[1]: p. 980a21
[2]: 1 Tit. ἀλεξάνδρου ἀφροδισιἐως ὑπόμνημα εἰς τὰ μετὰ τὰ φυσικὰ ἀριστοτέλους. τῶν εἰς δύο τὸ πρῶτον Α: tit. huius libri ut reliquoium omuium om. L: εἰς τὸ μεῖζον Α τῶν scripsi collatis ceterorum librorum titulis: τῶν—πρῶτον quae eadem fere initio libri Γ leguntur θτ inconcinna et cum superioribus male cohaerentia οmisi 4 initium commentarii usque ad vv. ἔτι δὲ ἐναργὲς ἐκ τοῦ (p. 2,3) deest in Α: cum Bonitzio expievi ex L 9 τελειότητος ex τελειοτάτης corr. al. m. L 17 Πλάτων] Tim. p. 47 A
[3]: 4
[4]: p. 980a27
[5]: 3 ὅτι δέ ἐστι τιμιώτερον γνῶσις πράξεως δῆλον οὐ μόνον κιλ. incipit Α 3 οὐ μόνον om. L 4 αὐταὶ Α: om. L 9 αἱρεταὶ—εἰσιν L: καὶ ἡμῖν αἱρεταί Α 10 ἀναφορὰν ἔχει L 12. 13 οὐ μόνον οὖν ἐκ τ. δῆλον ὅτι ἡ γνῶσις πράξεως τιμιωτέρα ἀλλὰ L 13 καὶ γὰρ L: ἂν γὰρ A γιγνομένων L 21 καὶ L2: δὲ Α 27 ἄλλων L: ἁπλῶν A 28 διὰ τούτων ἡμᾶς διδάσκει ante ὅτι (25) habet L 28. p. 3), 1 ἅμα — προειρημένον] βεβαιῶν ἅμα διὰ τούτων καὶ τὸ προειρημένον L
[6]: ALTERIUS RECENSTIONIS GRAVIOR DISCREPANTIA 15. 16 ποιοῦντος—αὕτη (21)] ποιοῦντος τιμιώτερος· τιμιώτεροι γὰρ οἱ ἀρχιτέκτονες, οἱ ἑὸ δότες δηλαδὴ ὥν πρασσόντων καὶ ποιούντων. εἰ δὲ ἁπλῶς γνῶσις πράξεως τιμιωτέρα καὶτὸ εἰδέναι τοῦ πράττειν ἀπλῶς ἄμεινόν τε καὶ τιμιώτερον. εἰ δὲ καὶ ἐν τοῖς πρακτοῖς αὐτοῖς ἡ γνῶσις τῆς πράξεως τιμιωτέρα, δῆλον ὡς τιμιώτατον τὸ μάλιστα εἰδέναι· ὅπερ ἡ τῶν ἀρκῶν γνῶσις, ἢ καὶ σοφία καλεῖται, παρέχεται μάλιστα. τιμιωτάτη ἄρα ἡ γνῶσις αὕτη ἐσιίν. L
[7]: 5
[8]: 2 τάξιν Α: πρᾶξιν L 3 ᾖ τινι καὶ L 4 τῶν ζώων L 5 τελειότερος L: τελειότερον Α 6 τείνει—περὶ] ταῦτα δὲ πάντα συντείνει αὐτῷ εἰς τὸν περὶ τῆς 9 μαθητικώτερα M: μαθηματικώτερα Α 17 δεῖ Μ. δὴ Α 18. 19 ἐν τοῖς Περὶ μνήμης] c. 1 p. 450b 24 8(1.
[9]: ALT. REC. GR. DISCR. 7 λέγει—εἶπεν (p. 4, 11)] φησὶν οὑν ὅτι ἡ αἴσθησις κοινόν ἐστι πάντων τῶν ζῴων, καὶ ἐν τούτῳ τὰ ζῷα τὸ εἶναι ἔχει. πάντα οὑν αἰσθάνεται τὰ ζῷα καὶ ἀντιστρέφει· εἴ τι οὖν αἰσθάνεται, τοῦτο ζῷον, καὶ εἴ τι ζῷον, τοῦτο αἰσθάνεται εἴτοι (l. ἤτοι) αἴσθησιν ἔχει. τῶν οὖν αἴσθησιν ἐχόντων τὰ μὲν οὐ φαντάζεται ἡ ἀμυδρῶς καὶ οὐ διηρθρωμένως, οἷον σκώληκες, τὰ δὲ φαντάζεται διηρθρωμένως τε καὶ ὡρισμένως, ὥστε κρίνειν σχῆμα καὶ τόπον, οἷον μέλιττα, μύρμηξ, τὰ δὲ πρὸς τούτοις καὶ κίνησιν καὶ σφοδρότητα ψόφων καὶ ἄνεσιν. καὶ ταύτας μὲν τἀς διαφορὰς τῆς αἰσθήσεως καὶ ἡ τῶν ἀλόγων ζῴων ἔχει φύσις· ἄνθρωπος δὲ πρὸς τούτοις καὶ χρόνου μνήμην. ὅσα μὲν οὖν τῶν ζῴων φαντάζεται διηρθρωμένως, μὴ μέντοι καὶ κίνησιν καὶ σφοδρότητα ἡ ἄνεσιν ψόφου, περιποιητικὰ τοῦ ἑαυτῶν βίου καὶ εὔστροφα ὄντα, ταῦτα φρόνιμά ἐστιν, οἷον μύρμηξ καὶ μέλιττα· ὅσα δὲ καὶ ταύτην τὴν αἴσθησιν ἔχει, ὥστε φαντά- ζεσθαι καὶ κίν·ησιν καὶ σφοδρότητα καὶ ἄνεσιν ψόφου, ταῦτα δὴ καὶ μαθητικώτερα τῶν ζῴων ἐστίν· ὡς εἶναι τὰ μὲν μαθητικὰ καὶ φρόνιμα, οὐ μὴν τὰ φρόνιμα καὶ μαθητικά. ἄνθρωπος δὲ πρός τούτοις καὶ κρεῖττόν τι τὴν τέχνην ἔχει· ἡ γὰρ τέχνη τῶν καθόλου, ἄνθρωπος δὲ μόνον τῶν ζώων, οὐδὲν δὲ ἄλλο τὸ καθόλου οἶδε. καὶ ταύτην οὖν τὴν αἴσθησιν εἶπε τὴν δυναμένην ψόφων κρίνειν διαφορὰς φαντασίαν · αἴσθησιν γὰρ τὴν φαντασίαν εἶπε. λέγεται οὑν καὶ ἡ κατὰ τὴν φαντασίαν ἀκρίβεια καὶ διάρθρωσις καὶ ἡ περὶ τὰ πρακτὰ φυσικὴ εὐστροφία, ἥτις ἐν τοῖς μνημονεύειν δυναμένοις γίνεται, φρόνησις, κοινότερον ταύτην φρόνησιν καλέσας· κυρίως γὰρ φρόνησίς ἐστιν ἡ περὶ τὰ βουλευτὰ ἕξις βουλευτική· λέγεται δὲ καθ’ ἕτερον τρόπον φρόνησις καὶ αὐτὴ ἡ λογικὴ δύναμις τῆς ψυχῆς L
[10]: p. 980b25
[11]: 6
[12]: 3 lacunam indicant AM. eademque, ut videtur, in Sepulvedae libris erat ἰδών τε Μ: δώντα Α. δέναι C: om. Β 4 καὶ δύναται BS: in lacuna om. AM 11 Περὶ ψυχῆς] Γ 3 18 αὐτὸν οm. L 20 ἐκάλεσεν L: ἔχει Α 23 ταύτῃ] κατὰ τοῦτο L
[13]: ALT. REC. GR. DISCR. 13 πρότερον—φρονήσεως (16)] τὰ μὲν οὖν ἄλλα τὰ παρὰ τὸν ἄνθρωπον ζῷα ταῖς φαντασίαις ζῇ μόναις, ἐμπειρίας δὲ μετέχει. μικρόν· τὸ μικρὸν ἡ ἀντὶ τοῦ μηδὲν εἰπὼν ἡ ἐπ’ ὀλίγον τούτων τῶν ζώων τισὶν ἐγγινομένης ἐμπειρίας, ἀνάλογον εἰπὼν μετέχειν ἐμπειρίας καθάπερ καὶ φρονήσεως L 18. 19 τὴν δὲ—πρακτὰ] τὴν δέ τέχνην ἐξ ἐμπειρίας τὴν σύστασιν λαμβάνουσαν ἔδειξε· περὶ δὲ τῶν τεχνῶν αἱ μέν εἰσι ποιητικαὶ ὡς χαλκευτική, αἱ δὲ πρακτικαὶ ὡς ὀρχηστική· τὸν περὶ τὰ πρακτὰ L 28 ἑμπειρία τὰ πολλάκις ὀφθέντα εἰς μίαν περίληψιν συνάγει· ἡ δὲ τέχνη (p. 5,2) κτλ. L
[14]: p. 981a12
[15]: 1 ὦν M: om. Α γνῶσιν Μ: γνῶσις Α 3 τὸ εἰδέναι 0111. L 3. 4 νοσοῦσι— νόσον οm. L 3 φάρμακον] βοήθημα Αscl. 4. 5 συμφέρειν Ascl.: συμφέρει AL 5 χρήσασθαι φαρμάκοις L τοῖς ἐκ πείρας — τέχνης L idemque coiii. Brandis praeterquam quod pro πείρας ponebat ἐμπειρίας: τοῖς ἐκ πείροις ληφθεῖσι σὺν στοᾶς τέχνη A 6 7 ὡς—τοιάνδε νόσον om. L 11 ἐρεῖ M: oai. A 15 διήνεγκε] sic etiam Metaph. AbDbFb: δοκεῖ διαφέρειν vulg. 16 διὰ τούτου L τιμιωτέρα L 17 γνῶσις ἐν σοφίᾳ L εἰ γὰρ LMS: ἡ γὰρ Α 19 πρατττούσης L: προσθούσης A 27 προσλήψεως L ἐν χρήσει] σύνηθες L
[16]: ALT. REC. GR. DISCR. 9 τἐχνῃ μετάβασις. τὸ γὰρ τοιόνδε φάρμακον τοῖς τοιοῖσδε κατ᾿ εἶδος ἕν ἀφορισθεῖσι κάμνουσι τηνδὶ τὴν νόσον. ἓν εἶδος εἴρηκε νοσήματος, οἶον πυρετόν· πᾶσι γὰρ τοῖς κάμνουσι καῦσον πυρετὸν τόδε τὸ φάρμακον συνήνεγκεν, ἢ τοῖς κάμνουσιν ἐπὶ φλέγματι ἢ μελαγχολικῷ τόδε τὸ βοήθημα L omissis ὐχ ὅτι—δῆλον (13)
[17]: 7
[18]: p. 981b13
[19]: 11 τῶν M: πᾶν Α 13 τὸν μὲν Metaph. vulg. εὑρόντα L: εὑρίσκοντα Α 17 παρὰ Α: περὶ LF 20 ἀναγκαιοτάτων F 22 ποριστικὰς LF: ποριστὰς Α 23 ἐγκατατάττει LFS: ἐγκαταλλάττει Α ἡδονῆς LF
