Pular para o texto

Fragmentos de Xenófanes de Colofão (Grego–Português)

Xenófanes

rolo estático · Pedra Angular

Autor
Xenófanes
Tradutor
Bruno Palavro
Editor
Bruno Palavro
Edição de base
Palavro, Épica Sapiencial (tese, UFRGS), Porto Alegre, 2025
Idioma
grc, por
Ano do original
c. 570–460 a.C.
URN
urn:cts:pedraAngular:pa0026.pa001.pa-por2
Licença
CC-BY-NC-4.0
Fonte
PALAVRO, Bruno. Épica Sapiencial: compêndio para uma edição geral da poesia de Xenófanes, Parmênides e Empédocles. Tese (Doutorado em Letras) — Universidade Federal do Rio Grande do Sul, Porto Alegre, 2025.
Identificador
xenofanes-fragmentos-grc-pt-palavro-2025
Markdown
../livros/FILOSOFIA/Grego/Interlineares_Grego/Pre_Socraticos/Xenofanes/Fragmentos/Xenofanes_Fragmentos_grc-pt_Palavro_2025.md
Endereço por URN
https://pedraangular.app.br/urn/?urn:cts:pedraAngular:pa0026.pa001.pa-por2 (uma passagem: acrescente :216a, :1.1…)
Como citar
XENÓFANES. Fragmentos de Xenófanes de Colofão (Grego–Português). Tradução de Bruno Palavro. Edição de Bruno Palavro. Pedra Angular (org. Διαφορεύς), versão 1.0.0. DOI: 10.5281/zenodo.23068915. URN: urn:cts:pedraAngular:pa0026.pa001.pa-por2. Disponível em: https://pedraangular.app.br/rolo/xenofanes-fragmentos-grc-pt-palavro-2025.html. Acesso em: [data do acesso].
BibTeX (Zotero, LaTeX)
@misc{pa-xenofanes-fragmentos-grc-pt-palavro-2025,
  author = {Xenófanes},
  title = {Fragmentos de Xenófanes de Colofão (Grego–Português)},
  note = {Tradução de Bruno Palavro; Edição de Bruno Palavro; URN urn:cts:pedraAngular:pa0026.pa001.pa-por2},
  howpublished = {Pedra Angular (org. Διαφορεύς), versão 1.0.0},
  doi = {10.5281/zenodo.23068915},
  url = {https://pedraangular.app.br/rolo/xenofanes-fragmentos-grc-pt-palavro-2025.html},
  urldate = {}
}

Fragmentos de Xenófanes de Colofão (Grego–Português)

fr. 1 [10DK]

Grego

ἐξ ἀρχῆς καθ᾿ Ὅμηρον ἐπεὶ μεμαθήκασι πάντες

Português

desde o princípio, de Homero é que todos têm aprendido

fr. 2 [11DK]

Grego

πάντα θεοῖς ἀνέθηκαν Ὅμηρός θ᾿ Ἡσίοδός τε,

ὅσσα παρ᾿ ἀνθρώποισιν ὀνείδεα καὶ ψόγος ἐστίν,

κλέπτειν μοιχεύειν τε καὶ ἀλλήλους ἀπατεύειν.

Português

Tanta cousa deram aos deuses Homero e Hesíodo,

tudo quanto para os humanos é ofensa e defeito —

sim, roubar e trair, bem como enganar uns aos outros!

fr. 3 [21DK]

Grego

κίμβικα

Português

mesquinho

fr. 4 [42DK]

Grego

καί <κ᾿> ἐπιθυμήσειε νέος νῆς ἀμφιπόλοιο

Português

se animaria um jovem por uma jovem velando-o

fr. 5 [12DK]

Grego

ὡς πλεῖστ’ ἐφθέγξαντο θεῶν ἀθεμίστια ἔργα,

κλέπτειν μοιχεύειν τε καὶ ἀλλήλους ἀπατεύειν.

Português

já declamaram demais ilegítimas obras de deuses —

sim, roubar e trair, bem como enganar uns aos outros!

fr. 6 [14DK]

Grego

ἀλλ᾿ οἱ βροτοὶ δοκοῦσι γεννᾶσθαι θεούς

τὴν σφετέρην ἐσθῆτα <τ᾿> ἔχειν φωνήν τε δέμας τε

Português

mas aos mortais parece que os divinos nascem,

e que tem roupas tais como as suas, e voz e um corpo

fr. 7 [16DK]

Grego

Αἰθίοπές τε <θεοὺς σφετέρους> σιμοὺς μέλανάς τε

Θρῇκές τε γλαυκοὺς καὶ πυρρούς <φασι πελέσθαι>

Português

para os etíopes, os deuses são negros e têm nariz chato;

para os trácios, são ruivos e glaucos, tal como dizem

fr. 8 [15DK]

