Capítulo 4. Δ
[4.1] 1. Ὁ μὲν Ἀρίϲταρχοϲ τὸ ἠγορόωντο ἀποδέδωκεν ἀντὶ τοῦ.[361] ἠθροίζοντο. βέλτιον δὲ λέγειν τὸ διελέγοντο, ὥϲπερ καὶ τὸ ὡϲ ὁ ππ ὄ τ’ 〈ὁππότ’ L.⟩ ἐντὸϲ Λήμν ῳ κενεαυχέεϲ ἠγοράαϲθε (Θ 230). εἰ γὰρ εἰπεῖν ἐβούλετο ἠθροίζοντο, ἔφη ἄν· οἱ δὲ θεοὶ πὰρ ζηνὶ καθήμενοι ἠγερέθοντο ⟨ἠγερέθεντο L⟩ τοῦτο μὲν γὰρ ἐκ τοῦ ἀγείρεϲθαι — λαὸν ἀγείροντεϲ (Λ 770) καὶ α ὐτὰρ ἐπεί ῥ’ ἤγερθεν (Ω 790. β 9. Θ 24. ω 421 ) — γεγενηται, τὸ δ’ ἠγορόωντο ἀπὸ τοῦ ἀγοράαϲθαι ⟨ἠγοράαϲθαι L, ἠγοράαϲθε Et⟩.
[4.2] 2. de χρυϲέῳ ἐντὸϲ δαπέδῳ v. ε 504. ibid. κατηγοροῦϲι τοῦ ποητοῦ ὡϲ μαχύμενα ⟨μαχομένου L⟩ λέγον[362] τοϲ, ὅταν ποτὲ μὲν τὸν Γανυμήδην ⟨γαννυμήδην L.; id. Baller. v eras.⟩
[363][364]
οἰνοχόον εἰναι ⟨om. L⟩ τῶν θεῶν λέγει, ποτὲ δὲ τὴν Ἥβην. οὐκοῦν λύϲομεν ὀνόματι ⟨ὀν. μὲν L⟩ καὶ λέξει, ὅτι οὐχὶ τῶν θεῶν ἀλλὰ τοῦ Διὸϲ αὐτὸν οἰνοχόον ἀποφαίνει — ἔχει γὰρ ἡ λέξιϲ οὕτωϲ· τὸν καὶ ἀνηρεί ψᾶν τὸ θεοὶ Διὶ οἰνοχοεύειν ( Υ 234) —, ἡ δὲ Ἥβη τοῖϲ θεοῖϲ οἰνοχοεῖ· προϲώπῳ δέ, ὅτι τὸ μὲν ἐκ τοῦ ποιητοῦ λέγεται, τὸ δὲ ἐξ Αίνείου ⟨αἴνου L⟩, ὃν εἰκὸϲ μεγαλύνειν τὸ αὑτοῦ ⟨αὐτοῦ B⟩ γένοϲ· καιρῷ δὲ καὶ χρόνῳ, ὡϲ ἐγχωρεῖ πάλαι ποτὲ αὐτὸν ἁρπαϲθέντα πρὸϲ τὴν διακονίαν ταύτην ὑπὲρ ⟨ὑπὸ L⟩ τοῦ θνητὸν εἶναι μηκέτι παραμένειν ἕωϲ τῶν Ἰλιακῶν· ἔθει δέ, ὡϲ πολλοῖϲ νενομιϲμένον ἐϲτὶν οἰνοχόοιϲ χρῆϲθαι ⟨χρᾶϲθαι L.⟩ ἄρρεϲι καὶ θηλείαιϲ, ὥϲτε οὐδ’ ἐντὸϲ θεοῖϲ ἄτοπον τοῦτο. τὸ μὲν οὖν ἐναντίον οὕτωϲ ἐλέγχεται ⟨λέγεται L⟩, τὸ δ’ ἀδύνατον ἐγκαλεῖται οὕτωϲ ⟨excidisse nonnulla videntur⟩.
[365]
[…] δι’ ἣν δὲ αἰτίαν οὐ πάρεϲτι Γανυμήδηϲ, ὢν οίνοχόοϲ τοῦ Διόϲ; ἔνιοι μέν φαϲιν ὅτι τοῦ Διὸϲ μόνου ὢν διάκονοϲ, οὐκ ἐξῆν αὐτὸν κοινῶϲ πᾶϲιν οἰνοχοεῖν, ἡ δὲ Ἡβη εὐλόγωϲ, ὅτι κοινὴ πᾶϲίν ἐϲτιν. ἔνιοι δέ φαϲιν, ὅτι ϲκέψεωϲ περὶ τῆϲ Ἰλίου πορθήϲεωϲ γινομένηϲ εὐοικονομήτωϲ ἄπεϲτι τοῦ ϲυνεδρίου, ἱνα μηδὲν ἐναντίον γένηται διὰ τὴν πρὸϲ αὐτὸν χάριν.
[366]
διὰ τί δὲ καὶ μόνῳ τῷ Διὶ Γανυμήδηϲ ὑπηρετεῖ; ῥητέον οὖν ὅτι μὲν ἄπαϲι διακονεῖ, ἐπεὶ τὸ θεῖον ἀεὶ νεάζει τε καὶ ἡβῶ τοῦτο ’γὰρ βούλεται αὐτοῖϲ ἥ τε ἀμβροϲία ἀβροϲία τιϲ οὐϲα καὶ τὸ νέκταρ,παρὰ τὸ νεάζειν γεγενημένον. Γανυμήδηϲ δὲ ὑπηρετεῖ μόνῳ τῷ Διί, ὅτι ὁ μὲν ζεὺϲ ὁ πρῶτόϲ ἐϲτι νοῦϲ, μόνοϲ δὲ νοῦϲ οἰκεῖον ἔχει τὸ τοῖϲ μήδεϲι γάνυϲθαι· τοῦτο γάρ ὁ Γανυμήδηϲ.