[20]: ALT. REC. GR. DISCR. 1 ὅτι γὰρ—γνωστικαί (12)] ὅτι τὸ γινώσκειν τὰς αἰτίας· ἡ δὲ τῶν αἰτιῶν γνῶσις ἐπιστήμη τε καὶ σοφία ἐστί. καὶ τοῦτο ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων ἐναργῶς παρέστησεν, ἃς καίτοι τὰς (1. τῶν) καθ’ ἔκαστα γνωστικωτέρας οὔσας οὐ λέγομεν σοφίας, ὅτι μὴ τῶν αἰτιῶν εἰσι γνωστικαί. ὅθεν καὶ οὕτως εἶπεν αἱ δὲ πράξεις καὶ αἰ γενέσεις περὶ τὸ καθ’ ἕκαστον πράξεις δὲ καὶ γενέσεις εἴρηκε τὰς περὶ τὰ καθ’ ἕκαστα ἐνεργείας, ταὐτὸν ἐκ παραλλήλου εἰπὼν πρᾶξιν καὶ γένεσιν. ἢ πρᾶξιν μὲν ἐφ’ ὧν ἐνέργεια τὸ τέλος, ὡς ἐπὶ αὐλητικῆς, γένεσιν δὲ ἐφ’ ὧν ἕτερόν τι τὸ τέλος τῆς ἐνεργείας, ὡς ἐπὶ οἰκίας· ἕτερον γὰρ οἰκία οἰκοδομήσεως, ἡ μὲν τέλος οὖσα ἡ δὲ ἐνέργεια. τὸ δὲ εἰδέναι καὶ τὸ ἐπαΐειν ἢ καὶ ταῦτα ἐκ παραλλήλου εἴρηται ταὐτὸν σημαίνοντα τὴν ὑπὲρ τὴν αἴσθησιν γνῶσιν, ἢ τὸ μὲν εἰδέναι τὴν ἐξ εὑρέσεως εἴδησιν, τὸ ἐπαίειν δὲ τὴν ἐκ μαθήσεως, ὡς ἐξ ἀκοῆς γενομένης τῆς εἰδήσεως. δείκνυσι δὲ καὶ οὕτως τὸ τὴν τέχνην τῆς ἐμπειρίας διαφέρειν γνώσει τε καὶ ἐπιστήμη, ἀπὸ τοῦ τοὺς μὲν τεχνίτας διδάσκειν δύνασθαι, τοὺς δὲ ἐμπείρους οὔ· τοῦ δὲ ἐπιστήμονος εἶναι τὸ διδάσκειν. φησὶ δὲ καὶ ὅτι κυριωτέρα ἡ διὰ τοῦ λόγου γνῶσις τῆς δι’ αἰσθήσεως, κἀν ὅτι μάλιστα αἰ αἰσθήσεις τῶν καθ’ ἕκαστα κυριώταται γνώσεις εἰσίν, ὅτι ὁ μὲν λόγος τὴν αἰτίαν οἶδε καὶ τὸ διὰ τί, οἷον διὰ τί τὸ πῦρ θερμόν; ὅτι καίει καὶ ξηραίνει· τοιοῦτον δὲ τὸ θερμόν· ἡ δὲ αἴσθησις ὅτι θερμόν ἐστι μόνον οἶδεν, οὐ μὴν καὶ τὴν αἰτίαν διὰ τί τὸ πῦρ θερμόν L
[21]: p. 981b25
[22]: 8
[23]: 1 αὐτῆς LF 3. 4 μαθηματικαὶ LFS Αscl.: μαθητικαὶ Α 4 ἤρξαντο ἐνεδείξατο LF: ἤρξατο A 4. 5 τῶν ἐν Αἰγύπτῳ LF: τῶν Αἰγύπτων Α 5 κατὰ τὸν ὐρανὸν LF 6 δὲ om. LF 8 ἀπὸ LF post σχολαζόντων add. γέγονεν LF περὶ ταῦτα Ascl. 12 καὶ ἐπὶ τῆς LF 13 post Ἠθικὰ add. ὠς ἐν ἐκείνοις περὶ αὐτῶν εἰρηκὼς LF 13. 14 ἐν τῷ Z τῶν Νικομαχείων] Eth. Νicom. Z 3. 4 16 τὸ LF Ascl.: τῶ Α νοῦν LF: οὖν Α 24 ἀποδεικτῶν S Bonitz: ἀποδεικτικῶν A 26 ἡμᾶς ante εἰς habent LF
[24]: REC. GR. DISCR. 16 τέχνην – τῇ φύσει (26)] εἰπὼν δὲ εἰρῆσθαι ἐν τοῖς ἠθικοῖς περὶ διαφορᾶς τέχνης καὶ ἐπιστήμης προσέθηκε καὶ τῶν ἄλλων τῶν ὁμογενῶν, ὁμογενῆ λέγων φρόνησιν σοφίαν καὶ νοῦν· πέντε γὰρ ταῦτα εἴρηκεν ἐκεῖ, ἐν οἶς ἡ κατὰ λόγον γίνεται σύνεσις, τέχνην φρόνησιν ἐπιστήμην σοφίαν νοῦν. ἐκεῖθεν οὖν καὶ ὁρισμοὺς τούτων ἀναληπτέον LF
[25]: p. 981b27
[26]: p. 982a4
[27]: 9
[28]: 1 κυριωτάτην LF 5 καταγιγνόμεναι LFS: καὶ τὸ γιγνόμενον Α 6 οὗ δὲ ἕνεκα νῦν ποιούμεθα τόν λόγον τοῦτ’ ἔστιν LF et Metaph. vulg. 7. 8 οὗ χάριν LF 9 πρακτέων LF 11 κατηγοροῦντας LF: κατηγοροῦντες Α 15. 16 χειροτέχνου— ὁ ἀρχιτέκτων om. LF 15 τε γὰρ] δὲ Metaph. 16 τοῦ τοῦ δὲ Ascl.: δὲ τοῦ libii 17 ὅτι ora. LF 18 αὐτῆς LFS: αὐτοῦ Α 20 τουτέστιν om. LF 25 αὐτῆς LF: αὐτοῦ vel αὐτό Α 27 εἰρηκέναι AL: εἰρηκὼς F 28 καὶ—αἴτια (p. 9,1) M: om. A
[29]: ALT. REC. GR. DISCR. 18 post γνώσεως add. [τοῦτο τοῦτο F] εἰπὼν συμπεραίνεται καὶ φησὶν ὅτι μὲν οὑν ἡ σοφία περί τινας ἀρχὰς καὶ αἰτίας ἐστὶν ἐπιστήμη, δῆλον LF
[30]: p. 982a6
[31]: 10
[32]: 1 ἐπεὶ δὲ—ἐμποδών (16) om. LF εὔδηλον libri: perspicuum S: legendum videtur ἠύ δῆλον quod coni. Brandis vel ἄδηλον; cf. Bonitz p. 9 6 τῶν scripsi: τὴν libri 7 ἵν εἰ M: εἰν εἰ Α ὑπ’ M: ὑπὲρ Α 10 οἷον libri: ᾗ ὃν coni. Bonitz 20 πρὸς αὐτοὺς LF post βεβαιοῦντι add. καὶ διὰ τοῦτο Ascl. 22 ταύτης LF 23 κοινῶς LF Ascl. ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει] Phys. Δ 32 ἢ τέχνην om. LF Ascl. σοφός] ἐπιστήμων LF Ascl. ὐ LF: ὡς Α 33 ἔτι] εἶναι Ascl.
[33]: 3 ῥαδίως LF 6 ἔτι τε] praemittunt lemma ἔτι τε τὸν ἀκριβέστερον καὶ διδασκαλικώτερον τῶν αἰτίων LF τὸν ἀκριβέστερον περὶ Ascl. 12 αὖ A: οὖν LF Ascl. 13 τὰ διὰ L1FS: τὰ om. Α ἀλλ’ οὐκ LF: ἀλλ’ om. Α 15 οὐχ ὡς M: οὐχ ἡ Α
[34]: ALT. REC. GR. DISCR. τὸ δὲ ἔτι—ἁπάντων ἔχοι (p. 11,2)] καὶ τἠν ἀρχικωτέραν τῆς ὑπηρετούσης μᾶλλον σοφίαν: Ἀρχικωτέραν λέγει σοφίαν ἀντὶ τοῦ ἀρχικωτάτην τὴν πάντων (1. πασῶν) τῶν ἐπιστημῶν γινώσκουσαν τὰς ἀρχάς, τῶν κατὰ μέρος δηλαδή. καὶ αὐτῶν δὴ τῶν κατὰ μέρος ἐπιστημῶν ἄλλη ἄλλης ἀρχικωτέρα ἐστίν, οἷον ἀρχικωτέραν (add. λέγει) ἰατρικῆς τὴν φυσικὴν καὶ ἀριθμητικὴν τῆς ἁρμονικῆς καὶ γεωμετρίαν τῆς ὀπτικῆς. ἑκάστη γὰρ τούτων, ἡ φυσική φημι, ἡ ἀριθμητικὴ καὶ ἡ γεωμετρία, τὰς ἀρχὰς παραδίδωσι ταῖς ὑπ’ αὐτὰς καὶ ἀποδείκνυσι ταύτας· αἱ δὲ ὐπ’ ἐκείνας δέχονται ταύτας καὶ χρῶνται αὐταῖς ἀναποδείκτοις. καὶ τὴν αἰτίαν ἐπάγει ἀφ’ ὧν ἤδη ἀπέδειξε δείξας τὸν σοφὸν τὸν τὰς αἰτίας εἰδότα τῶν ἐπιστημόνων ἐπιστημῶν corr. L) εἶναι, καί φησιν ὅτι οὐ δεῖ τὸν σοφὸν ἐπιτάττεσθαι ἀλλ’ ἐπιτάττειν, καὶ οὐκ αὐτὸν ἑτέρῳ τίθεσθαι ἤτοι πείθεσθαι καὶ συνομολογεῖν, ἀλλὰ τούτῳ τὸν ἧττον σοφόν. Τὸς μὲν οὖν ὑπολήψεις τοιαύτας ἔχομεν περὶ σοφίας καὶ τὼν σοφῶν: Τῶν ἐκ τῆς κοινῆς ὑπολήψεως λεγομένων περὶ το.ῦ σοφοῦ καὶ τῆς σοφίας ὁμολογημάτων· ὑπόληψιν γὰρ νῦν τὴν ὁμολογίαν εἴρηκε καὶ τὴν περὶ τὰ πράγματα συγκατάθεσιν. LF
[35]: p. 982a21
[36]: 11
[37]: 3. 4 τούτων δὲ τὸ μὲν ἅπαντα ἐπίστασθαι τῷ μάλιστα ἔχοντι τὴν καθόλου ἐπιστήμην ἀναγκαῖον ὑπάρχειν L et Metaph. vulg. 10 τὰ γὰρ] lemma σχεδὸν δὲ καὶ χαλεπώτατα ταῦτα γνωρίζειν praemittunt LF 12 τῇ φύσει—οὐκέτι (p. 12,4)] ἡ γὰρ φύσις ταῦτα μάλιστα γνωρίζει τῶν αἰσθητῶν LF 15 αἱ (ante ἐξ) M: om. Α 16. 28 ἐν τοῖς Ὑστέροις ἀναλυτικοῖς] Α 27 19 αἱ M: om. A 26. p. 12,1 τὰ ἄλλα M: τὰ om. Α
[38]: ALT. REC. GR. DISCR. 5 ἐλλείπει—περὶ τοῦ σοφοῦ (10)] ἐλλείπει τῇ λέξει τῷ (1. τὸ) πάντα ἐπίστασθαι, ἵν᾿ ᾖ ὅλον οὕτως· τούτων δὲ τῶν εἰρημένων ὑπάρχει τὸ πάντα ἐπίστασθαι τῷ μάλιστα ἔχοντι τὴν καθόλου ἐπιστήμην. οὗτος γὰρ οἶδε πῶς ἔχει πάντα τὰ ὑποκείμενα, ἤτοι πῶς ἔχει φύσεως ἔκαστα, οἷον ἄνθρωπος κατὰ τὴν αὐτοῦ τελειότητα, καὶ ἵππος καὶ ἰχθὺς καὶ τἄλλα φυσικά, τά τε ἀπλᾶ καὶ τὰ σύνθετα, καὶ ἀπλῶς πάντα τὰ ἐν τῷ κόσμῳ, εἰδὼς τὴν πρώτην αὐτῶν αἰτίαν καὶ τὴν ἀρχὴν τὴν πρώτην, εἴτε καθ᾿ αὑτὰ ὄντα, εἴτε κατὰ συμβεβηκότα (l. συμβεβηκός)· καθ’ αὑτὰ μὲν ὡς αὐθύπαρκτα αἱ οὐσίαι, κατὰ συμβεβηκὸς δὲ τὰ ὲν ἑτέρῳ ἔχοντα τὸ εἶναι, οἷον ποσότητες μεγέθη πάθη σχήματα τόποι χρόνοι κινήσεις, καὶ ἀπλῶς αἱ παρὰ τὴν οὐσίαν ἅπασαι κατηγορίαι LF
[39]: p. 982a25
[40]: p. 982a26
[41]: 12
[42]: 5 δὲ Metaph. vulg. 7 τῆς Φυσικῆς] Phys. Α p. 184a 16 22 πρώτων M: πρῶτον Α