Grego

ἀλλ’ εἰ χεῖρας ἔχον βόες <ἵπποι τ’> ἠὲ λέοντες,

ἢ γράψαι χείρεσσι καὶ ἔργα τελεῖν ἅπερ ἄνδρες,

ἵπποι μέν θ᾿ ἵπποισι, βόες δέ τε βουσὶν ὁμοίας

καί <κε> θεῶν ἰδέας ἔγραφον καὶ σώματ᾿ ἐποίουν

τοιαῦθ᾿ οἷόν περ καὐτοὶ δέμας εἶχον ἕκαστοι. [5]

Português

Mas se tivessem mãos os leões, os bois ou cavalos,

e desenhassem co’as mãos, cumprindo as obras como homens,

eis que os bois como bois e os cavalos iguais a cavalos

desenhariam imagens de deuses, e os corpos fariam

com o mesmo formato do próprio corpo de cada... [5]

fr. 9 [21aDK]

Grego

Ἔρυκος

Português

de Éryx

fr. 10 [17DK]

Grego

ἑστᾶσιν δ᾿ ἐλάτης <βάκχοι> πυκινὸν περὶ δῶμα

Português

erguem-se bacos de pinho em torno do denso palácio

fr. 11 [41DK]

Grego

σιρός

Português

cava

fr. 12 [22DK]

Grego

πὰρ πυρὶ χρὴ τοιαῦτα λέγειν χειμῶνος ἐν ὥρῃ

ἐν κλίνῃ μαλακῇ κατακείμενον, ἔμπλεον ὄντα,

πίνοντα γλυκὺν οἶνον, ὑποτρώγοντ᾿ ἐρεβίνθους·

τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν, πόσα τοι ἔτε᾿ ἐστί, φέριστε;

πηλίκος ἦσθ᾿ ὅθ᾿ ὁ Μῆδος ἀφίκετο; [5]

Português

perto do fogo se deve dizer, na estação do inverno,

já repousando num leito macio, estando bem pleno,

doce vinho bebendo, e ao petiscar grão-de-bico:

“Quem és tu entre os homens? Quantos anos, meu bravo?

Quantos quando o medo chegou?” [5]

fr. 13 [18DK]

Grego

οὔτοι ἀπ᾿ ἀρχῆς πάντα θεοὶ θνητοῖσ’ ὑπέδειξαν,

ἀλλὰ χρόνῳ ζητοῦντες ἐφευρίσκουσιν ἄμεινον.

Português

Não do princípio os deuses tudo aos mortais apontaram,

mas com tempo e questionamento melhor se descobre.

fr. 14 [23DK]

Grego

εἷς θεός, ἔν τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισι μέγιστος,

οὔτε δέμας θνητοῖσιν ὁμοίιος οὔτε νόημα

Português

Único deus, o maior entre deuses e entre os humanos,

nem no corpo igual aos mortais tampouco na mente

fr. 15 [24DK]

Grego

οὖλος ὁρᾷ, οὖλος δὲ νοεῖ, οὖλος δέ τ᾿ ἀκούει

Português

todo ele vê, e todo ele pensa, e todo ele ouve

fr. 16 [26DK]

Grego

αἰεὶ δ᾿ ἐν ταὐτῷ μίμνει κινούμενος οὐδέν,

οὐδὲ μετέρχεσθαί μιν ἐπιπρέπει ἄλλοτε ἄλλῃ

Português

sempre em mesmo lugar ele jaz, movendo-se nunca,

nem lhe convém se locomover de um local para o outro

fr. 17 [25DK]

Grego

ἀλλ᾿ ἀπάνευθε πόνοιο νόου φρενὶ πάντα κραδαίνει

Português

mas sem labor com o cerne da mente ele tudo sacode!

fr. 18 [ - DK]

Grego

οὐδὲ γυνὴ τοσσόνδε νόου ἐπιδεύεται ἐσθλοῦ,

ὥστε χερείον’ ἑλέσθαι ἀμεινοτέρων <παρεόντων>

Português

nem a mulher pode assim carecer de bom senso na mente

para escolher o pior se o mais melhor é presente

fr. 19 [ - DK]

Grego

πάντα θεοῦ πλήρη, πάντῃ δὲ οἵ εἰσιν ἀκουαί

καὶ διὰ πετράων καὶ ἀνὰ χθόνα καί τε δι’ αὐτοῦ

ἀνέρος ὅττι κέκευθεν ἐνὶ στήθεσσι νόημα.