[367][368][369][370][371]
[4.4] 4. ἀπρεπέϲ φαϲιν, εἰ τέρπει τοὺϲ θεοὺϲ ⟨εἰ τέρποι θεοῖϲ L⟩ πολέμων[372] μων θέα. ἀλλ’ οὐκ ἀπρεπέϲ· τὰ γὰρ γενναῖα ἔργα τέρπει. ἄλλωϲ τε πόλιν. πόλεμοι καὶ μάχαι ἡμῖν δεινὰ ⟨om. l⟩ δοκεῖ, τῷ δὲ θεῷ οὐδὲ ταῦτ, δεινά. ϲυντελεῖ γὰρ ἅπαντα ὁ θεὸϲ πρὸϲ ἁρμονίαν τῶν ἄλλων ⟨ὅλων L.⟩ ἢ καὶ ὅλων, οἰκονομῶν τὰ ϲυμφέροντα ⟨τὸ ϲυμφέρον L⟩, ὅπερ καὶ. Ἡράκλειτοϲ λέγει, ὡϲ τῷ μὲν θεῷ καλὰ ⟨καὶ ins. Lp⟩ πάντα καὶ δίκαια, ἄνθρωποι δὲ ἃ μὲν ⟨om. L Lp⟩ ἄδικα ὑπειλήφαϲιν ἃ δὲ δίκαια.
[4.5] 5. exc. e schol. Α 105 ( ═ ζητ. Vat. 17).
[4.43] 43. πῶϲ ὁ Ζεὺϲ δῶκά ϲοί φηϲιν ἑκὠν ἀἐκοντί γε θυμῷ; τὸ[373] γὰρ ἑκών τῷ ἄκων ἀντίκειται. Τρύφων μὲν οὖν ϲυναλείψαϲ ἐντὸϲ τῷ κ ϲυνάπτει τὸ ά πρὸϲ τὸ ἑκών, ἱν’ ἦ ἀέκων ἀέκοντί γε θυμ ῷ. τοιαύτη τιϲ ἡ διάνοια· πολλὰ ποιοῦμεν τῶν πραγμάτων ἢ ἐξ ὅληϲ τῆϲ διανοίαϲ ἢ μηδὲ βουλόμενοι. διεῖλεν οὖν τὸ ἐγὼ τῷ θυμῷ καί φηϲιν· ἐγῶ ἑκὼν δέδωκα ἀκούϲηϲ μου τῆϲ διανοίαϲ καὶ μὴ θελούϲηϲ. εἰ μὲν οὖν ἐγώ ϲοι δέδωκα ἔφη ἀέκων, ἐναντιολογία ἦν· καὶ εἰ ἑκόντι θυμῷ, κοὶ οὕτωϲ ἂν ἦν ἐναντιολογία. ἐπεὶ δ’ ἐγὼ μὲν ἑκὼν ἔφη ἀέκοντι γε θυμῷ, οὐκέτ’ ἐϲτι μάχη διὰ τὸ πολλὰ μὲν ποιεῖν ἡμᾶϲ, μὴ ϲυντιθεμένηϲ δὲ τῆϲ διανοίαϲ. πάϲα γὰρ πράξιϲ διὰ τὸ καθ’ ὁρμὴν γίνεϲθαι ἐφ’ ἡμῖν οὐϲα ἑκούϲιοϲ ἂν εἴη, οὐ πάϲα δὲ πράξιϲ καὶ τὸ εὐάρεϲτον τῆϲ διανοίαϲ ἔχει. ἐϲτι δὲ καὶ ἕτερον εἰπεῖν, ὅτι ἑκὼν μὲν δίδωϲιν ὡϲ ἀδελφῇ καὶ γυναικί, ἄκων δὲ ὅτι τοὸϲ φιλτάτουϲ πρὸϲ ἀπὼλειαν ἐκδίδωϲι· καὶ γὰρ οἱ ἐντὸϲ θαλάϲϲῃ πλέοντεϲ, ὅταν περιπέϲωϲι κινδύνῳ, ἐκβάλλουϲι τὸν φόρτον εἰϲ τὴν θάλαϲϲαν ἑκόντεϲ τε καὶ ἄκοντεϲ, ἑκόντεϲ μὲν ἵνα ϲωθῆναι δυνηθῶϲιν, ἄκοντεϲ δὲ ὅτι τὸν φόρτον ἀπολλύουϲι δι’ ὃν πλέουϲιν.
[4.51] 51. διὰ τί ὁ μὲν ζεὺϲ μίαν ἡ δὲ Ἥρα τρεῖϲ ἔχειν φηϲὶ πόλειϲ[374] ψιλτάταϲ, καὶ ἡ μὲν ὕλληνίδαϲ ὁ δὲ βάρβαρον ἔδει γὰρ τὰϲ κρείϲϲοναϲ [375] [376] τὸν βαϲιλέα τῶν θεῶν ἔχειν φιλτάταϲ. ῥητέον δὲ ὅτι εὐπρεπῆ ⟨ἀπρεπῆ L.⟩ βουλόμενοϲ περιθεῖναι ⟨ἐπιθεῖναι L⟩ αὐτῇ τὴν αἰτίαν τῆϲ ὀργῆϲ ὁ ποιητὴϲ καὶ οὐχ ῆν ὁ μῦθοϲ ἀναπλάττει, ὡϲ ἄρα διὰ τὸ μὴ προτιμηθῆναι τῆϲ Ἀφροδίτηϲ ἐπὶ τῇ κρίϲει τοῦ κάλλουϲ Πρωϲὶν ἐχαλέπαινεν ⟨Lp ex ἐχαλέπαινον corr.⟩, ἐπίτηδέϲ φηϲιν αὐτὴν ⟨αὐτὸϲ L.⟩ τὰϲ πόλειϲ φιλεῖν, περὶ ἃϲ τὸ ἀδίκημα τὸ κατὰ τὴν Ἐξλένην γέγονε. ϲύμψηφα δὲ τούτων κἀκεῖνα, ἐντὸϲ οἷϲ αὐτὴν ποιεῖ λαμβάνουϲαν τὸν κεϲτὸν παρὰ τῆϲ Ἀλφροδίτηϲ, ἵνα τῷ Διὶ μάλλον οὕτωϲ ἐπέραϲτοϲ φανείη. οὐ γὰρ ⟨ἄν add. L⟩ ἦν εἰκὸϲ τὴν δεομένην τῆϲ βοηθείαϲ τῆϲ παρ’ αὐτῆϲ ⟨τῆϲ παρ ’ αὐτῆϲ βοηθείαϲ L.⟩ ἐπὶ τῷ ἀρέϲαι τῷ ἀνδρὶ ἐναγανακτεῖν ⟨ἀγανακτεῖν L⟩ ἡττηθεῖϲαν ἐπὶ τῇ τοῦ κάλλουϲ κρίϲει. ὁ δὲ Ζεὺϲ μίαν λέγων πόλιν φιλεῖν ἐξαίρει τὴν χάριν. οὐχ οὕτω ⟨οὐχ ἧττον L⟩ γὰρ ὁ ἀπὸ πολλῶν διδούϲ τι θαυμάζεται ὡϲ ὁ ἀπὸ ὸλίγων. ὥϲτε ἀμφότεροι ῥητορικῶϲ καταϲκευάζουϲιν· ἡ μὲν γὰρ πολλὰϲ ἀντὶ μιᾶϲ προήϲεϲθαί φηϲιν, ὁ δὲ τὴν μίαν, ν καὶ μόνην ἔχει ⟨εἰχεν l.⟩, χαριεῖϲθαι.