[43]: ALT. REC. GR. DISCR. 5 Ἀκριβέσταταί τε—εἰδέναι (p. 13,170] Ἀκριβέσταταί τε τῶν ἐπιστημῶν αἱ μάλιστα τῶν πρώτων εἰσίν· αἱ γὰρ ἐξ ἐλαττόνων ἀκριβέστεραι τῶν ἐκ προθέσεως (sic etiam Metaph. libri omnes) λαμβανομένων: Αἱ ἐξ ἐλαττόνων ἀρχῶν ἐπιστῆμαι ἀκριβέστεραί εἰσι τῶν ἐκ πλειόνων, ὃ εἴρηκεν ἐκ προθέσεως· τοῦτο δὲ συμβαίνει ἐπὶ τῶν ὐπ’ ἀλλήλων τεχνῶν, οἶον ἀκριβεστέρα γεωμετρία ὀπτικῆς, γεωμετρίας δὲ ἀριθμητική· αἱ πρῶται γὰρ οἰκείαις ἀρχαῖς χρῶνται μόνον, αἱ δὲ ὑπ’ αὐτὰς καὶ ταῖς αὐτῶν καὶ ταῖς πρὸ αὐτῶν· οἶον ἀριθμητικὴ μὲν ἀριθμοῖς μόνοις, γεωμετρία δὲ ·καὶ ἀριθμοῖς καὶ μεγέθεσι, καὶ ἡ μὲν ἀριθμητικὴ ἀθέτοις χρῆται τοῖς ἀριθμοῖς καὶ τῇ μονάδι, ἡ δὲ γεωμετρία τῷ σημείῳ καὶ τῇ γραμμῇ θέσιν ἔχουσιν: Ἀλλά μὴν καὶ διδασκαλική γε τῶν αἰτίων θεωρητικὴ μᾶλλον: Ἐπεὶ εἶπε τῶν διδασκόντων ἴδιον εἶναι τὸ τὰς αἰτίας λέγειν τῶν διδασκομένων (διὰ γὰρ τῶν αἰτίων ἡ εἰ οὖν διδασκαλική ἐστιν ἡ τὰς αἰτίας αὐτῶν λέγουσα, διδασκαλικωτέρα ἄν εἴη ἡ τῶν αἰτίων αὐτῶν θεωρητική, καὶ μᾶλλον ἡ τῶν μᾶλλον αἰτίων, ἐπεὶ καὶ τὸ εἰδέναι κτλ. LF
[44]: 13
[45]: 1. 2 εἰ βέλτιον—γνώσεως] cf. Phys. Θ 3 p. 254a31 6 ἀποδεικτῶν scripsi cum S: ἀποδεικτικῶν libri 9 πρῶτα] πρῶτον coni. Bonitz 15 καὶ—διδασκαλικὴ μᾶλλον (16. 17) om. Α 17 ἀλλὰ Α: ἐπεὶ LF 18 γινωσκομένων ἀλλ᾿ οὐκ ἄλλου LF τινὸς ἕνεκα τῇ LF 20. 21 ὥστε εἰ εἰσὶ—μάλιστα ἂν e S coni. Βοnitz 20 ὥστε εἰσί—γνῶσις (29) ἄλλοις 24 τοιοῦτον del. Bonitz 26 ἐν Φυσικῇ] A 1 p. 184a12 21). 30 ἄλλοις ἐπιστητοῖς τε καὶ ἀποδεικτικοῖς LF 30 ἀποδεικτοῖς MS: ἀποδεικτικοῖς A 30. 31 ἀλλ’ οὐκ αὐτὰ τὰ ἀποδεικτὰ ἡ ἐπιστητὰ τοῖς αἰτίοις αὐτῶν, ὕστερα γὰρ κτλ. LF
[46]: ALT. REC. GR. DISCR. 31 ἔτι πᾶσιν—ἀρχόμενος (p. 14, 10)] δείκνυται γὰρ τὸ τρίγωνον ὅτι τὰς τρεῖς γωνίας δυσὶν ἀρθαῖς ἴσας ἔχειν (1. ἔχει) ἐκ τοῦ γνωρίζειν· ἡμᾶς ὅτι αἰ ἐφεξῆς γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἵσαι εἰσί λέγει γὰρ ὁ γεωμέτρης ὡς ἄν εὐθεῖα ἐπ’ εὐθεῖαν σταθεῖσα τὰς ἐφεξῆς γωνίας ἢ
[47]: 9. 10 Νικομαχείων ’Hθικῶν] Α 1 p. 1094a1 12 καὶ M: om. A 13 γίγνεται τἄ φύσει scripsi ex Asclepio, cf. L: γίνεται τὰ δὲ φ. A 14 αὐτοῖς Α: αὐτῶν LF post αὐτοῖς add. ὡς ἐπὶ τοῦ τοιούτου ἀγαθοῦ μένῃ Ascl. post γνωστικὴ add. ἐπιστήμη L 19 εἰ M: ἡ Α post ἐπιστήμαις add. ἀρχικωτέρα τε καὶ LF Ascl.
[48]: ALT. REC. GR. DISCR. δύο ὀρθὰς ἢ δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ποιεῖ), ἀλλ’ οὐ τὸ τὰς ἐφεξῆς γωνίας δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας εἶναι διὰ τοῦ τὸ τρίγωνον (δείκνυται add. F) τὰς τρεῖς γωνίας δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας· ἔχειν ἔχον F). πολλῷ δὲ μᾶλλον γνωριμώτερον τοῦ τὰς ἐφεξῆς γωνίας δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας εἶναι τὸ ὅταν δὲ εὐθεῖα ἐπ’ εὐθεῖαν σταθεῖσα τὰς ἐφεξῆς γωνίας ἴσας ποιῇ, ὀρθή ἐστιν ἑκατέρα τῶν γωνιῶν· ὁρισμὸς γὰρ τοῦτο τῆς ὀρθῆς γωνίας, οἱ δὲ ὁρισμοὶ ἀρχαί εἰσιν ἀποδείξεων, καὶ ἡ γνῶσις αὐτῶν κρείττων ἐστὶν ἣ κατὰ ἀπόδειξιν. ὡσαύτως ἴσα εἰσὶ τὰ ἐφαρμόζοντα ἀλλήλοις· ὁρισμὸς γὰρ καὶ τοῦτο τῶν ἴσων. διὰ οὖν τῶν ὁρισμῶν ἀρχῶν οὐσῶν καὶ ἀναποδείκτων τὰ ἀποδεικτὰ δείκνυνται, ἀλλ’ οὐ διὰ τῶν ἀποδεικτῶν οἱ ὁρισμοί ὡσαύτως καὶ ὁ τὸν θεὸν εἰδὼς ὅτι ἀγαθός ἐστι φύσει οἶδεν ὅτι καὶ ὁ κόσμος καλός ἐστιν, ἀλλ’ οὐ διότι κόσμος καλός, ὁ θεὸς ἀγαθός. καὶ οὐ μόνον ὅτι οὐκ ἀγαθός, ἀλλ’ εἰ τύχοι οὐδὲ εἶναι ὅλως. ὁ οὖν τὰ πρῶτα καὶ τὰ αἴτια εἰδὼς οἶδε καὶ τὰ ὧν εἰσιν αἴτια ἐξ ἀνάγκης, ἀλλ’ οὐ τὸ ἀνάπαλιν. Ὅλως δὲ τὸ ἄριστον ἐν τῇ φύσει πάσῃ: εἰπὼν ὅτι ἡ γνωρίζουσα τὸ τίνος ἕνεκεν πρακτέον ἕκαστόν ἐστιν ἀρχικωτάτη τῶν ἐπιστημῶν ἐστι, τὸ τοιοῦτον αἴτιον οὗ ἕνεκα πρακτέον [ἕκαστον— πρακτέον om. F] ἕκαστον τί ποτέ ἐστ·ιν, ἐδήλωσεν εἰπὼν τοῦτο δ’ ἐστὶ τἀγαθόν· τοιοῦτον γὰρ τὸ τελικὸν αἴτιον, ὡς εἶπε καὶ τῶν Νικομαχείων ἠθικῶν ἀρχόμενος LF 12. 13 αἴτιον—γιγνόμενα] αἴτιον ἡ μία τῶν ὅλων ἀρχή· τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπὼν ὅλως δὲ τὸ ἄριστον ἐν τῇ φύσει πάσῃ· πάντα γὰρ τὰ φύσει γινόμενα ἐκείνου χάριν ἐστί τε καὶ γίνεται L 15 βουληθεὶς δὲ—τοιαύτη (19)] οὕτω γὰρ καὶ αὐτὸς εἶπε και μᾶλλον ἀρχικὴ τῆς ὑπηρετούσης ἡ γνωρίζουσα τίνος ἕνεκεν πρακτέον ἕκαστον. καὶ δὴ δῆλον ὅτι τὸ πρῶτον τοῖς οὖσιν αἴτιον ὡς τέλος ἐστὶν αἴτιον. ἡ δὲ ἐπιχείρησις τῆς δείξεως ταύτης τοιαύτη, LF
[49]: 14
[50]: p. 982b11
[51]: 1 γιγνώσκουσα] γνωρίζουσα LF 4 πάντα γὰρ—αἴτιον (5) om. LF τὰ γὰρ ὄντα Ascl. 6 ἐν οἷς LF 17 τοῦ τίνος M: οὐ τίνος Α 20 ἐκ Α: καὶ ἐκ L Metaph. vulg.
[52]: ALT. REC. GR. DISCR. 7 ἑπόμενων—ταύτης (19)] ἑπομένων τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ ἐξ ἀπάντων οὖν τῶν εἰρημένων) δέδεικται σοφία οὖσα κατὰ τὰς κοινὰς προλήψεις ἡ τοῦ πρώτου αἰτίου θεωρητική, καὶ σοφὸς ὁ ταύτην ἔχων τὴν ἐπιστήμην LF
[53]: 3. 4 ἐπὶ τὸ ζητεῖν τὰ πρόχειρά τε καὶ ἐν ποσὶ καὶ περὶ αὑτῶν φιλοσοφεῖν F 4 ἀγνωσίαν καὶ ἀτοπίαν Ascl. 5 ἀχυρώδη LF: ἀχυρῶδες Α 6 τί S Ascl.: τίς libri 7 ἀστραπῶν] ἄστρων Ascl. 9 καὶ διὰ τοῦτο φιλοσοφεῖν Ascl. 13 φιλόμυθος ὁ φιλόσοφος Metaph. vulg.: ὁ φιλόσοφος φιλόμυθος Ascl. 20 τῶν τοιούτων Α: τούτων LF
[54]: ALT. REC GR. niSCR. 12 προστίθησι—συνέστησε (18)] ὅθεν καὶ προστέθεικε διὸ καὶ ὁ φιλόμυθος φιλόσοφός πώς ἐστι· ταῦτα γὰρ μανθάνειν σπουδάζει ἁ θαυμάζει δι’ ἀγνοίας. σύγκεινται γὰρ οἱ μῦθοι ἐκ θαυμασίων καὶ παραδόξων ταῦτα γὰρ διηγοῦνται ἃ παρὰ τὴν τῶν πολλῶν ὑπόληψίν εἰσιν. τὸ γὰρ ἐκ γῆς αὐτόχθονας ἀνθρώπους γενέσθαι καὶ τὸ μάχην θεοὺς συστήσασθαι περὶ τῆς τῶν Ἀθηναίων πόλεως παρὰ τὴν κοινήν ἐστιν ἔννοιαν. ταῦτα δὴ θαυμάζεται· ὁ δέ διὰ τὸ θαυμάζειν τινὰ σπουδάζων μανθάνειν φιλόσοφος. κεκοινώνηκεν οὖν ὁ φιλόμυθος τῷ φιλοσόφῳ ἐν τῷ θαυμάζειν. καὶ εἴη ἂν ἡ συναγωγὴ τοῦ συλλογισμοῦ ἐν τρίτῳ σχήματι τοῦ τὸν φιλόμυθον φιλόσοφον εἶναι, μέσου λαμβανομένου τοῦ θαυμάζειν, ἐκ δύο καταφατικῶν οὕτως· ὁ θαυμάζων φιλόσοφος, ὁ θαυμάζων φιλόμυθος, ὁ φιλόμυθος ἄρα add. F) φιλόσοφος. τὸ δὲ μὴ χρείας τινὸς ἢ πράξεως χάριν ἀλλὰ γνώσεως ἕνεκα τὴν ἀρχὴν ἐπὶ τὸ φιλοσοφεῖν ἐλθεῖν ἦλθον L) συνέστησε LF 21 εἰ δὲ πάντων—ἄλλου ἐστίν (p. 17,8)] καὶ γὰρ πᾶσαι αἱ ποιητικαὶ ἢ πρακτικαὶ τούτων τινός εἰσιν· ἢ γὰρ τῶν ἀναγκαίων τινὰ ἢ τῶν χρησίμων ζητοῦσί τε καὶ ποιοῦσι· δῆλον οὖν ὅτι οἱ φιλοσοφοῦντες ἐπ’ οὐδενὸς ἀναγκαίου τῶν πρὸς διαγωγὴν τοῦ βίου συντελούντων εὑρήσει τὴν ζήτησιν ἐποισῦντο· φρόνησιν δὲ τὴν τοιαύτην φιλοσοφίαν εἶπεν. εἰκάζει δὲ αὐτὴν τοῖς ἐλευθέροις τῶν ἀνθρώπων ὡς μὴ δεομένην ἑτέρας, αὐτῆς δὲ τὰς ἄλλας. μόνη γὰρ αὕτη, φησίν, ἑαυτῆς ἕνεκά ἐστι, δηλῶν διὰ τούτου τί ποτέ ἐστι τὸ ἐλεύθερον. δοῦλον γὰρ ἐν τοῖς πολιτικοῖς εἶπεν εἶναι ἄνθρωπον τὸν ἄλλου ὄντα καὶ μὴ ἑαυτοῦ· τοιοῦτος LF
