[1]: quae precatus Naugerius: quae deprecatus codd. (cf. Quintil. ix. 4. 107, Creticus et initiis optimus. Quod precatus a dis immortalibus sum): quod precatus Halm (2) cum Quintil.
[2]: a Σ1χψ: ab Σ2BAπ
[3]: fidei Lambinus: fides ΣAπ, om. Bχψ
[4]: eadem idem Boot
[5]: tralata Σπ
[6]: consulem Boot: consul ei (eum ω) codd.
[7]: quidem Lag. 9: quidem in cett.
[8]: derigenti ΣAπφ: dirigenti χψω
[9]: a me iam Klotz: ame/77/a Σ (m. 2 in lac.): a me una cett.: a me uno Lambinus: a me in manum Müller: fort. a me universa (universa a me Landgraf)
[10]: iis (is) φ1: his cett.
[11]: iudici om. A
[12]: consul del. Madvig
[13]: potissimum summo Madvig: potissimo (-e ψ2) codd.
[14]: e portu Quintil. v. 11. 23: portu Bψ: portus cett.
[15]: ei qui qui Quintil.
[16]: solent et ψ2: solent ei ΣAπφω: solent eis χψ1
[17]: adfert fert Victorius (contra Quintil.)
[18]: ingrediantur πφω, Quintil.: ingrediuntur ΣAχψ
[19]: animo esse Quintil.
[20]: rei p. om. Quintil.
[21]: tuleram Bake
[22]: abrogarim Wesenberg
[23]: negat negas Kayser (Cato ante Catilinam add. Hotoman)
[24]: ex χ: et cett.
[25]: partis Sylvius: artis codd.
[26]: atque ad atque Aπ
[27]: accusatio commovebat cattio acommovebat Σ: captio commovebat A
[28]: se ferre Lambinus: ferme codd.
[29]: abiit χψω: abit cett.
[30]: L. Murenae Lambinus
[31]: consulatum studui nunc scripsi (ex Quintil. xi. 1. 68 se studuisse petitioni Sulpicii contra honorem Murenae, non idem debere actioni contra caput): consulatum adfui nunc ψ2: om. cett.
[32]: non modo non non modo Müller
[33]: ab eodem (eod ΣB) mei: ab eo w, Halm
[34]: summae Bake infamiam Gulielmius: famam codd.
[35]: sic existimo, labores quos in petitione exceperis scripsi: si (sic πω) exiceperis (excep. φ, excip. ω) Σπφω: sic et si ceperis Aχψ: sic existimo si ceperis Lag. 9: sic censeo quos labores adipiscendi spe susceperis Madvig: labores per quos ea ceperis Angelius
[36]: esse Σφω: esse et A: esset πχψ
[37]: infamia Wesenberg: om. codd.
[38]: turpitudo del. Bake
[39]: desinon Σ: desinam Bake
[40]: causa Aπψ2: arum Σ: causarum χψ1
[41]: quisquam Gulielmius: quam codd
[42]: possit ed. R: posset mei
[43]: causa ψ2: causae cett.
[44]: esset ΣAπφω: esses χψ
[45]: reprehensione ψ2: reprehensionem cett.
[46]: illos om. w, del. Halm
[47]: sed ψ: sed et (etiam φ) cett.
[48]: hostis w, Halm
[49]: an Naugerius (2): aut mei
[50]: ut ne Bψ2: ne ut χψ1
[51]: triumphares ΣAπ2ψ1
[52]: abiciendum ΣAψ1
[53]: etiam om. w, del. Halm
[54]: L. ψ2ω: fl. (falso ψ1) cett.
[55]: M. (Marce) Cato arripere Bψ2: marre anni ripere ΣA: Marce, arripere cett.
[56]: aut ex aut Aπ
[57]: convivio convivio Lambinus
[58]: circumspicere χ2, Gulielmius: cumspicere Σχ1: conspicere cett.
[59]: intempestivi χψ
[60]: hoc id ψ1
[61]: amors (-s add. m. 2) Σ (cf. § 26 aios, conspicios)
[62]: iudices Naugerius: iudicio codd.
[63]: in vita del. Ernesti (in eius vita nulla... dictum prof. w)
[64]: vinci a te scripsi: vince... Σ: vinci cett.: a te vinci Campe
[65]: plebes Σχ: plebs cett.
[66]: et pater sequuntur in codd. vv. etenim mihi § 17 ad multis profutura § 19: rectum ordinem restituit Naugerius
[67]: sua Halm: sui codd.
[68]: novis hominibus del. Boot
[69]: id agebam Badham: iacebant Σ: iacebam ψ2: iacebant cett.
[70]: atque audacissimo om. Quintil. v. 11. 11
[71]: crimini coni. Müller
[72]: vestrum quemquam Σφχ: quemquam vestrum cett.
[73]: pares w: pare Σπχω: pari Aφψ
[74]: primum locum Mommsen
[75]: possit ed. R: posset mei
[76]: habet... est Bake
[77]: momentu ΣAπ2
[78]: excurrere excuti ψ2
[79]: spatium quo in ψ2
[80]: hominibus omnibus Richter
[81]: fundit Σπ
[82]: refertam χ2ψ: repertam (repara- ω) cett.
[83]: obiit χψ: obit cett.
[84]: loquor s, Ernesti: loquar mei
[85]: tantum huic laudis Halm
[86]: impertiit Lambinus: impertit codd.