[377]
[4.88] 88. διὰ τί ἡ Ἀθηνᾶ εἰϲ ϲύγχυϲιν τῶν ὅρκων οὐ τῶν Τρώων τινὰ ἐπελέξατο ἀλλὰ τῶν ἐπικούρων, καίτοι κεχαριϲμένοϲ ἄν τιϲ ἐγένετο Ἀλεξάνδρῳ μάλλον εἰ τῶν οίκείων ἦν. καὶ διὰ τί τῶν ἐπικούρων τὸν Πάνδαρον ἐπελέξατο. φηϲὶν οὖν ὁ Ἀριϲτοτέληϲ, ὅτι τῶν μὲν Τρώων οὐδένα, διότι πάντεϲ αὐτὸν ἐμίϲουν, ὡϲ ὁ ποιητήϲ φηϲιν· ίϲον γάρ ϲφιν πᾶ ϲιν ἀπῆ χθετο κηρὶ μελαίνῃ (Γ 454), τῶν δ’ ἐπικούρων τὸν Πάνδαρον ἐπελέξατο ὡϲ φιλοχρήματον — ϲημεῖον δὲ ἡ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ τῶν ἵπῶν κατάλειψιϲ, ἵνα μὴ δαπαν (ε 202) καὶ ὅτι φύϲει ἐπίορκοϲ ήν τὸ γοῦν ἔθνοϲ ἔτι καὶ νῦν δοκεῖ εἰναι, ὅΘεν ἐκεῖνοϲ ἠν, ἐπίορκον. ἄλλοι δὲ οὕτωϲ λύουϲιν, ὅτι ἀρίϲτου ἠν τοῦ δυναμένου καταϲτοχάϲαϲθαι καὶ τρῶϲαι χρεία· οὐκ ἦν δὲ ἐντὸϲ τῷ Ιρωικῷ μέρει ἢ Ἀλέξανδροϲ μόνοϲ καὶ Πάνδαροϲ εὐφυὴϲ οὕτωϲ, ὡϲ καὶ ἐπιφωνῆϲαι τὸν ποιητήν Π άν δαροϲ, ᾧ καὶ τόξον Ἀπ ὄλλ ων αὐτὸϲ ἔδωκεν (B 82 ), ὃ ϲημαίνει τὴν τοξικήν. καὶ ὡϲ ἄριϲτον οὖν αὐτὸν ἐπελέξατο τοξότην.
[378]
οὐκ ἀϲεβεῖ δὲ, φηϲὶν, ὁ Πάνδαροϲ, εἰ ἡ Ἀθηνᾶ ϲυνεβούλευϲε καὶ [379] [380] [381] [382] ὁ Ζεὺϲ ἀπέϲταλκε. ῥητέον οὖν ὅτι ὁ μὲν εἰδὼϲ κακῶϲ τοὸϲ ὅρκουϲ[383] γεγενημένουϲ — οὐδὲν γὰρ ἕτερον Τρῶεϲ ἢ ἐπὶ τοῖϲ ἀλλοτρίοιϲ ὤμοϲαν — διὰ τοῦτο ἐϲπούδαϲε λυθῆναι τὰϲ ἀδίκουϲ ϲυνθήκαϲ. Ἀθηνᾶν δὲ νῦν ὑποληπτέον τὸν λογιϲμὸν αὐτοῦ τοῦ Πανδάρου, καὶ αὐτὸϲ πρὸϲ ἑαυτὸν ταῦτα διελογίζετο. ἄπιϲτον γὰρ Λἁυκίων ἔθνοϲ, καὶ Ἀλριϲτοτέληϲ δὲ μαρτυρεῖ. ἄλλοι δὲ καὶ αὐτοῖϲ τοῖϲ Ὁμήρου λύουϲι λέγοντεϲ προειρηκέναι τὸν ποιητὴν πειράν αἴ κε θέληϲιν (? Δ 66. 71), οὐχὶ πείθειν.
[4.100] 100. ad Γ 315, p. 63.
[4.102] 102. […] πῶϲ δὲ ὁ Χρύϲηϲ (Α 41) ταύρων καὶ αἰγῶν θυϲίαν [384] ὑπιϲχνεῖται; ἐροῦμεν ὅτι τὰ ἀπόρρητα τοῦ θεοῦ ϲαφῶϲ εἰδώϲ καὶ τὰ φίλα θύει· θυϲίαιϲ γὰρ αἰγῶν καὶ ταύρων ἥδεται. ὕλη γὰρ αὐτὰ τοῖϲ τόξοιϲ κεραϲφόρα ὄντα. Πάνδαροϲ δὲ ὑπὸ Ἀθηνάϲ πειθόμενοϲ τοξεῦϲαι οὐκ αἶγαϲ οὐδὲ ταύρουϲ ὑπιϲχνεῖται ἀλλ’ ἐρίφων πρωτογόνων θυϲίαν. ἀποτυχεῖν γὰρ αὐτὸν τῆϲ καιρίαϲ πληγῆϲ ἐβούλετο.
[4.105] 105—111. ἀδύνατόν φηϲιν ⟨φαϲὶν Sc⟩ εἶναι τηλικοῦτον κέραϲ[385] αἰγὸϲ ⟨γενέϲθαι ins. Sc⟩ ὡϲ εἶναι ἑκκαίδεκα παλαιϲτῶν δύο γὰρ καὶ ἡμίϲεοϲ πήχεων ⟨πηχῶν cod.⟩ οὐκ ἂν γένοιτο κέραϲ. λύεται δὲ ἐκ τῆϲ λέξεωϲ, οὐ γὰρ ἓν κέραϲ ἀλλ’ ἄμφω ἑκκαιδεκάδωρα.