[55]: 15
[56]: 6 τοῖς M: om. Α 7 ἐν τοῖς Πολιτικοῖς] Α 4 p. 1 1254a 14 8 δέ ἐστιν ὁ LF 12 αὐτοῖς MS: αὐτῆς Α τοσοῦτον M: τὸ τοσοῦτον AS: τῷ τ. Branclis Bonitz 20 ante ἀκολούθως talia quaedam videntur excidisse qualia in L legimus (cf. ἀλλ’ ἐπείπερ—δυνατὸν αὐτῷ) ἐν τοῖς Νικομαχείοις] Κ 7 p. 1177b31 22 τοιαῦτα—ταῦτα om. LF 23. 24 ὅτι φθονεῖ—τοὺς ἄλλους (p. 18,1) om. LF 24 φθονεῖ M et fort. Α: φθονερὸν Brandis Bonitz
[57]: ALT. REC. GR. DISCR. 9 καὶ γάρ—λέγων (20)] ε.ἰ δὲ ὁ δοῦλος τοιοῦτος, ἐλεύθερος ἂν εἴη ὁ αὑτοῦ ἕνεκα καὶ οὐκ ἄλλου ὤν· εἰ οὖν καὶ ἡ φιλοσοφία τοιαύτη ὡς μὴ δεομένη ἑτέρας, αὐτὴ (I. αὐτῆς) δὲ τὰς ἄλλας, μόνη τῶν ἐπιστημῶν ἐλευθέρα ἄν εἴη· τοιοῦτον δὲ καὶ τὸν σοφὸν εἶναι ὑποληπτέον, ὡς μή τινι τῶν ἀνθρωπίνων δουλούμενον· τοῦτο δὲ ὑπὲρ ἄνθρωπον, ἐπειδὴ διὰ τὴν σωματικὴν ἀνάγκην πολλῶν ἐνδεής ἐστιν, ὑγείας τυχὸν ἢ εὐπορίας ἤ τινος ἄλλης χρείας, καὶ διὰ τοῦτο δουλεύειν τοῖς πορίζουσι ταῦτα ἀνάγκην ἔχει. πολλαχῇ γὰρ ἡ φύσις δούλη τῶν ἀνθρ ώπων, οὐχὶ τὴν φύσιν λέγων δουλεύει τοῖς ἀνθρώποις, ἀλλὰ τοὺς ἀνθρώπους δούλους διὰ τὴν φύσιν. ἀλλ᾿ ἐπείπερ φησὶν ὑπὲρ ἄνθρωπον εἶναι τὴν τοιαύτην ἐλευθερίαν, ὥστε ἐπέκεινα εἶνατ πάσης χρείας, ὥσπερ παραινῶν εἶπεν ἄνδρα δὲ οὐκ ἄξιον τὀ μὴ οὐ ζητεῖν τὴν καθ᾿ αὑτὸν ἐπιστήμην, ἴσον λέγων τῷ οὐκ ἄξιόν ἐστι ζητεῖν μόνον τὸν ἄνθρωπον τὴν καθ᾿ αὑτὸν ἐπιστήμην ἤτοι τὴν σύμμετρον ἀνθρώπῳ, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπερτέραν καὶ θεῷ μόνῳ ἁρμόζουσαν, ἐφ’ ὅσον ἐστὶ τοῦτο δυνατὸν αὐτῷ· ἀκόλουθα λέγων LF
[58]: 16
[59]: 1 post ἀληθῶς add. οἱ σοφοὶ L 3 Πλατῶν] Phaedr. p. 247 A 4 πολλὰ κτλ.] cf. 0. Schneideri Callimach. II 784, 364 6 τε Μ: om. Α 11 θεολογία LF 13 αὕτη—τιμιωτέρα om. LF 14 λέγει πῶς τιμιωτέρα ἡ κτῆσις αὐτῆς LF 17 θαύματα ex Aristotele Biandis Bonitz: θαυμαστὰ libri 18 αὐτῶν scripsi; cf. LF: αὐτῶν A 20 τῶν οὐκ ἐλαχίστων Ascl. 22 τὸ Α: τῷ LF ἐλαχίστῳ M: ἐλαχίστων A 23 συμμέτρους M: συμμέτρας Α 23 τὸ δὲ—γραμμήν (p. 19,2) post μετρούμενα (p. 19,4) ponunt LF
[60]: ALT. REC. GR. DISCR. 2 ἀλλ’ οὔτε—ἄλλων (10)] ἀλλ’ οὔτε τὸ θεῖον φθονερόν· πόρρω γάρ ἐστιν, ὥς φησιν ὁ Πλατῶν, ὁ φθόνος θείου χώρου· ὁ γὰρ φθόνος γίνεται διὰ τὸ ὁρᾶν τοὺς πέλας ἡμῶν κρείττονας ὄντας. πῶς οὑν δυνατὸν εἶναι τὸν θεὸν φθονερόν, ὄντα πηγὴν ἀγαθότητος ἐξ οὗ πάντα τοῖς ἄλλοις χορηγοῦνται; ὥς φησι καὶ ὁ Πλάτων, ὅτι διὰ τὴν αὐτοῦ ἀγαθότητα ὁ θεὸς παρήγαγε τὰ πάντα· “ἀγαθὸς” γὰρ “ἦν, ἀγαθῶ δὲ οὐδεὶς περὶ οὐδενὸς ἐγγίνεται φθόνος.· [Tim. 29 Ε] πῶς οὖν δυνατὸν τὴν πηγὴν τῆς δωρεᾶς ἀγαθότητος Ascl.) φθονεῖν; οὐ δεῖ οὖν νομίζειν τῆς πρωτίστης ἐπιστήμης εἶναι τιμιωτέραν· θειοτάτη γάρ ἐστι καὶ τιμιωτάτη κατὰ δύο τρόπους, καὶ ὅτι ὁ θεὸς αὐτὴν ἐπίσταται καὶ ὅτι δι’ αὐτῆς ἔστι, φησί, γνῶναι τὸν θεόν. διό φησιν ὅτι (om. Ascl.) θεία ἐστὶ τῶν ἐπιστημῶν, ἣν ὁ θεὸς οἶδε, ταύτην δὲ οἶδεν ὡς ἔχουσαν παρ’ ἑαυτῇ τὰς ἀρχὰς τῶν ὄντων LF 1.5 γνῶσιν αὐτῆς, τοῦτο ἐστὶ τὸ τιμιώτατον τῆς κτήσεως αὐτῆς· πρὸ μὲν γὰρ LF 16. 17 γνόντες—εἶπε] οἷον εἰ δύναται ἡ διάμετρος ἀσύμμετρος εἶναι τῇ πλευρᾷ. θαυμαστὰ δὲ λέγει LF 18 παίγνια οἷον ἄψυχά τινα εἴδωλα δοκοῦντα ἐς ἑαυτῶν κινεῖσθαι LF 19 θέρος γίνεται· ταῦτα γὰρ θαυμάζεται παρὰ τῶν ἀγνοούντων τὰς αἰτίας αὐτῶν· θαυμαστὸν γὰρ LF 20. 21 ἐπὶ–ὥσπερ] περὶ τῆς διαμέτρου λέγει ὡς νομιζομένου εἶναι ἐλαχίστου τινὸς ἐν ταῖς γραμμαῖς ὥσπερ LF
[61]: p. 983a24
[62]: 17
[63]: 2 ἐλαχίστην LF: ἐλαχίστων AM 8 δευτέραν LF (cf. Paroemiogr. I 62,15. 234,15. 11 357,88) 15 ἐνδέχεται ταῦτα ἄλλως LF 16 ante προκειμένου transponunt ἐπεὶ δὲ— ἐπιστήμην ex v. 21 LF 17 καθὰ LMS: καθὸ Α 18 ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει] Β 3 26.27 τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως] Α 1 p. 184a10 27 ἐν τοῖς Ὑστέροις ἀναλυτικοῖς] Α2
[64]: ALT. REC. GR. DISCR. 10. 11 τῆς ἐπιζητουμένης ἐπιστήμης εἴρηται: Συμπεραίνεται τὰ διὰ πλειόνων εἰρημένα καὶ φησὶν ὅτι τίς μὲν οὖν κτλ. εἴρηται ὅτι θεωρητικὴ καὶ οὐ πρακτική LF
[65]: p. 983a127
[66]: 1. 2 τὸ εἶναι ἐπιστήμαις LF: Oiu. Α 4 μίαν μὲν αἰτίαν φαμὲν εἶναι Metapli. viilg.
[67]: ALT. REi;. OR. niSCR. 9 τοῦτο δέ ἐστιν καὶ ἀρχή (p. 21,33)] τοῦτο δ’ ἐστὶ τὸ εἰδικὸν αἴτιον· ζητοῦντες γὰρ τὸ διὰ τί τοιοῦτόν ἐστι τὸ περὶ οὖ ἡ ζίτησις τὸν ὁρισμὸν αὐτοῦ ἀκούσαντες παυόμεθα τοῦ ζη- ζητεῖν, οἷον διὰ τί τὸ πῦρ θερμὸν γι-ο-̀)ν̔́ ε-́· ὅταν γὰρ ἀκούσωμεν τοῦτό ἐστι τὸ εἶναι αὐτῷ (αὐτὸ L) πυρί, τῷ (1. τὸ) θερμῷ εἶναι· πῦρ γάρ ἐστι στοιχεῖον ·θερμὸν καὶ ξηρόν. παλιν διὰ τί ἡ χιὼν διακριτικὸν (διακριτικὴ F) τῆς ὄψεως; ἐὰν ἀκούσωμεν, διότι λευκή, οὐ παὑομθα τοῦ ζητεῖν ἔτι τὸ διὰ τί· ὅταν δὲ ἀ·κο)̀́σωυͅ.ο͂ν, διότι τὸ λευκὸν χρῶμά ἐστι διακριτικὸν ὄψεως, ὅπεο ἐστὶν ὁρισμὸς τοῦ λευκοῦ, οὐκέτι ζητοῦμεν τὸ διὰ τί ἡ χίων διακριτικὸν τῆς ὄψεως. ἀνά- γεται οὖν ἄρα ἡ τοῦ διὰ τί ζήτησ ς εἰς τὸν λόγον καὶ τὸν ὁρισμὸν ἔσχατον. εἰπὼν δὲ τοῦτο πῶς τὸ ἔσχατον πρῶτόν ἐστι καὶ αἴτιον διὰ τοῦ ἑξῆς ἐδήλωσεν. αἴτιον δέ, φησί, καὶ ἀρχὴ τὸ διὰ τί πρῶτον, ὅπερ σαφὲς ἂν ἦν, εἰ οὕτως εἶπε· τὸ ἔσχατον λεγόμενον ἐν τῇ ἀποδόσει πρῶτόν ἐστιν ἐν τῇ φύσει. καὶ συλλογιστέον οὕτως· τὸ ἔσχατον ἐν τῇ ἀπαιτήσει τοῦ διὰ τί κυρίως ἐστὶν αἴτιον· τὸ κυρίως αἴτιον πρῶτόν ἐστι τῇ φύσει τῶν αἰτίων· καὶ συμπέρασμα τὸ ἔσχατον ἄρα ἐν τῇ ἀπαιτήσει τοῦ διὰ τί .ἵ.οοιδοιa---νον πρῶτόν ἐστι τῇ φύσει τῶν αἰτίων.- εἶτα προσληπτέον ἐλάττονα πρότασιν καὶ λεκτέον οὕτως· ὁ λόγος τοῦ τί ἐστι καὶ ὁ ὁρισμὸς ἔσγατοιν ἐστιν ἐν ~r ἀποδόσει τῆς ζητήσεως τοῦ διὰ τί. καὶ συν3αι τᾶι συμπέρασμα διὰ ṛρο.́)̀Ὰ)‘ιγισμοῦ τῆς μείζονος προτάσεως ὅτι ὁ λόγος (ὀλ ) καὶ ὁ ὁρισμὸς πρῶτόν ἐστι τῇ ct’jjEt τῶν αἰτίων LF
[68]: 18