Português

Tudo é pleno do deus: por tudo estão seus ouvidos,

sim, pelas pedras, ao longo da terra e também pelo próprio

homem, seja o que for o que esconda no peito sua mente.

fr. 20 [28DK]

Grego

γαίης μὲν τόδε πεῖραρ· ἄνω παρὰ ποσσὶν ὁρᾶται

ἠέρι προσπλάζον, τὸ κάτω δ᾿ ἐς ἄπειρον ἱκνεῖται

Português

este o confim da terra: no pé, por cima bem visto,

vem de encontro ao ar, e o abaixo alcança o infinito

fr. 21 [27DK]

Grego

ἐκ γαίης γὰρ πάντα, καὶ εἰς γῆν πάντα τελευτᾷ

Português

tudo afinal vem da terra, e tudo na terra termina

fr. 22 [33DK]

Grego

πάντες γὰρ γαίης τε καὶ ὕδατος ἐκγενόμεσθα

Português

fato é que todos nós da água e da terra nascemos

fr. 23 [37DK]

Grego

καὶ μὲν ἐνὶ σπεάτεσσί τεοις καταλείβεται ὕδωρ

Português

sim, e nalgumas grutas também derrama-se a água

fr. 24 [30DK]

Grego

πηγὴ δ᾿ ἐστὶ θάλασσ’ ὕδατος, πηγὴ δ᾿ ἀνέμοιο·

οὔτε γὰρ ἐν νέφεσιν <γίνοιτό κε ἲς ἀνέμοιο

ἐκπνείοντος> ἔσωθεν ἄνευ πόντου μεγάλοιο

οὔτε ῥοαὶ ποταμῶν οὔτ᾿ αἰθ<έρος> ὄμβριον ὕδωρ,

ἀλλὰ μέγας πόντος γενέτωρ νεφέων ἀνέμων τε [5]

καὶ ποταμῶν

Português

e eis que o pélago é fonte da água, é fonte do vento;

pois nas nuvens não nasceria a força do vento

que se assopra de dentro a não ser pelo mar grandioso,

nem o fluxo de rios nem a água chuvosa do éter,

mas é o grande mar genitor das nuvens e ventos, [5]

como dos rios

fr. 25 [32DK]

Grego

ἥν τ’ Ἶριν καλέουσι, νέφος καὶ τοῦτο πέφυκε,

πορφύρεον καὶ φοινίκεον καὶ χλωρὸν ἰδέσθαι

Português

quanto ao que chamam de Íris, é nuvem também sua natura,

sendo purpúrea e verde-amarela e vermelha de ver-se

fr. 26 [31DK]

Grego

ἠέλιός θ᾿ ὑπεριέμενος γαῖάν τ᾿ ἐπιθάλπων

Português

sol nas alturas hipercorrendo e a terra aquecendo

fr. 27 [29DK]

Grego

γῆ καὶ ὕδωρ πάντ᾿ ἐσθ᾿ ὅσα γίνοντ’ ἠδὲ φύονται

Português

terra e água é tudo que nasce, que brota e que cresce

fr. 28 [35DK]

Grego

ταῦτα δεδοξάσθω μὲν ἐοικότα τοῖς ἐτύμοισι

Português

que ao parecer, essas cousas se aceitem semelhas aos fatos

fr. 29 [36DK]

Grego

ὁππόσα δὴ θνητοῖσι πεφήνασιν εἰσοράασθαι

Português

tudo quanto se ilustra para os mortais contemplarem

fr. 30 [38DK]

Grego

εἰ μὴ χλωρὸν ἔφυσε θεὸς μέλι, πολλὸν ἔφασκον

γλύσσονα σῦκα πέλεσθαι

Português

mel amarelo se o deus não brotasse, eis que diriam

muito mais doces os figos

fr. 31 [39DK]

Grego

κέρασoν

Português

cerejeira

fr. 32 [40DK]

Grego

βρόταχον

Português

rana

fr. 33 [34DK]

Grego

καὶ τὸ μὲν οὖν σαφὲς οὔτις ἀνὴρ ἴδεν οὐδέ τις ἔσται

εἰδὼς ἀμφὶ θεῶν τε καὶ ἅσσα λέγω περὶ πάντων·

εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα τύχοι τετελεσμένον εἰπών,

αὐτὸς ὅμως οὐκ οἶδε· δόκος δ᾿ ἐπὶ πᾶσι τέτυκται.

Português

E o evidente nenhum homem viu, e ninguém será nunca

sábio sobre os deuses e sobre o que conto de tudo;

pois se por sorte, no máximo, diz algo determinado,

sabe igualmente de nada — de tudo se faz parecer.

Ὁ Διαφορεύς παρῆν — um arquivo: o texto, a fonte, o programa e a voz.