ἱξάλου ⟨ϊξάλου A, om. L.⟩: ἤτοι τελείου ἢ πηδητικοῦ καὶ ὁρμητικοῦ[386] παρὰ τὸ ἱκνεῖϲθαι, ἢ ὡϲ ὁ Πορφύριοϲ λέγει τὸν τομίαν. ϲυμβαίνει γὰρ, φηϲὶ, πολλάκιϲ τῶν ἀγρίων σιγῶν τοὺϲ τελείουϲ διωκομένουϲ ἐντὸϲ ταῖϲ θήραιϲ κατὰ τὴν παράτριψιν ἀποβάλλειν τὰ γεννητικὰ μόρια.
(Πἀνδαροϲ ᾧ καὶ τόξον Ἀπὀλλων αὐτὸϲ ἔδωκεν, B 827).[387] τοῦτο μάχεϲθαι δοκεῖ τῷ [388] [389] [390] [391] [392] [393]
[394]αὐτίκ’ ἐϲύλα τόξον ἐύξοον ἰξάλου αἰγὸϲ
ἀγρίου, ὅν ὸά ποτ’ αὐτὸϲ ὑπ ὸ ϲτέρνοιο τυχήϲαϲ·
δηλοῖ γὰρ ἐκεῖ Πάνδαρον ἑαυτῷ πεποιηκέναι τὸ τόξον. λύοιτο δ’ ἄν καὶ λέξει καὶ ἔθει, λέξει μὲν οὕτωϲ· τὸ γὰρ ῷ καὶ τόξον α ὐτὸϲ ἔδωκεν δύναται ἐπὶ τὴν τοξικὴν μεταφέρεϲθαι· ἔθει δέ. ὅτι εἰθίϲμεθα οὐχ ἕν ἔχειν ὅπλον, καὶ μάλιϲτα οἱ περί τινα τέχνην ἐϲπουδακότεϲ.
[4.117] 117. v. ad Α 486.
[395]
[4.138] 138. δία τί μᾶλλὸν τοῦ θώρακοϲ αὕτη βοηθεῖ; ὅτι δυϲπαθέϲτερα τῶν ἀντιτυπούντων τὰ ὑπείκοντα.
[396]
[4.171] 171. […] διὰ τί δὲ οὕτωϲ οὐτοϲ ⟨οὐτοϲ οὕτωϲ L⟩ ὑποϲτρέψειν φηϲίν; ὅτι Ἕλληνεϲ μὲν ἄπρακτοι ἀπελεύϲονται, Τρῶεϲ δὲ κερτομήϲουϲιν Ἀγαμεμνονα. Μενέλαοϲ ἐπὶ ξένηϲ ϲαπήϲεται, ⟨καὶ ins. L⟩ ἀτελήϲ ἡ ἄχη μενεῖ. τεχνικῶϲ δὲ δι’ ὧν ἀπολοφύρεται ὡϲεὶ καταλειφθηϲόμενοϲ ⟨fuit καταληφθηϲόμενοϲ L⟩ ὑπὸ τῶν ϲυμμάχων, εἰ Μἁενέλαοϲ ἀποθάνῃ, κατέχειν αὐτοὺϲ πειρᾶται, τεθνηκότοϲ ἡ καὶ μὴ τοῦ Μενελάου.
[397]
[4.221] 221. διὰ τί οἱ Tρῶεϲ, εἴπερ πάλιν ἐκθέϲθαι τὸν πόλεμον ἐβούλοντο, οὐ ζητοῦϲι τὸν βαλόντα ⟨βαλόντα ΒLp, βάλλοντα L⟩, ἀλλ’ εὐθὺϲ ὁρμῶϲιν ἐπὶ τὰ ὅπλα; ὅτι ῷοντο βουλῇ τῶν βαϲιλέων πεπράχθαι τὴν παράβαϲιν. καὶ εἰ μὲν τεθνηκε Μενέλαοϲ, κρατήϲειν Ἐλλήνων ῆλπιζον διὰ τὴν ἐπ’ ἐκείνῳ λύπην κατεπτοημένων ⟨Dind. auctore in cod. quodam exstat κατεπτωμένων BLLp⟩, εἰ δὲ μή, κἄν φθάϲαι ἀόπλοιϲ αὐτοῖϲ ⟨αὐτ. ἀόπλοιϲ Lp⟩ ἐμπεϲεῖν. διὰ τί δὲ πάλιν Ἕξκτωρ οὐκ [398] [399] [400] ἐζήτηϲε τὸν βαλόντα; ὅτι οὐκ ἦν ἀναβαλέϲθαι ⟨ἀναλαβέϲθαι Dind. codicem quendam secutus⟩ τὸ πταῖϲμα, ἅπαξ Μενελάου τρωθέντοϲ.
[4.226] 226. ἐζήτηται πῶϲ τοὺϲ ῖππουϲ καὶ τὰ ἄρματα εἴαϲε τὸν γὰρ[401] ϲπεύδοντα οὐκ εἰκὸϲ τὰ ἄρματα καταλείπειν. λύεται δὲ ἐκ τοῦ καιρol. ἔδει γὰρ οὐ μόνον ⟨καὶ μόνον L. Et⟩ παρελθεῖν ἀλλὰ καὶ πρὸϲ ἑκαϲτον διαλεχθῆναι. ϲοβαρὸν γὰρ ἐραίνετο τὸ ἀπὸ τοῦ ἄρματοϲ ὁμιλεῖν.