[69]: 3 εῖς] πρῶτον εἰς Metaph. libri praeter unum omnes καλῶς δὲ προσέθηκε τὸ ἔσχατον Ascl. 8 ὃ] εἰ Ascl. 9 τοῦτο τοῦ διὰ τι Ascl. 10 τοῦτο αἴτιον A: τοῦ αἰτίου Ascl. 11 τῆς τοῦ διὰ τί coni. Bonitz 13 τῶν ἑξῆς Ascl. 18 ᾧ M: 0 A 19 ἂν] ὅτι ἂν A 32 ἐν τῇ—ἀποδόσει del. Bonitz 33 πρώτης αἰτίας M: πρώτη αἰτία Α 34 δὲ Α: δὴ LF 35 τοῦτ᾿ LFS: τότ’ Α 35. 36 ἡ δὲ ἀρχὴ πρῶτον om. LF
[70]: p. 983a29
[71]: p. 983a31
[72]: 19
[73]: 1 μίαν Α: ἑτέραν LF Metaph. cod. A’> 7. 8 H1νημονεύσας — ·Lινήσς͂ως om. LF 9 post προυπάρχει add. ἡ ποιητική LF 9. 10 ὃ καὶ ἐδήλωσε προσθεὶς LF 10 κί- κινήσεως καὶ γενέσεως L et omisso καὶ F 11 ἐστι δέ πως τὸ LF 16 τῶν 'H9t- κῶν] Eth. Nicom. Al p. 1094^1 Ι7. 18 μέθοδος, ὁμοίως πρᾶξίς τε καὶ προαίρεσις ἀγαθοῦ τινος ἐφίεσθαι δοκεῖ LF . 19 πάντα ἐφίεται LF: πάντα φύεται Α 20 ἐν τοῖς ’Hθικοῖς] Eth. Nicora. Α1 p. 1094a2
[74]: ALT. REC. GR. DISCR. 2. 3 ’L̀πὶ — ὕλη] οὐ γὰρ πᾶν τὸ υ-ιhοκείμε ὂν ὕλη ἐστίν· ἡ ὕλη γὰρ ἐν τῷ δυνάμει θεω-. ῥεῖται, τὸ δὲ δυνάμει δύναται ὃ κατέχει ἀποβαλεῖν καὶ ἄλλο δέξασθαι. τὸ δὲ τοῖς θείοις ·)̀ποκεί1.ε ὁ σώμασιν οὐ τοιοῦτον· ἀίδια γὰρ ἐκεῖνα καὶ ἀναλλοίωτα· ἅπαξ γὰρ ἐκεῖνα τὸ εἶδος δοξάμενα (1. δες̔άμενα) καὶ ὑπ’ ἐκείνου κατασχεθέντα οὐ δύναται τοῦτο ἔτι ἀποβ‘ λέσθαι. εἰ οὖν ἀπέβαλε τὸ ὑπο·κείἰ .ενον τὸ δυνάμει, οὐδ’ ὕλη ἐστίν· ἐπὶ πλέον ἄρα τὸ ὑποκείμενον τῆς ὕλης LF 22 rlοιησάlαενοb́—τͅιστεύσομεν (ρ. 23Φ τεθεώρηται μὲν οὐνὶκανῶςπερὶαὐτῶνἡμῖνἐντοῖςπερὶ φύσεως: Eἰκαὶἱκανῶς,φησί,περὶτῶ-ν ἀρχῶν τῶν φυσικῶν ἐν τοῖς περὶ φύσεως διήλθομεν λόγοις, ἐν τῇ ἐπιγραφομένῃ Φυσικῇ ἀκροάσει, ὅμως δεῖ ἡμᾶς παραλαβεῖν εἰς τὴν τῶν αἰτιῶν εὕρεσιν τῶν πρὸ ἡμῶν φιλοσοφη-
[75]: p. 983b6
[76]: 14 ταῦτα μόνον μόνοις FL1) ὄντα εἶναι LF 15 ἐζήτουν Α: ᾤοντο εἶναι LF 18 ὑπομενούσης Metaph. 19 αὐτῆς libri 20. 21 ἐν τοῖς—γένεσιν] ἐν τῇ—γενέσει coni. Bonitz 22 μόνας Bonitz: μόνως Α: μόνον M
[77]: ALT. REC. GR. DISCR. σάντων τὰς δόξας· συντελὲς γὰρ ἡμῖν τοῦτο εἰς τὴν τῆς ἀληθείς τῶν αἰτίων εὕρεσιν, καθάπερ τοῖς πρὸ τοῦ ἔργου τι προπαρασκευάζουσιν εἰς συντέλειαν ἐκείνου, οἷον τοῖς πρὸ τοῦ πολέμου ὅπλα καὶ ἵππον· ὁμολογουμένως γὰρ οἱ παλαιοὶ ὑποτίθενται ἀρχὰς καὶ αἴτια. ἐντεῦθεν οὑν ἐκ τοῦ ἐπελθεῖν ταῦτα ἡ καὶ ἕτερόν τι γένος εὑρήσομεν αἰτιῶν παρὰ ταῦτα ἅπερ ἡμεῖς εἰρήκαμεν, ἢ ἀσφαλῶς, εἰ μὴ εὑρήσομεν ἕτερον, αὐτοῖς τούτοις πιστεύσομεν LF 9 τὰ ὐπὸ—νῦν] τὰς τῶν πρὸ αὐτοῦ φιλοσοφησάντων περὶ τῶν ἀρχῶν δόξας ἐκτίθεται LF 19 ἥτις—μεταβολή (p. 24,6. 7)] τὸ δὲ τὰς ἐν ὕλης εἴδει εἴρηται ἀντὶ τοῦ τὰς ἐν τῷ τῆς ὕλης εἴδει ὑπαρχούσας ἀρχάς, ὥσπερ λέγομεν τοὺς ἐν τῷ εἴδει ὑπάρχοντας τοῦ ἀνθρώπου ἀτόμους ἀνθρώπους· κοινόν τι γὰρ τὸ εἶδος κατὰ πολλῶν κατηγορούμενον· οὕτω δὴ καὶ ἡ ὕλη κοινόν τί ἐστι κατηγορουμένη ὡς εἶδος κατὰ πολλῶν τῶν δυνάμει τόδε ὄντων, ἐξ ὧν δύναταί τι γίνεσθαι, οἷον ὡς ἐκ ξύλου κλίνη καὶ ἐκ χαλκοῦ ἀνδριὰς καὶ ἐξ ὕδατος ἀήρ, καὶ ἁπλῶς τὸ ἐξ οὐ ὑποκειμένου δυνάμενόν τι γίνεσθαι LF; quae sequuntur τίνες δέ εἰσιν—ὑποκείμενόν ἐστιν (p. 24,14) iidem alio loco habent (v. p. 24)
[78]: 20
[79]: 3 ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως] Α 4 14 ἐστιν. τὸ δὲ Α: ἐστι τόδε LF, fort. ’ecte 15 ἡ (ante μίαν) om. L 28. 29 τὸ καὶ τούτω ζῆν LF: καὶ τοῦτο ζῆν Α 29 ζῆν] ζῶν Metaph. vulg.
[80]: ALT. REC. GR. DISCR. 15 ἐξ ὧν γίγνεται—ἡ ἀρχή (22)] πάντες μὲν ὑπετίθεντο ὑλικήν τινα αἰτίαν ἢ μίαν ἡ πλείους ἐξ ὧν γίνεται τὰ ἄλλα σωζομένης αὐτῆς κατὰ μεταβολήν, ὥστε αὐτὴν ἀμετάβλητον εἶναι, περὶ αὐτὴν δὲ τὴν μεταβολὴν γίνεσθαι. τὸ δὲ εἶδος τῆς τοιαύτης ὕλης ἤτοι φύσεως οὐ τὸ αὐτὸ πάντες ἔλεγον, ἀλλ’ οἱ μὲν ὕδωρ οἱ δὲ πῦρ ἡ ἄλλο τι τῶν τεσσάρων, ἢ παρὰ ταῦτα τὸ μεταξύ, ὡς καὶ ἐν ἄλλοις ἐδήλωσεν. ἀλλ’ οὐδὲ τὸ πλῆθος τὸ αὐτό· οἱ μὲν γὰρ ἒν ἔλεγον, οἱ δὲ πλείω. καὶ διεφέροντο κτὰ τοῦτο, πάντες δὲ ὁμοίως ὑλικὴν τὴν αἰτίαν ὑπετίθεντο Θαλῆς μὲν ὁ τῆς τοιαύτης ἀρχηγὸς φιλοσοφίας ὕδωρ φησὶν εἶναι. inde sequuntur quae vulgata supra habet v. 7—14 τίνες δὲ—ὑποκείμενόν ἐστι τόδε, deinde pergunt Θαλῆς γοῦν ὁ τῆς τοιαὐτης ἀρχηγὸς φιλοσοφίας, τῆς φυσικῆς δηλαδή τε καὶ θεωρητικῆς τὸ ὕδωρ τῶν ὄντων πάντων ἀρχὴν ἔλεγε LF
[81]: p. 983b32
[82]: 21
[83]: 1 τὸ γιγνόμενον LF 2 εἰ Α: εἴ γε LF 3. 4 ἀρχὴ—ἐστι] sic etiam Metaph. libri quattuor: ceteri ἀρχὴν—εἶναι 4 τοῖς ὑγροῖς LFS: τῆς ὑγρᾶς Α τὸ δὲ ὕδωρ LF 6. 7 εἴη ἄν τὸ ὕδωρ καὶ λοιπῶν ἀρχή LF 7 πάνυ παλαιοὺς] παμπαλαίους Metaph. vulg. 21 τῷ—πρεσβύτατον] τῷ τὸ πρεσβύτατον τιμιώτατον coni. Bonitz
[84]: ALT. REC. GR. DISCR. εἰσὶ—ὑπ᾿ αὐτοῦ (p. 26,18)] Εἰσὶ δέ τινες οἳ καὶ τοὺς παλαιοὺς καὶ πολὺ πρὸ τῆς νῦν γενέσεως καὶ πρώτους θεολογήσαντας: Τοῦ εἰδέναι ὕδωρ ἀρχὴν τῶν ὄντων φησὶ τὸ καί τινας τοῦτο λέγειν τῶν ποιητῶν, παλαιοτέρους ὄντας τῶν φυσικῶν Θαλοῦ τε καὶ τῶν ἐφεξῆς, οἵτινες δὴ ποιηταὶ Ὠκεανὸν ἔλεγον θεῶν πατέρα καὶ μητέρα Τηθύν, Ὠκεανὸν μὲν λέγοντες τὸ ὕδωρ τὸ κυκλοῦν τὴν γῆν, Τηθὺν δὲ τὴν γῆν ὡς θρέπτειραν πάντων τῶν γινομένων· τήθη γὰρ ἡ τροφός καὶ συνελογίζοντο οὕτως δεικνύντες τὸ ὕδωρ εἶναι ἀρχὴν πάντων τῶν γινομένων ἐκ τοῦ εἶναι τὸ ὕδωρ ὅρκον τῶν θεῶν· ‘ὁ ὅρκος τίμιον, τὸ τίμιον πρεσβύτερον᾿, συμπέρασμα ·ὁ ὅρκος πρεσβύτερον᾿· εἶτα πρόσληψις προτάσεως ἐλάττονος ‘τὸ ὕδωρ ὅρκος᾿, καὶ συναγωγὴ τοῦ συμπεράσματος ‘τὸ ὕδωρ πρεσβύτερον’. φησὶ γὰρ ὁ ποιητὴς [Ο 37] “καὶ τὸ κατειβόμενον Στύγος [ἄωτον] ὕδωρ”, διὰ τούτων τήν ῥευστὴν γένεσιν αἰνιττομένων τῶν ποιητῶν· ῥεῖ γὰρ ἡ τῶν γένεσις· ἄωτον μὲν λέγων ὁ ποιητὴς [? Callim. h. II 112] τὸ ἐξάκουστον, Στύγα δὲ τὸ μισητόν· ὁ γὰρ ὅρκος ἐν ἀπίστοις παραλαμβάνεται, μισεῖ δὲ πᾶς ὁ μὴ πιστευόμενος τὸν μὴ πιστεύοντα· εἰ οὖν ὁ ὅρκος πρὸς βεβαίωσιν τῆς ἀπιστίας λαμβάνεται, εἰκότως ὁ ὅρκος μισητόν· διὰ δὴ τοῦτο καὶ τὸ ὕδωρ Στὺξ ὠνομάζετο. ἐπεὶ δὲ σύγγραμμα Θαλοῦ φέρεται οὐδαμοῦ ἐξ οὗ τις τὸ βέβαιον ἕξει τοῦ ταῦτα τοῦτον λέγεσθαι τὸν τρόπον ὑπ᾿ αὐτοῦ, εἰκότως τὸ λέγεται οὕτως ἀποφήνασθαι εἶπεν LF
[85]: p. 983b33
[86]: p. 084a2
[87]: p. 984a3
[88]: 3 τῷ S: τὸ A 4 ἀντιστραφέντων Α 14. 15 περὶ τῆς πρώτης—ἀποφήνασθαι (16) M: om. Α 19 δ’ οὖν] γὰρ Metaph. vulg.
[89]: ALT. REC. GR. DISCR. 19 Ἵππωνα—θεμένων (p. 27, 6)] Ἵππωνα γὰρ οὑκ ἄν τις ἀξιώσειε θεῖναι μετὰ τούτων: Ἵππων τὴν αὐτὴν ἔσχε δόξαν Θαλῇ, ἀρχὴν λέγων καὶ αἰτίαν τῶν ὄντων τὸ ὕδωρ· φησὶ δὲ ὅτι οὐ δίκαιόν ἐστι συντάττειν τοῦτον τοῖς φυσικοῖς διὰ τὴν εὐτέλειαν αὐτοῦ τῆς διανοίας. οὐκ εἶπε δὲ τῆς δόξης ὕδωρ γὰρ καὶ αὐτὸς ἐδόξαζεν ὡς Θαλῆς) ἀλλὰ διὰ τὴν ἀθεότητα· θεὸν γὰρ οὐ προεστήσατο τῶν ὄντων δημιουργόν· διὸ καὶ ἀπέπτυσε αὐτὸν εἰπὼν διὰ τὴν εὐτέλειαν αὐτοῦ τῆς διανοίας: Ἀναξιμένης δέ ἀέρα καὶ Διογένης πρότερον ὕδατος: Μετὰ τοὺς τὸ ὕδωρ ἀρχὴν θεμένους τοὺς τὸν ἀέρα τὴν ἀρχὴν εἰπόντας λέγει, ὡς καὶ πρὸ τοῦ ὕδατος τοῦτον θεμένων LF
[90]: p. 984a8
[91]: 22
[92]: p. 984a9
[93]: p. 984a11
[94]: 2 ἐπίγραμμα]. cf. Bergkii P. lyr. II4 259 7. 8 Ἐφέσιον πῦρ εἰπεῖν τὴν ἀρχὴν τῶν ὅλων λέγει LF 9 τὰ τέτταρα LF: τὰ om. Α 11 οἱ πρὸ τοῦ Ἐμπεδοκλέους φιλόσοφοι οἱ μὲν LF 11. 12 ὑπετίθεντο. Ἐμπεδοκλῆς δὲ προσθεὶς τὴν γῆν τέτταρας τἀς ἀρχὰς τὰς ὑλικὰς ἔλεγε LF 13 ἀλλὰ πλήθει LF 14 συγκρινόμενα] add. καὶ διακρινόμενα 18. 19 δυναμένων—αὐτῶν LFS: δὲ—ἢ οὐ om. Α 25 γίνεται LF
[95]: ALT. REC. GR. DISCR. 26 Ἀναξαγόρας—συγκρίματα (p. 28,21] Ἀναξαγόρας δὲ ὁ Κλαζομένιος τῇ μὲν ἡλικίᾳ πρότερος ὤν: Ἀναξαγόρας ἀπείρους ὑπετίθετο τὰς ἀρχὰς αὐ·τὰ τὰ ὁμοιομερῆ. διὸ καὶ εἶπεν αὐτὸν Ἐμπεδοκλέους πρεσβύτερον μὲν τῷ χρόνῳ, ὕστερον δὲ τοῖς ἔργοις, ἐπειδὴ συνετώτερόν ἐστι τὸ αὐτὸ
[96]: p. 984a16
[97]: 23
[98]: 2 καὶ πλέον — εὐτελεστέραν (3) M: om. Α 12 ἐπιλέγει] c. 8 p. OSDblf om. A
[99]: ALT. REC. GR. DISCR. ποιεῖν ἐκ τῶν πεπερασμένων παρὸ ἐκ τῶν ἀπείρων. ὁ δὲ "E[xt:£007.X^s πεπερασμένας ἔλεγε τὰς ἀρχάς, ὡς πολλάκις εἴρηται, αὐτὰ τὰ τέσσαρα στοιχεῖα, Ἀναξαγόρας δὲ ἀπείρους τὰς ὁμοιομερείας. πῶς οὖν δυνατόν ἐστι τῶν ἀπείρων ἀρχῶν ἐπιστήμη (1. ἐπιστήμην) εἶναι; ἀσύνθετον γὰρ τὸ ἄπειρον. φησὶν οὖν ὅτι σχεδὸν ἅπαντα τὰ ὁμοιομερῆ, καθάπερ ὕδωρ ἢ πῦρ, οὕτω γίγνεσθαι καὶ ἀπόλλυσθαί φησι συγκρίσει καὶ διακρίσει μόνον· ἐτίθει γὰρ τὸ ὕδωρ καὶ τὸ πῦρ τῶν ὁμοιομερῶν, ὡς ἐκ τῆς ἐνεργείας (1. ἐναργείας) αὐτῆς ἐστι δῆλον· τὰ γὰρ μέρη τοῦ ὕδατος ἢ τοῦ πυρὸς ὕδωρ ἡ πῦρ λέγονταί τε καὶ εἰσί. καὶ ταῦτα οὖν τῶν ὁμοιομερῶν ὄντα γίνεσθαί τε καὶ φθείρεσθαι ἐδόκει [τῇ γὰρ τῶν πλειόνων καὶ ὁμοίων συνόδῳ ἕκαστον αὐτῶν γίνεσθαι add. F] γίνεσθαι μὲν τῇ τῶν ὁμοίων καὶ πλειόνων συνόδῳ, φθείρεσθι δὲ τῇ διακρίσει. προσέθηκε δὲ τὸ σχεδόν, ὅτι τὸ πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ καὶ τἄ σύστοιχα τούτοις ὁμοιομερῆ ὄντα οὐκ ἔλεγεν ἀρχὰς εἶναι καὶ στοιχεῖα, ἀλλὰ συγκρίματα ἢ συνθέσεις ἐκ τούτων τῶν ὁμοιομερῶν, καὶ τὴν γένεσιν τούτων ἔλεγε συγκρίσει τῶν ὁμοίων, φθορὰν ῳτὴν διάκρισιν (1. τῇ διακρίσει) γίνεσθαι LF 23 ἐκ τοὐτων—ἀρχάς ί24)] ἐκ τούτων, φησί, τῶν λεχθέντων περὶ ἀρχῶν τῶν γενομένων πάντων (om. F) φυσικῶν πραγμάτων μόνην τὴν ὑλικὴν αἰτίαν νομίσει (sic) παρ’ ἐκείνων εἰσάγεσθαι LF
[100]: p. 984a18
[101]: p. 984a27
[102]: p. 984a29
[103]: 3 τοῖς Α: ὡς LF 4 παραλαμβάνοντας LF: περιλαμβάνοντας Α γενέσει τῶν ἐκ τῶν στοιχείων γινομένων LF 6 τὴν αἰτίαν λέγει πόθεν LF 10 Ἐξ ἀρχῆς λέγει πάλιν Ascl. 12 τοὺς περὶ LF Ascl.: τὰ περὶ Α 12. 13 ἐπεὶ οἱ περὶ Ἀ. xat Ἐ. ἐμνημόνευσαν τῶν ποιητικῶν ἀρχῶν Ascl. 14 ἐν ἑαυτοῖς LF et Metaph. libri cluo: ἐν αὐτοῖς Α: ἑαυτοῖς Metaph. vulg.: πρὸς ἑαυτούς Ascl. 16 ὡς οὐχ ἱκανῶς LF Ascl. 17 πρὸ τῆς ὑλικῆς LF ἐχούσῃ—λεγομένῃ Ascl. 19 αὐτῆς LF
[104]: ALT. REC. GR. DISCR. 1 οἳ οὐ μόνον ὑλικὰς αἰτίας εἰσῆγον ἀλλὰ καὶ ποιητικὰ LF 8 τινος—ἐαυτοῖς (14)] τινος· ἀλλ’ εἰ ἔστιν ὅλως κίνησις ἢ μεταβολή, ἄλλο χρὴ τό ποιοῦν εἶναι καὶ ἄλλο τὸ πάσχον. εἴ οὖν ἃς ὑπετίθεντο ἀρχὰς μεταβαλλούσας καὶ κινουμένας ἔλεγον ποιεῖν τὰ ἐξ αὐτῶν γινόμενα, εἴτε πλείους ταύτας εἴτε μίαν ἔλεγον εἶναι, ἔδει καὶ τὸ ποιοῦν εἶναι ἣν ἑτέραν ἀρχὴν εἴρηκεν: οἱ μὲν οὖν πάμπαν ἐξ ἀρχῆς: Πάμπαν ἀρχαίους λέγει τοὺς περὶ Θαλῆν καὶ Ἀναξιμένην ὡς ἀρχηγοὺς τῆς φυσικῆς φιλοσοφίας, καὶ μᾶλλον Θαλῆν τὸν Μιλήσιον· λέγει οὑν πάλιν περὶ τῶν μόνῃ τῇ ὑλικὴ τε καὶ (sic L, τε καὶ om. F) ἀρχῇ χρησαμένων, ἐπεὶ ὧν ἐμνημόνευσεν, ὅ τε Ἀναξαγόρας καὶ Ἐμπεδοκλῆς, δοκοῦσί τι καὶ περὶ τῆς ποιητικῆς ἀρχῆς εἰρηκέναι, ὡς καὶ αὐτὸς προϊὼν μνημονεύσει· οὗτοι οὖν, φησίν, οὓς ἀρχαίους πάμπαν εἶπεν, οὐδὲν ἐδυσχέραναν ἐν ἐαυτοῖς LF 20 Λέγει μὲν—πάσας (p. 30,11)] Ἀλλ᾿ ἔνιοί γε τῶν ἓν λυόντων ὥσπερ ἡττηθέντες ὐπ’ αὐτῆς τῆς ζητήσεως: Ξενοφάνους τοῦ Κολοφωνίου
[105]: p. 984b1
[106]: 1 ἐν Ascl.: τὸ ἓν libri: τὸ del. Bonitz 2 ἓν τὸ πᾶν εἶναι ἀκολουθοῦντες τῇ ὑποθέσει καὶ ζητοῦντες Ascl. 2. ’3 τοῦτο ἓν ὂν Ascl. 4 καὶ τἄ φανερά Ascl. καὶ ταῦτα ἀνήρουν ἅ ἐστιν ἐναργέστατα· κίνησίν τε γὰρ Ascl. γὰρ AS: del. Bonitz, sed fort, aliud vitium subest; cf. Ascl. 5. 6 αὐτοὺς τὸ ὃν ἓν λέγειν Ascl. 7 ἦν om. Ascl. 8 λέγεσθαι Ascl. 13 τοιαύτην συνιδεῖν Metaph.