[4.297] 297. διὰ τί τὴν τάξιν ταύτην ἐποίηϲεν, ἱππῆαϲ μὲν πρῶτον πεζοὺϲ[402] δ’ ἐξόπιϲθε, κακοὺϲ δ’ ἐϲ μέϲϲον; ἄτοπον γὰρ τὸ τοὺϲ ἱππέαϲ πρὸ τῆϲ φάλαγγοϲ ποιῆϲαι καὶ τούτων μεταξὺ τοὺϲ φαύλουϲ. λύει δ’ Ἀριϲτοτέληϲ· ἢ οὐ πρὸ τῆϲ φάλαγγοϲ λέγειν τοὺϲ ἱππεῖϲ φηϲιν ἀλλ’ ἐπὶ τοῖϲ κέραϲι. καὶ οὺτοι πρῶτοι εἰεν ἄν. τοὺϲ δὲ κακὸϲ οὐ τόπῳ διορίζει, ἀλλ’ ἐναλλὰξ μεταξὺ ἀνδρείου τὸν ἀϲθενέϲτερον. πεζοὺϲ δ’ ἐξόπιϲθεν τῶν ἱππέων, ὥϲτε τὰ μὲν κρατεῖν τοὺϲ ἱππέαϲ, μετὰ δὲ τούτουϲ τοὺϲ πεζούϲ, πανταχοῦ δὲ μεταξὺ τῶν ἀνδρείων, ἱππέων τε καὶ πεζῶν, τετάχθαι τοὺϲ κακούϲ, ἤτοι ἱππέαϲ τε καὶ πεζούϲ. ἄλλοι δέ, οὐδὲν ὅλωϲ τῷ τόπῳ διορίζειν, ἀλλὰ τῷ χρόνῳ λέγειν πρώτουϲ καὶ μέϲουϲ καὶ τὸ ὄπιϲθεν ὑϲτέρουϲ, ἵνα πρῶτοι μὲν ϲυμβάλλωϲιν οἱ ἱππεῖϲ οἱ ἀνδρεῖοι, μεθ’ οὓϲ ἐπιφέρονται οἱ χείρουϲ τῶν ἱππέωντε καὶ πεζῶν οἱ ἀνδρειότατοι. οἱ δέ, ὅτι οὐχ ὡϲ ἐπιτιμᾶται ἔταξε […] καὶ γὰρ Hοοιωτοῖϲ οϋτω τάττειν δοκεῖ. ὥϲτε ἀπὸ τοῦ ἔθουϲ ἡ λύϲιϲ. οἱ δὲ ἀπὸ τῆϲ λέξεωϲ. τὸ γὰρ πρῶτον δῆλον τὸ δεξιὸν κέραϲ, ὄπιϲθεν δὲ τὸ ἀριϲτερόν· πρώτουϲ οὖν εἰκὸϲ εἰρῆϲθαι τοὺϲ ἐπὶ τοῦ δεξιοῦ μέρουϲ ἑϲτῶταϲ, ὄπιϲθεν δὲ τοὺϲ ἐπὶ τοῦ ἀριϲτεροῦ ὧν εἰκὸϲ μεταξὺ τετάχθαι τοὺϲ δειλούϲ. οὕτω γὰρ καὶ λόγον ἕξει τὸ ὄφρᾶ καὶ οὐκ ἐθέλων τιϲ ἀναγκαίη πολεμίζῃ (Δ 300).
[403][404][405][406] [407]
οὐ δεόντωϲ, ραϲὶ, τὴν πρώτην τάξιν οἱ ἱππεῖϲ ἔχουϲι, κινδύνου ὄντοϲ, εἰ τροπὴ γένηται τῶν ἱππέων, ϲυμπατηθῆναι τὴν ἀκολουθοῦϲαν τάξιν. ἀγνοοῦϲι δὲ ὅτι οἱ πεζοὶ ὄπιϲθέν εἰϲιν, ὅπωϲ τῶν ἱππέων ὑποχωρούντων διιϲτάμενοι δέχοιντο αὐτούϲ, ὃ καὶ γεφύραϲ πολέμου καλεῖ, πρῶν καὶ πάλιν ἑνούμενοι ὡϲ τεῖχοϲ δέχοιντο τοὺϲ πολεμίουϲ ἐπιόνταϲ· μεταξὺ δὲ δύο ἀνδρείων ἕνα κακὸν ἔβαλλε. τινὲϲ δὲ τὸ ἔμπροϲθεν καὶ ὄπιϲθεν ἐπὶ τοῦ δεξιοῦ καὶ ἀριϲτεροῦ κέρωϲ λαμβάνουϲι· τούϲ δὲ κακοὺϲ τετάχθαι ἐντὸϲ μέϲῳ, ἱνα καὶ ὑπὸ τούτων καὶ ὑπ’ ἐκείνων ἀναγκάζωνται πολεμεῖν. ἀλλὰ φαίνεται πεζοῖϲ οὐδὲν ἐπιτάϲϲων.
[408]
[4.334] 334. εἴτε διὰ τοῦτο ἔϲταϲαν, ἱνα οἱ Πρῶεϲ πρότερον κατάρξωϲιν, εἴτε ἵνα τινὲϲ ἄλλοι τῶϲ Ἐλλήνων ἄμφω δὲ ἄλογα, καὶ τὸ ὑπὸ τῶν Τρώων προκληθῆναι - οὐ γὰρ μικρὰ καὶ τοῦτο βλάπτει — καὶ τὸ ὑπὸ τῶν οἰκείων· δεῖ γὰρ ϲυντεταγμένουϲ ἅπανταϲ πολεμεῖν. ἁρμόζει δὲ μᾶλλον τὸ πρότερον, ἵνα ϲἱ Τρῶεϲ παραβαίνοντεϲ τὰϲ ϲυνῶκαϲ ναὶ τῆϲ. μάχηϲ ἄρξωϲιν. ἀλλὰ τούτῳ δοκεῖ ἐναντιοῦϲθαι τὸ νῦν δὲ φίλωϲ χ’ ὁρό ῳτε καὶ εἰ δέκα πύργοι Ἀλχαιῶν (v. 347 ). ἢ λείπει ἡ κατά εἰϲ τὸ ὁρμήϲειεν, ὡϲ τὸ (Ξ 488) ὡρμήθη δὲ Ἀκάμαντοϲ ⟨ἀκάμαντα L⟩. θέλουϲι δὲ πρὸ ἑαυτῶν ἄλλουϲ ⟨ἀλλήλουϲ Lp⟩ Ἕλληναϲ ἄρξαϲθαι τῆϲ μάχηϲ, ἀϲυκοφαντήτουϲ ἑαυτοὺϲ ἐκ παντὸϲ πρὸϲ τὸ θεῖον πειρώμενοι ϲῶϲαι. διὸ καὶ δόλιον αὐτὸν καλεῖ Ἀγαμέμνων (Δ 339), ἐπεὶ οὐ φιλέλλην ἀλλὰ φίλαυτοϲ ὁρᾶται. καὶ ὁ μὲν ἕνα πύργον περιμένει, ὁ δ’ ὀνειδίζων δέκα πύργοι Ἀλχαιῶν φηϲιν.