[107]: ALT. REC. GR. DISCR. (corr. L2) καὶ Παρμενίδου τοῦ Ἐλεάτου καὶ Μελίσσου νῦν μέμνηται, ἓν λεγόντων τὸ πᾶν καὶ ἀκίνητον· οὗτοι γὰρ δείσαντες μήπω πολλὰ τὰ ὄντα εἴπωσιν, ἀνεῖλον ἐκ τῶν ὄντων τὰ ἐναρηέστατα, κίνησιν καὶ μεταβολήν· τὸ γὰρ ἡττηθέντες ὑπό ταύτης τῆς ζητήσεως τοῦτο ση- μαίνει. εἰ γὰρ γένεσιν καὶ φθορὰν ὡμολόγουν καὶ τὴν λοιπὴν μεταβολήν, ἤτοι τὴν κί- νησιν λέγων λοιπὴν μεταβολήν εἰ γὰρ κίνησις οὐκ ἔστιν ἡ γένεσις καὶ ἡ φθορά, ἀλλ’ οὑν διὰ κίνησιν γίνονται) πολλὰ ἐποίουν τὰ ὄντα οὐ μόνον (adde ἓν), καὶ τῆς μεταβολῆς οὔσης καὶ αὐτοῦ τοῦ μεταβάλλοντος. ἀλλ’ οὐδὲν ἧττον οὕτως εἰσήγετο καὶ τὸ ποιοῦν· οὐ γὰρ αὑτὸ ὑφ’ ἑαυτοῦ, ὡς εἴρηται, κινεῖται καὶ μεταβάλλει. τοῦτο οὖν δεδοικότες ἀνῄρουν ἐκ τῶν ὄντων τὰ ἐναργέστατα. τοῦτο δὲ τὸ ἕν, ὃ ὑπετίθεντο, τὴν ὅλην ἔλεγον φύσιν, ἐν ᾗ καὶ γένεσις καὶ φθορὰ καὶ ἡ λοιπὴ μεταβολὴ καὶ τὸ πλῆθος τῶν διαφορῶν ἀναργέστατα θεωρεῖται LF 14 τὴν τοιαύτην—παθητικήν (p. 31,26)] Ξενοφάνην λέγει καὶ Παρμενίδην καὶ Μέλισσον, ὲν λεγόντων εἶναι τὸ πᾶν καὶ ἀκίνητον. οὐδενὶ τούτων συνέβη, φησί, τὴν ποιητι- κὴν ἰδεῖν αἰτίαν, εἰ μὴ μόνῳ τῷ Παρμενίδη, ἀλλὰ καὶ τούτῳ οὐ καθ’ ὅσον ἓν ἔλεγεν εἶναι τὸ ὄν, ὅταν πρὸς ἀλήθειαν ἔβλεπεν· εἰ γὰρ ὡς ἓν αὐτὸ ἐσκόπει, πῶς ποιητικὸν αὐτὸ εἰρήκει; οὐ καθὸ τὸ ὃν ἓν ἔλεγε, τὴν ποιητικὴν ἐθεώρει αἰτίαν, ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἐν τοῖς πρὸς δόξαν δυσωπούμενος ὑπὸ τῶν αἰσθητῶν, λέγων ἀρχὰς τὸ πῦρ καὶ τὴν γῆν, ἤτοι τὸ θερμὸν καὶ Ψυχρόν, τὴν μὲν γῆν ὡς ὕλην, τὸ δὲ πῦρ ὡς ποιητικὸν αἴτιον. ὃ δὴ καὶ ὂν πάλιν ἐκάλει; μὴ ὃν δὲ τὴν γῆν· καθόλου γὰρ τὸ χεῖρον τῶν ἐναντίων μὴ ὃν ἐκάλει. ἔλεγεν ἄρα καὶ Παρμενίδης ἐν τοῖς πρὸς δόξαν τὸ ὃν καὶ τὸ μὴ ὃν ἀρχὰς εἶναι τῶν ὄντων, ὥσπερ καὶ Δημόκριτος ὁ Λευκίππου ὁμιλητὴς ὃν μὲν τὰς ἀτόμους, μὴ ὃν δὲ τὸ κενόν. ἀρχὰς δὴ καὶ οὗτοι δῆλον ὡς τὰ ἐναντία ἐτίθουν. ἀντίκειται γὰρ τῷ τε θερμῷ τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ κενὸν τῷ πλήρει ἤτοι ταῖς ἀτόμοις, ἅς καὶ σώματα Δημόκριτος ἐκάλει· κενὸν δὲ τὴν χώραν ἐν ἧ ἔκειτο τὰ ἄτομα κινούμενα δι’ αἰῶνος. LF
[108]: 24
[109]: p. 984b3
[110]: p. 984b5
[111]: p. 984b8
[112]: 1 ὅλως MS: ὅμως Α 4 εἶπεν] cf. p. 984a 16 8 Περὶ τῶν φυσ.] fr. 6. Doxogr. p. 482,5 9 καὶ delebat Diels 1. c. 14 τὴν μὲν Diels Ι. c 15 τούτῳ LF: τοῦτο AS 16 ἀλλ’ οὐ MS: ἀλλὰ καὶ Α 17 λέγειν M: λέγει Α 26 παθητικήν S: παθητικά Α 27 δὲ LFS: om. Α
[113]: ALT. REC. GR. DISCR. 28 Τούτους—θεμένους (p. 32,2)] Μετὰ δὲ τοὺς περὶ Θαλῆν καὶ Ἀναξιμένην καὶ τὰς τοιαύτας ἀρχὰς τὰς ἐν ὕλης εἴδει οἱ μεταγενέστεροι Ἀναξαγόρας τε καὶ Ἐμπεδοκλῆς ὥσπερ ἀναγκασθέντες ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ πράγματος καὶ τήν ποιητικὴν συνεῖδον αἰτίαν, ὁ μὲν νοῦν ὁ δὲ νεῖκος καὶ φιλίαν ταῦτα εἰπών. LF
[114]: 25
[115]: 4 ἐκείνων ΑL2: ἐκεῖνον L1F 5 τούτων AL2: τοῦτον L1F 7 καὶ ἐπαχθέντες om. LF ἃ LF: μὲν Α 12 προσέθηκε διὰ τὸ καὶ ἐν τοῖς ζώοις τοῖς LF 12. 13 οὕτως ἀρχὴ LF 18 ἄγουσαν Ascl., cf. LF: ἔχουσαν AS 22 praemisso lemmate ὑποπτεύσειε—τοιοῦτον (p. 984b 23) pergit πρῶτος Ἡσίοδος ἐζήτησεν ἢ γοῦν τὴν ἀρχὴν τοῦ καλῶς κινηθῆναι Ascl. 23 εἴ τις ὅλως Ascl., cf. LF 24 ἔτη ὥν ποιητῶν τούτων δι’ ὧν LF
[116]: ALT. REC. GR. DISCR. 10 τῶν δὲ ἄλλων διὰ τὸ χωρὶς τῆς ποιητικῆς αἰτίας ἃ εἶπον εἰκῇ καὶ μάτην εἰπόντων LF 13 ὑπ᾿ αὐτῶν ἐστί· κόσμον δὲ τὴν ἐν τῴ παντὶ τάξιν καὶ συμμετρίαν φησίν. LF δοκεῖ μὲν— μνημονεῦσαι (15. 16]) Φανερῶς μὲν οὖν ᾿Αναξαγόραν ἴσμεν, αἰτίαν δ᾿ ἔχει πρότερον Ἑρμότιμος ὁ Κλαζομένιος. ἐπειδὴ Ἀναξαγόρας φαίνεται φανερῶς νοῦν εἰπὼν τοῦ εὖ τεταγμένως αἴτιον εἶναι ἐν τῷ παντί (οὐ γὰρ μόνον τοῦ κινεῖσθαί τε καὶ γίνεσθαι αἰτίαν ἀρχὴν ἐτίθει τὸν νοῦν, ἀλλὰ καὶ τοῦ καλῶς τε καὶ τεταγμένως καὶ γίνεσθαι καὶ κινεῖσθαι) φησίν ὅτι ῾ Ερμότιμος ὁ πολίτης Ἀναξαγόρου (Κλαζομενίω γὰρ ἄμφω ἥσθην) αἴτιος γέγονε καὶ Ἀναξαγόραν εἰπεῖν νοῦν εἶναι τοῦ παντὸς αἴτιον τοῦ τε καλῶς καὶ γίνεσθαι καὶ κινεῖσθαι, πρώτως (1. πρῶτος) τοῦτο εἰπών LF 18 καὶ τὴν—ἔρωτ (23)] καὶ τῆς τοιαύτης κινήσεως τῆς ἐπὶ τὸ εὖ ἀγούσης τὰ γινόμενα καὶ κινούμενα, οὐ τῆς τοῦ μόνον γίνεσθαί τε καὶ κινεῖσθαι αἴτιός ἐστιν ἐν τῷ παντί. ῾Υποπεύσειεν ἄν τις, φησίν, ῾ Ησίοδον πρῶτον κινηθῆναί τε καὶ ζητῆσαι καὶ ἄλλον εἴ τις ὅλως ἔρωτα LF
[117]: p. 984b29
[118]: p. 984b32
[119]: 26
[120]: 2 τὸ om. Asci. 2. 3 οἱ δὲ—τελικὸν] οὗτοι δὲ τὸν ἔρωτα καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἴσως ὡς τελικόν LF 5 ὅτι ὀρέξει ἑπόμενος ποιεῖ a ποιεῖ Ascl. 7 περὶ τῶν M: περὶ om. Α ᾖ M: ἢ Α 10 ἥψατο Ascl.: ἤρξατο libii 11 ῾ Ησίοδον καὶ Παρμενίδην ὕστερον LF 13 τὴν om. LF 14. 15 καὶ γὰρ—τάξιν om. LF 18 ἐστὶν ἡ φιλία Ascl. 19 ὁ ἐστι LF Ascl.: ἡ ἐστι Α 22 καλῶς λέγειν LF 20 κατέλιπε Α: κατέλειψεν LF
[121]: ALT. REC. GR. DISCR. 7 λέγει δὲ τίνι διανοίᾳ ἐχρήσαντο οὗτοι οἱ περὶ τὸν Παρμενίδην καὶ ῾ Ησίοδον τὸν ἔρωτα ἡ τὴν ἐπιθυμίαν ἀρχὴν τιθέντες ὡς δέον καὶ πρέπον ἐν τοῖς οὖσιν LF 27 τούτους μὲν οὖν— εἴη ἄν (p. 35, 23)] ὗτοι μὲν οὖν, ὥσπερ λέγομεν, καὶ μέχρι τούτου: Οὗτοι μὲν οὖν οἱ προμνημονευθέντες φυσικοὶ ἡ πάντες οἱ ἀπὸ Θαλοῦ, ἢ οἱ ἀπὸ Ἀναξαγόρου καὶ οἱ περὶ Παρμενίδην ἀρχὰς εἶπον τῆς γενέσεως τῶν ὄντων οἱ μὲν τὴν ὑλικὴν μόνον, οἱ δὲ πρὸς ταύτῃ Comment. Arist. I Alex. in Metaph. 3
[122]: 6 ἀλλὰ AMS: ἀλλ’ ἢ Metaph. libri plorique 12 πρὸ ὀλίγου] p. 984a 16
[123]: ALT. REC. GR. DISCR. καὶ τὴν ποιητικὴν, καὶ μέχρι ταύτης ἔστησαν, περαιτέρω θεωρήσαντες. αὗται οὖν οὐκ ἔξω ὧν ἡμεῖς ἐμνημονεύσαμεν, φησίν, εἰσί· περὶ δὲ τῶν λοιπῶν δυοῖν οὐδεὶς αὐτῶν ἐπέστησεν. ᾿ Αναξαγόρας τε γὰρ μηχανῇ χρῆται τῷ νῷ πρὸς τὴν κοσμοποιίαν: Τῶν πρὸς τῷ ὑλικῷ αἰτίῳ ἐν τῇ τῶν ὄντων γενέσει παραλαμβανόντων καὶ τὸ ποιητικὸν μνημονεύσας, λέγει καὶ τούτους ὅτι εἰ καὶ τὸ ποιητικόν παραλαμβάνονται αἴτιον ἐν τῇ τῶν ὄντων γενέσει, ἀλλ’ οὐχ ἱκανῶς τοῦτο, ὥστε ὁσαχῶς τὸ ὑλικὸν πάσχον, τοσαυταχῶς καὶ τὸ ποιητικόν ποιοῦν παραλαμβάνειν (παραλαμβάνον L1F), ἀλλὰ τὴν διατριβὴν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἐποιοῦντο περὶ τὸ καὶ ἐκεῖνο μᾶλλον αἴτιον ἐτίθουν τῆς τῶν ὄντων γενέσεως τε καὶ ὑπάρξεως. ἀμυδρῶς δὲ καὶ ἐν τοῖς ἀπόροις ἐφ’ ὧν οὐκ εἶχον αἰτίαν ἐκ τοῦ ὑλικοῦ αἰτίου ἀποδοῦναι, ἐμέμνηντο (ἐμέμνητο L1F) τοῦ ποιητικοῦ· διὸ καὶ φησὶν ὅτι Ἀναξαγόρας τε μηχανῇ χρῆται τῷ νῷ πρὸς τὴν κοσμοποιίαν, καὶ ὅταν ἀπορήσῃ παρέλκει αὐτόν. εἶπε δὲ μηχανῇ χρῆσθαι ὡς ἐν ταῖς τραγῳδίαις ἐποίουν οἱ ἐν τῇ σκηνῇ τοὺς θεοὺς παράγοντες ἐν ταῖς ἀπορίαις πρὸς ἀντίληψιν τῶν ἀπορουμένων, οἷον ἐν τῷ ῾ Ιππολύτῳ (Eurip. Hipp. 1283 sqq.) ἐφάνη ἡ Ἄρτεμις ἀποροῦντι τὼ Θησεῖ· οὕτως οὖν καὶ ὁ Ἀναξαγόρας ἡνίκα ἀπορεῖ πρὸς τὴν κοσμοποιίαν διὰ τίνα ποτ’ αἰτίαν (ἐστί add. L) ἀνάγκης ἐστὶ τότε ἕλκει τὸν νοῦν, λέγων αὐτὸν αἴτιον εἶναι· ἐν δὲ τοῖς κατὰ μέρος πάντα μᾶλλον αἰτιᾶται ἤπερ τὸν νοῦν. Ἐμπεδοκλῆς δὲ ἐπὶ πλέον μὲν Ἀναξαγόρου (ἢ κτὰ Ascl.) χρῆται τοῖς ποιητικοῖς τῇ τε φιλίᾳ καὶ τῷ νείκει· οὐ μὴν οὐδ’ αὐτὸς οὔτε ἱκανῶς ὥστε τἀς ἀποδόσεις τῶν αἰτίων τοῖς ποιητικοῖς ἀποδιδόναι, οὔτε τὸ ἀκόλουθόν τε καὶ ὁμολογούμενον σώζει· ἀλλὰ πολλαχοῦ μετατρέπει τὴν τάξιν καὶ τὰ προσήκοντα τῇ φιλίᾳ ἀποδίδωσι τῷ νείκει, τὰ δὲ τῷ νείκει τῇ φιλία. φησὶ γὰρ τὴν φιλίαν συγκρίσεως αἰτίαν εἶναι, τὸ δὲ νεῖκος διακρίσεως· ὁρῶμεν δὲ τὸ ἐναντίον πολλάκις γινόμενον, τὴν μὲν φιλίαν διακρίσεως αἰτίαν· αὕτη γὰρ διακρίνει τὰ εἴδη ἐκ τῆς ὕλης κατ’ αὐτὸν καὶ ποιεῖ τὸν σφαῖρον· καὶ πάλιν συγκρίνει τὸ νεῖκος τὰ στοιχεῖα· τὸ γὰρ πῦρ τὸ τῇδε κἀκεῖσε καὶ διεσπαρμένον ὑπάρχον ἐν τῷ σφαίρῳ συνάγει εἰς ἕν, καὶ τὰ εἴδη ἐπιτίθησι καὶ συνάπτει τῇ ὕλῃ. πρῶτος οὗτος ᾿ Εμπεδοκλῆς ἐναντίας ποιητικὰς ἀρχὰς εἰσήνεγκεν ἤτοι ἐνενόησεν ἐν τῷ παντὶ καὶ ἀντικειμένας ἀλλήλαις, τὴν μὲν φιλίαν ἑνώσεως αἰτίαν τὸ δὲ νεῖκος διακρίσεως, καὶ τὴν μὲν ·τῶν ἀγαθῶν, εἴπερ τὸ ἀγαθὸν συναφείας αἴτιον, τὸ δὲ τῶν κακῶν, εἴπερ τὸ κακὸν διαστάσεως· αἴτιον· καὶ τὸ μὲν σῶζον, τὸ δὲ διαφθεῖρον. μαρτυρεῖ οὖν αὐτῷ ὡς πρώτῳ διελόντι ποιητικὸν αἴτιοι, καὶ ταῖς ὑλικαῖς ἀργαῖς καὶ στοιχείοις τοῖς τέσσαρσι σώμασι χρησαμένῳ. οὐ μὴν ἰσοτιμίαν αὐτοῖς διδόναι φησὶν αὐτόν, ἀλλὰ τῷ πυρὶ τὰ ἀλλὰ ἀντιτιθέναι, ὡς μίαν τινὰ φύσιν ὄπα τὰ τρία, ὡς εἶναί φησι δῆλον ἐκ τῶν ἐπῶν αὐτῶν L F: οἷον ἐν τῷ ᾿ Ιππολύτῳ—εἴδη ἐπιτίθησι Ascl. quoque habet
[124]: p. 985a21
[125]: 27
[126]: 2 οἱ δαίμονες Ascl. 4 Πλάτων ἐν Φαίδωνι] p. 98 Β sqq. 7 συνέχειν] Ascl. 8 αὐτῷ Ascl.: αὐτὸ Α 12 τῶν στοιχείων S Ascl.: τοῖς στοιχείοις Α 13—15 εἰς ταὐτόν, τὰ μόρια τὰ τοῦ πυρός, ὡς εἶναι μετ’ ἀλλήλων, καὶ τὰ τοῦ ἀέρος ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἑκάστων Ascl. 17 οὐ S Ascl.: ἢ Α ἀλλὰ συγκρίσεως Ascl. 21 τῷ S: τὸ Α 26 δέ ἔλεγον Μ: διέλεγε Α
[127]: ALT. REC. GR. DISCR. ῾ Εξῆς δὲ—τοῦ κενοῦ (p. 36,2.3)] Λεύκιππος δὲ καὶ ὁ ἑταῖρος αὐτοῦ Δημόκριτος: Προσιστορεῖ ταῖς τῶν ἄλλων δόξαις καὶ τὴν Λευκίππου τε καὶ Δημοκρίτου σαφῶς αὐτὴν ἐκτιθέμενος. λέγει δὲ τὴν διαφορὰν τῆς δόξης ταύτης πρὸς τὰς τῶν ἄλλων δόξας. ἐδόξαζον γὰρ ἀμφότεροι πλῆρες καὶ κενὸν ἀσώματόν τῶν ὄντων· πλῆρες μὲν γὰρ σωμάτων· τὸ σῶμα τῶν ἀτόμων, κενὸν διὰ ναστότητα καὶ δεκτικὴν (δεικτικὴν L) σωμάτων· ὠνόμαξον δὲ τὸ μἐν πλῆρες διὰ ναστότητα καὶ ἀμιξίαν τοῦ κενοῦ ὄν, τὸ δὲ κενὸν ἐκάλουν μῆ ὄν. ἐπεὶ δὲ κατὰ τὴν ὕπαρξιν ὁμοίως ὑπῆρχε τὸ πλῆρες τῷ κενῷ, οὐδὲν μᾶλλον ἔλεγον τὸ πλῆρες τοῦ κενοῦ ἤτοι τὸ ὄν τοῦ μὴ ὄντος. LF
[128]: p. 985b19
[129]: 6 σχῆμα ῥοισμὸν ἐκάλουν LF 12 φέρεται—ποιητικῆς (p. 37, 3) om. LF 20 ἀφεῖσαν M: ἀφῆσαν Α 24 ὐστἐρα—φύσιν (25) M: om. A 27 γένοιτο coni. Bonitz 28 ἐν τῷ τρίτῳ Περὶ οὐρανοῦ] Γ 1 p. 299a 25 sqq. 29 μηδ’ ἐκείνων τις M: μὴ δεικνύς τις A
[130]: ALT. REC. GR. DISCR. 4 οὕτως—κενόν] τὸ γὰρ σῶμα ἤτοι τὸ πλῆρες καὶ τὸ κενὸν ὡς ὑλικὸν ἔλεγον αἴτιον LF 9 οὐδὲν ἔλεγον, ἀλλὰ καταρραθυμοῦντες τούτου ζητήσεως, ὅπερ αὐτὸς ἐδήλωσε διὰ τοῦ εἰπεῖν περὶ δὲ κινήσεως ὅθεν ἢ πῶς ὑπάρξει τοῖς οὖσι, παραπλησίως καὶ οὗτοι τοῖς ἄλλοις ῥαθύμως ἀφῆκαν, πλὴν ὅτι οἱ μὲν πρὸ αὐτῶν δύο διαφοραῖς ἐχρῶντο πρὸς κτλ. 11 LF 11 πυκνώσει, οὗτοι δὲ οἱ περὶ Λεύκιππον καὶ Δημόκριτον τρισὶ διαφοραῖς, σχήματι, τάξει καὶ θέσει, ὡς προείρηται LF
[131]: p. 985b23
[132]: 28
[133]: p. 985b26
[134]: 1 ἐν τοῖς Φυσικοῖς] Θ 1 2 τούτων om. Metaph. vulg. 14 πρῶτοι LF: πρῶτα 15 προθέσεως L1F προσείληφε LF: προείληφε AMS
[135]: ALT. REC. GR. DISCR. ᾿Εν δὲ τούτοις καὶ πρὸ τούτων οἱ καλούμενοι Πυθαγόρειοι: ᾿ Ενετῦθεν πάλιν ἐπὶ τοὺς Πυθαγορείους ἔρχεται καὶ φησὶν ὅτι οἱ Πυθαγόρειοι τῶν ὄντων ἀρχὰς τοὺς ἀριθμοὺς ὑπετίθεντο ἀντὶ πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ γῆς καὶ ἀέρος, καὶ ἐσπούδαζον πάντα εἰς ἀριθμοὺς ἀγαγεῖν· λέγει δὲ ἐν τούτοις καὶ πρὸ τούτων οἱ καλούμενοι Πυθαγόρειοι, ὅτι οἱ μὲν πρὸ Δημοκρίτου τε καὶ Λευκίππου γεγόνασιν, αὐτὸς δηλαδὴ ὁ Πυθαγόρας· μικρῷ γὰρ ἀρχαιότερος αὐτῶν γέγονε· πολλοὶ δὲ τῶν Πυθαγόρου ἀκουσάντων (12) κτλ. LF; ἐντεῦθεν—ἀγαγεῖν etiam Ascl. habet, praeterqiiam quod apud eum ἀνάγειν legitur 12 φησιν—θέσθαί (13)] φησίν τοὺς Πυθαγορείους ἐντραφέντας τοῖς μαθήμασι καὶ πρώτους ἁψαμένους αὐτῶν ἀντὶ τοῦ πρώτους ἀρξαμένους αὐτοὺς καὶ ἐν πολλῷ χρόνῳ συνεθισθέντας αὐτοῖς, αὐτά τε προήγαγον ἤτοι ἐπηύξησαν ἱκανῶς, καὶ τὰς τούτων τῶν μαθημάτων ἀρχὰς τῶν ὄντων πάντων ἀφχὰς LF 17 ᾿ Επεὶ—εἴη (21)] λέγει δὲ καὶ τὴν αἰτίαν πόθεν ὁρμηθέντες ἀρχὰς τῶν ὄντων τ·ἀς τῶν μαθημάτων ἀρχὰς εἰρήκασιν. LF 22 οὗτοι, τὰ δὲ ἄλλα ἐκ προσθέσεως, ὡς εἴρηται, καὶ ὅτι ἐν αὐτοῖς ἐδόκει ὁμοιώματα κτλ. LF
[136]: 29
[137]: 1 prius ὁρῶντες duce S del. Bonitz 2 ὁμοιώματα LF 3 φύσεως πρῶτοι, τούτέστι LF 4 συνεστώτων ἀρχὰς τὰς τῶν ἂρ. ἀρχὰς LF τἀς τ. ἁ. ἁ. πάντων τῶν ὄντων ἀρχὰς ἔθεντο coni. Brandis; cf. LF .3 ἡγοῦντο et 6 εἶναι om. LF 6 τούτοις (ante τοῖς) om. LF 7 ut terrae et similibus. adiecit autem, et ceterorum, quoniam ad numeros entia referebant S 11 εὕρισκον LF 15 ὅς M: ὃ Α 16 τετράγωνος Bonitz cfV LF: στερεός AS 18 ἑβδομάδα LF ἀνθρώπου τοῦτο ὁρᾶται LF 19 μηνῶν Ascl., cf. LF; ἐτῶν AS 21 καιρῶν Ascl.: καρπῶν libri φησί] φύσει coni. Bonitz
[138]: ALT. REC. GR. DISCR. 7 φαμὲν εἶναι, καὶ τῶν ἄλλων τούτους τῶν ὄντων ἀρχὰς ἔλεγον. τίνα δὲ (8. 9) κτλ. LF 12 ἀριθμὸν ἤγουν τὸν πρῶτον τετράγωνον (πρῶτος δὲ ἐν τετραγώνοις ὁ τέσσαρα) ἔλεγον εἶναι, ἄλλοι δὲ τὸν ἐννέα ὡς πρῶτον τετράγωνον ἀπὸ περιττοῦ πρώτου τοῦ τρία. καιρὸν δὲ (16. 17) κτλ. LF 19 ὀδοντοφυεῖ τὰ παιδία ἐν τῷ ἑβδόμῳ μηνί· καὶ ἡβάσκει περὶ τὴν δευτέραν ἑβδομάδα ἐν τῷ τεσσαρεσκαιδεκάτῳ ἐνιαυτῷ, καὶ γενειᾷ περὶ τὴν τρίτην τὸν εἰκοστὸν δηλαδὴ πρῶτον· ἀλλὰ καὶ τὸν ἥλιον δὲ (20.21) LF 21 ἐπεὶ—ἀντίχθονα. (p. 38,3)] ἐπεὶ αὐτὸς αἴτιός ἐστι τῶν καρπῶν καὶ τῇ κινήσει τοὺ (1. αὐτοῦ) ἐνιαυτὸς μετρεῖται, τὴν ἑβδόμην λαχεῖν τῶν κατ’ οὐρανὸν φερομένων σφαῖραν, ἄνωθεν ἀπὸ τῆς ἀπλανοῦς ἀρχομένων αὐτῶν ἀριθμεῖσθαι, κἀν παρὰ τὰς τῶν μαθηματικῶν ὑπολήψεις ὑπελάμβανον τοῦτο. κινεῖσθαι γὰρ μετὰ τὴν τῶν ἀπλανῶν σφαῖραν καὶ τὰς πέντε τὰς τῶν πλανήτων μεθ’ ὦν ἑβδόμην τὴν τοῦ ἡλίου, καὶ ὀγδόην τὴν τῆς σελήνης, καὶ τὴν τῆς γῆς ἐννάτην. κινεῖσθαι γὰρ ἔλεγον καὶ τὴν γῆν καθάπερ τὰς λοιπὰς σφαίρας περὶ τὸ μέσον καὶ τὴν (fort, ἣν) ἑστίαν ἐκάλουν τὸ πῦρ LF.