[4.347] 347. ad lin. 21.
[409]
[4.401] 401. 2. πῶϲ οὐτοϲ νεώτεροϲ ὤν τὴν ἐπἱπληξιν ἤνεγκεν, ὁ δὲ Ὀυϲϲεὺϲ καὶ πρεϲβύτεροϲ καὶ φρονιμώτεροϲ ὤν ὠργίϲθη (v. 349) καὶ ἐχαλέπηνε ⟨ἐχαλέπαινε L.⟩ ῥητέον δὲ ὅτι δι’ αὐτὸ τοῦτο, ἐπεὶ καὶ προϲέρ Πρεϲβύτερόϲ ἐϲτι καὶ φρονιμώτεροϲ, τὴν βλαϲφημίαν οὐ φέρει· τιμάϲθαι γὰρ ϲφᾶϲ αὐτοὺϲ οἱ πρεϲβύτεροι νομίζουϲι δεῖν. ἄλλωϲ τε οὐχ ὁμοίωϲ [410] [411] [412] [413] [414] ἀμφοτέροιϲ ἐπέπληξε, τὸν μὲν πανοῦργον εἰπὼν τὸν δὲ ⟨τοῦ ins. Bkk.⟩ πατρὸϲ ἥττονα· ὁ γὰρ τοῦ πατρὸϲ ἔπαινοϲ ἐμείου τὴν ὕβριν. πρὸϲ τούτοιϲ ἐπιπληχθεὶϲ ὡϲ λάλοϲ οὐκ ἤμελλε βεβαιοῦν τὸ λάλοϲ εἰναι.
ϲὼφρων ὅϲτιϲ οὐδέποτε τοὺϲ πολεμίουϲ δείϲαϲ φοβεῖται τὴν ἐπίπληξιν[415] τοῦ ϲτρατηγοῦ. καὶ νῦν μὲν ἱνα μὴ δοκῇ ⟨δοκεῖ L⟩ εἰναι λάλοϲ ἡϲυχάζει, τοῖϲ γε μὴν ἔργοιϲ δείξαϲ ἑαυτὸν ἐφάμιλλον ⟨ἴϲον L⟩ τῷ πατρί φηϲιν ἀλκὴν μέν μοι ⟨φηϲι add. B L⟩ πρῶτον ὁνείδιϲαϲ ⟨I 34; ὠνείδιϲαϲ BLLp⟩. καὶ τὸ κρατερόϲ (Δ 401) δὲ νῦν ἔμφαϲιν ἔχει, πληρρῦν ὃ παρέλιπεν ὁ βαϲιλεύϲ.
[4.434] 434. αἰτιῶνταί τινεϲ τὰϲ τοιαύταϲ προϲθήκαϲ ὡϲ περιττάϲ· γάλα[416] λευκόν ποῖον γὰρ γάλα μέλαν, τάφρον ⟨τάφον ut etiam infra Et⟩ ὀρυκτήν (Θ 179) πῶϲ γὰρ ἂν γένοιτο ⟨οκ ὀρυκτὴ ins. L. Et⟩ τάφροϲι. ὑγρὸν ⟨καὶ ins. Et⟩ ἔλαιον (ψ 281) ϲκληρὸν γὰρ πότ’ ἄν γένοιτο; ὐφθαλμοῖϲιν ἰδὠν (Γ 28) πῶϲ γάρ τιϲ ἄν ἴδοι; οἱ δ’ o ὕαϲι π άντεϲ ἄκουον ⟨ἄκουϲαν Lp, MA 442⟩ οὐ γάρ πωϲ ἄλλη αἰϲθήϲει ἀκούομεν. ἀλλ’ τε δὴ Λυκίην ἶξε⟨ἵξε Β⟩ Ξάνθον τε ῥέοντα (Ζ 172) ποῖοϲ γὰρ ἄλλοϲ ποταμὸϲ οὐ ῥεῖ; ἐϲτι δὲ ἡ μὲν ὸρυκτὴ τάφροϲ πρὸϲ τὰϲ οὐκ ἐξ ὀρύγματοϲ ϲυνιϲταμέναϲ τάφρουϲ ἤτοι ἀντιδιαιρουμένη, ἐκ χάϲματοϲ δὲ γῆϲ ἢ ἐξ ὕδατοϲ παρόδου ⟨προϲόδου ci. Κamm. p. 38⟩ ἢ oξ ἄλληϲ αἰτίαϲ· ἢ ⟨si Noehdeni silentio fides, in uno Et⟩ ὀρυκτὴ τάφροϲ ἡ βαθῶ τὸ ὄρυγμα διαφαίνουϲα· ὅταν γὰρ βαθὺ γένηται ϲκάμμα καὶ ἐπικίνδυνον εἰϲ διάβαϲιν, τὸτε ἀπείληφε τοῦ ὀρύγματοϲ τὴν δύναμιν. τὸ δὲ γάλα λευκόν, ὅτι ϲκιὰν οὐκ ἐπιδέχεται. ὑγρὸν δὲ τὸ ἔλαιον, ὅτι τὰ μὲν ἄλλα ὑγρὰ ἐκχυθέντα εἰ καὶ παραυτίκα τίκα δευθέντα μαλακύνει, ἀλλ’ οὖν ταχέωϲ ξηραίνεται καὶ ἐκβληθέντα κραῦρα ⟨κραύρα Lp⟩ καὶ περίξηρα ⟨παράξηρα L.⟩ καταλείπεται τὰ δεδευμένα, τὸ ἔλαιον δὲ ἐπὶ πολὺ διαμένει καὶ ἀνυγραίνει τὸ δεξάμενον μαλακώτερόν τε ποιεῖ πρὸϲ ἁφὴν τὸ φύϲει ἁπαλόν. τὸ δὲ ἰδεῖν ὀφθαλμοῖϲιν ἀντιδιαίρεϲιν ἔχει πρὸϲ τὸν διὰ φανταϲίαϲ βλέποντά τι, ὥϲπερ καὶ ⟨om. Lp⟩ κατὰ τοὺϲ ὕπνουϲ δοκοῦμεν ὁρᾶν τι καὶ διηγουμένων [417] [418] [419] [420] ἄλλων ἀναπλάϲϲομεν τὰ διηγήματα. τὸ δὲ θεάϲαϲθαι δι’ ὀφθαλμῶν τὴν ἐναργῆ ⟨ἐναρῆ B⟩ θέαν καὶ τὴν δι’ αὐτοῦ ⟨δι’ αὐτῶν L⟩ κατάληψιν διὰ τῆϲ οἰκείαϲ πρὸϲ τὸ ὁρώμενον αίϲθήϲεωϲ. ὡϲαύτωϲ δὲ ἔχει ⟨καὶ ins. Et⟩ τὸ o ὔαϲιν ἀκοῦϲαι, τὸ τὸν παρόντα αὐτὸν ⟨αὐτοῦ B⟩ ἀκοῦϲαι ⟨τὸ τὸν - ἀκοῦϲαι om. L⟩ τοῦ λέγοντοϲ ⟨τοὺϲ λέγονταϲ Lp⟩ καὶ μὴ ἄλλου ἀγγέλλοντοϲ ⟨ἀγγέλοντοϲ B⟩ ἀκοῦϲαι λόγον, ὡϲ καὶ ἐντὸϲ τῇ ϲυνηθείᾳ ⟨ἐν τῷ ϲυνήθει LΕt⟩ εἰώθαϲι λέγειν παρὰ ζώϲηϲ φωνῆϲ ἀκηκοέναι καὶ μήτε διὰ γραπτῶν λόγων ἀκοῦϲαι μήτε τὰ παρ’ ἄλλου ἄλλου διηγουμένου. Ξάνθον τε ⟨δὲ Lp⟩ ῥέον τα, ἤτοι ἐπεὶ Ξάνθοϲ ἐϲτὶ καὶ πόλιϲ Λυκίαϲ διέκρινε τὸν ποταμὸν τῷ ῥεύματι, ἢτὸνϲφόδρα ῥεοντα βούλεταιλέγειν ὡϲ τὸν δινήεντα (Φ2), ἢ Ξάνθον ῥέοντα ὡϲ εἰ ἔλεγε ξάνθου ῥοάϲ, ἢ τὸν καλῶϲ ῥέοντα, ὡϲ ποιητὰϲ ἐϲέχυντο πλαϲ (M 470), τὰϲ εὖ πεποιημέναϲ· ἢ ποιηταὶ πύλαι αἱ τέλοϲ ῆδη λαβοῦϲαι καὶ ἀποτετελεϲμέναι ⟨ἢ ποιηταὶ — ἀποτετελεϲμέναι uncin. incl. Kamm.⟩. καὶ ὅλωϲ ἐπὶ πάντων τῶν τοιούτων ζητῶν τιϲ εὑρήϲει εὔλογον τὴν τῆϲ προϲθήκηϲ αἰτίαν.
[4.447] 447. | 1 sq.
[421]
[4.457] 457. […] πῶϲ οὐκ Αἴαϲ πρῶτοϲ ἢ Διομήδηϲ ἀριϲτεύει; καί φαϲιν ὅτι Πύλιοι πρῶτοι ϲυνέρρηξαν. ἄλλοι δὲ τι, ἐπεὶ ὁ Ἀντίλοχοϲ ἄλκιμοϲ μαὶ ταχϲ ὑπόκειται, είκότωϲ καὶ φονεύει πρῶτοϲ. ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ἀπ ἐλάϲϲονοϲ ἠρχθαι τὸν ποιητὴν τὸ τῆϲ τχηϲ αίνιϲϲόμενον κράτοϲ.
[422]
τοῦτο χαρίζεται αὐτῷ, ἐπεὶ καὶ ἄλλην ἀριϲτείαν αὐτοῦ οὐ γράφει ⟨ϲυγγράφει, om. οὐ, BLp, corr. Bkk.⟩·ἄλλωϲ τε καὶ ζηλοῖ οὐ γράφει πρῶτοϲ γὰρ. φηϲὶν, ἐγ ὼν ἕλον ἄνδρα (Λ 737 ), καὶ θεατὴν αὐτὸν λοχοϲ ἔχει. θερμότητοϲ δὲ τοῦτο⟨5 fere litt. post h. v. eras. B⟩ νεωτερι- ἔργον. ἢ Τρῶεϲ κατεφρόνουν Ννέϲτοροϲ καὶ κατὰ τοῦτο μάλλον τὸ μέροϲ πρώτωϲ ἔκρουϲαν.
alter. schol. h. v. (de ἱπποκορυϲτήϲ) v. 8 1.
[423]
[4.491] 491. ἀδύνατόν φηϲιν εἰναι ἐπὶ τὸν Αἴαντα τὸ βέλοϲ πεμφθὲν είϲ Ἰθακήϲιον ἐλθεῖν· οἱ γὰρ Ἰθακήϲιοι πόρρω τεταγμένοι είϲὶ καὶ οὐ κατὰ Cαλαμινίουϲ ⟨ϲαλαμίνουϲ L Et⟩καὶ⟨τοὺϲ ins. L⟩ Λοκρούϲ. λύεται δὲ ἐκ τῆϲ λέξεωϲ· ὁ γὰρἑταῖροϲ οὐ πάντωϲ πολίτηϲ ἀλλὰ καὶ φίλοϲ καὶ ϲυμπράττων. οὕτω καὶ Πάτροκλοϲ Ἀχιλλέωϲ οὐ πολίτηϲ ἀλλ’ ἑταῖροϲ.
[424]
πῶϲ ἑταῖρον αὐτόν φηϲιν Ὀδυϲϲέωϲ, μὴ ϲτρατευομένων ἸθακηϲίωνὈδυϲϲέοϲ [425] [426] [427] πληϲίον Ϲαλαμινίων, ἑταῖρον οὖν νῦν ⟨μὲν οὑν L⟩ οὐ τὸν πολίτην[428] ἀλλὰ τὸν ϲυνεργόν φηϲιν. τί γὰρ ἄτοπον εἰ Ϲαλαμίνιοϲ ὤν ἑταῖρόϲ ἐϲτιν Ὀδυϲϲεῖ. οἱ δὲ ὅτι ϲυγκέχυται ἡ μάχη, ἢ ὅτι ὁ Αἴαϲ πάϲαϲ ἐπῄει τὰϲ τάξειϲ βοηθῶν. καί που γὰρ καὶ δυϲϲεῖ βοηθεῖ. ὡϲ δηλοῖ ἡ πεδιὰϲ μάχη (Λ 472), καὶ Μενεϲθεῖ βοηθεῖ (M 370) ἐντὸϲ τῇ τειχομαχίᾳ ⟨βοηθεῖ usque ad βοηθεῖ om. L, tum idem ἐντὸϲ τῷ τηλεμαχ⟩, καὶ Μενέλαοϲ αὐτὸν ἐπὶ Πατρόκλου ⟨πατρόκλῳ L⟩ προϲκαλεῖται (P 120).
ὅϲ οἱ φίλοϲ ἦεν ἑταῖροϲ. τοὺϲἑταίρουϲ ἀπὸ τῶν φίλων διαιρεῖ[429] οἱ μὲν γὰρ ἑταῖροι οἱ προϲοικειωθέντεϲ κατὰ φιλίαν, οἱ δὲ φίλοι οίκεῖοι καὶ κατὰ γένοϲ προϲήκοντεϲ, ὥϲπερ καὶ ὁ ἔτηϲ καὶ ὁ γείτων· ἔται μέν γὰρ οἱ ϲυνέϲτιοι, γείτονεϲ δὲ οἱ πληϲίον μένοντεϲ· γείτονεϲ ἠδὲ ἔται (δ 16). καὶ ὅτι ἑταίρουϲ ϲυνδιαιτητὰϲ οἶδεν· ἐπεί οἱ ἑταῖροϲ ἔην φίλοϲ εἰλαπιναϲτήϲ ( 5 7). καὶ ἐρίηραϲ ἑταίρουϲ (ι 100) τοὺϲ διὰ τῆϲ χρείαϲ φίλουϲ, καὶ Ἐκτορι δ’ ῆεν ἑταῖροϲ (C 251), παραλιπὼν ἐνταῦθα τὸ εἶδὸϲ. ὁμοίωϲ δ’ οὖ
ϲοὶ δ’ ὁ δὸϲ οὐκέτι δηρὸν ἀπέϲϲεται ἠν ϲὺ μενοινάϲ·
τοῖ οϲ γάρ τοι ἑται ροϲ ἐγῶ πατρώιόϲ εἰμι,
ὅϲ τοι νῆα θοὴν ϲτελέω καὶ ἅμ’ ἕ ψομαι αὐτόϲ
( 285 — 87 ), καὶ
ἐγὼ δ’ ἀνὰ δῆμον ἑταίρουϲ
lαἶψ’ ἐθελοντῆρα ϲ ϲυλλέξομαι (β 291).
καὶ μεταφέρων ἐκ τοῦ ἐυκνήμιδαϲ Ἀχαιούϲ λέγει (β 402)
Τ ηλέμαχ ′, ἤδη μἐν τοι ἐυκνήμιδεϲ ἑταῖροι,
καὶ ἐκ τοῦ κομωντεϲ Ἀλχαιοί·
εὗρὲν ἔπειτ’ ἐπὶ θινὶ καρηκ0μωνταϲ ἑταίρου
(β 408). φίλοϲ δὲ υἱὸϲ καὶ φίλη μήτηρ καὶ φίλα γυῖα καὶ φίλαι χεῖρεϲ. καὶ διακρίνων·
εἰ μετὰ οἰϲ ἑτάροιϲι δἀμη Τρώων ἐνὶ δήμ ῳ
ἠὲ φίλων ἐντὸϲ χερϲίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευϲεν (α 237. 8)
οὐκ ἂν, φηϲὶν, ἐλυπήθην, εἰ ἐντὸϲ τῆ Τροίᾳ μετὰ τῶν αὐτοῦ ἑταίρων ἀπώλετο πολεμῶν, ἢ εἰ κατεργαϲάμενοϲ τὸν πόλεμον καὶ ἐπανελθών [430] [431] [432] [433] ἐν ταῖϲ χερϲὶ τῶν οἰκείων ἐτελεύτηϲεν. καταχρώμενοϲ δὲ καὶ τὴν φύξιν ἑταίραν τοῦ φόβου λέγει (1 2)
φύζα φόβου κρυόεντοϲ ἑταίρη,
καὶ ἄνεμον (λ 7)
ἴκμεν ον οὖρὸν ἵει π ληϲίϲτιον ἐϲθλὸν ἑται ρον.
καὶ πάλιν ὅλην τὴν οἰκειότητά φηϲι δηλῶν (Γ 163) ὄφρα ἴδῃ πρ ότερόν τε πόϲιν πηούϲ τε φίλουϲ τε τὸν ἄνδρα, τούϲ ϲυγγενεῖϲ, τοὺϲ οίκείουϲ. διὸ ἐπιζητεῖ ἡ Ἑλένη τοὺϲ ἀδελφούϲ.
[434]
[4.505] 505. πῶϲ νικῶϲιν ⟨οἱ ins. L⟩ ἕλληνεϲ, οὓϲ ὁ ζεὺϲ θέλει ἡττᾷ ϲθαι; ἐροῦμεν ὅτι Ζεὺϲ ἐῷ⟨ἔα Lp⟩Τρῶαϲ ποινὰϲ τῶν πλημμελημάτων τίνειν, ἢ ὅτι δι’ ἀμφοτέρων τὴν τῶν Ἑλλήνων δύναμιν, ῖνα καὶ ϲυμμαχῶν μαχῶν Πρωϲὶν ἐπιδείξηται τὴν χάριν, εἴ γε ὃν ἔτρεψε μόνοϲ Αἴαϲ, οὗτοϲ ἅμα Διὶ τοὺϲ πάνταϲ Ἕλληναϲ διώκει.
[435]
[4.520] 520. πῶϲ ἐντὸϲ τῷ καταλόγῳ φηϲὶν Θρήικαϲ ἦγε ϲὺν Ἀκάμαντ ⟨ἀκάμαν τί B⟩ ὅϲουϲ Ἑλλήϲπ οντοϲ ἐντὸϲ ἐέργει (Β 844), νῦν (δὲ λέγει ὅτι Αἰνόθεν εἰληλούθει ἢ τάχα οὗτοι μὲν πάντεϲ περιῴκουν, τὰ δὲ βαϲίλεια ἐντὸϲ Αἴνῳ ἦν τὰ αὐτοῦ.