[87]: pari parem Bake
[88]: eadem in Lambinus: in eadem codd.
[89]: tot annos, forum Halm: tot annis Quintil v. 13. 27
[90]: et Quintil.: ut codd.
[91]: cum tam longo Quintil.
[92]: habitarint Σπψ1ω: habitarunt Aχψ2, Quintil.
[93]: expediit Lambinus: expedit codd.
[94]: item Orelli: idem codd.
[95]: potest dubitari Beroaldus: potest dubitare codd: potes dubitare Zumpt
[96]: ille vero ut quo B contendit Quintil. ix. 2. 100 (idem intendit ix. 3. 32)
[97]: consultores tui Quintil. ix. 3. 32
[98]: exercitatur in Quintil.
[99]: tuque in (quin Σ) mei: tu in w, ed. R cum Quintil.
[100]: latet scripsi: latent codd.
[101]: conticiscunt Σπχ: conticescunt cett.
[102]: didicisti dilexisti Campe
[103]: ista Halm: illa codd.
[104]: concilient Ernesti: conciliant codd.
[105]: iis ed. R: his mei
[106]: largitioni ψ2: largitione cett.
[107]: in isto studio ψ2: in istros (iis tres ψ1) duo cett.
[108]: admirationis ψ2: admiserationis (miser- ψ1) cett. id enuntiatis] i (et χ) denuntiatis Σχ
[109]: petebantur ψ: petebant ω
[110]: ediscendis w: discendis ω: eliscendis (eli- π2 in ras.) cett.
[111]: his scripsi: om. codd.
[112]: cautis Beroaldus. causis mei: capsis cod. Sambuci, Madvig, catis Manutius consultis eorum]consultorum Madvig
[113]: promulgata φw
[114]: lege agi ed. Guar.: lege codd.
[115]: posset edd. VR: possit mei
[116]: verba quaedam Niebuhr: vero (vere χ1) acaedam (attedam ψ2) codd.
[117]: quid... quid Σ: fort. ecquid
[118]: iure Quiritium Lambinus (cf. Gaium iv. 16): iureque codd.
[119]: aios ΣA
[120]: ibi om. Aπ
[121]: manum Gellius xx. 10: manu codd.
[122]: praetor πψ2: praeter cett.
[123]: in illo suis nullo usui ψ2
[124]: ite Arusianus (s. v. it illam viam): inite codd.
[125]: barbatos ψ2: barbaros cett.
[126]: videbantur rudebantur Σ: ridebantur A
[127]: fucata ed. R: fugata codd.
[128]: conspicios ΣA
[129]: et haec Naugerius (2): et haec sed codd.
[130]: tu dicas Halm: tudiciis Σπ: tu dicus Aφω: tu dicis χψ: dicas Gaius
[131]: qua ex Gaius: qui codd.
[132]: quia π1ψ2ω: cuia cett.
[133]: putarunt ed. R: putarent codd.
[134]: post Pluygers: per codd.
[135]: minus Angelius: minores codd.: inanior est Zumpt
[136]: collocandi Aψ2ω: collocandis cett.
[137]: aliquando χ1
[138]: omnes Naugerius: homines codd.
[139]: me esse iuris cons. w, Halm
[140]: esse del. Ernesti (cf. Tusc. ii. 12)
[141]: tamen om. w
[142]: videare iudicare Aψ1ω
[143]: controversum χψ: contraversum cett.
[144]: antecellit B, Lambinus: antecellet cett.
[145]: nos Quintil.: nonnullos codd.
[146]: potuerunt... potuerunt χψ (variant codd. Quintil. viii. 3. 79)
[147]: orationis scripsi: oratoris codd. qua] qua re Naugerius: quo Zumpt
[148]: sint artes igitur scripsi: sint artes (ante lac. 4 litt. Σ) ΣA: sunt artes cett.
[149]: possint ΣAπ: possunt cett.
[150]: nunc non nunc Σ: non ψ2
[151]: ad honorem χ: ab honorem Σ: ab honore cett. appositis Lambinus: depositis (deposs. Σ) codd.: potissimis Kayser
[152]: novus ψ2: novos cett.
[153]: pellitur ψ2, Gellius xx. 10: bellitur Σ: tollitur cett.
[154]: vi geritur res, spernitur Gellius: videtur (videre ω) respernitur ΣAπψ1ω: videtur et spernitur φ: videtur resperni χ: videtur respui spernitur ψ2
[155]: manum Σπφ: manu cett.
[156]: mage Ascens. (3) ex Gellio: om. codd.
[157]: Sulpici om. w, del. Halm
[158]: nos ψ2: vos cett.
[159]: Flaminini Manutius: Flamini codd.
[160]: sin s: si mei
[161]: gratissimae Lag. 13: gravissimae mei
[162]: cum rege Antiocho Priscian. (K. iii. p. 74)
[163]: aequa parta Kayser: si qua parta (partha Σ) codd.: aequiparata Madvig
[164]: ego mihi fort. egomet
[165]: statuo s, Angelius: statuam mei
[166]: cum Scipione cum Glabrione Klotz (cf. Liv. xxxvii. 57): del. Ernesti
[167]: omnibus quibuscum scripsi: omnibus quibus regibus cum Σ: omnibus quibuscum regibus Aχψ: omnibus regibus quibuscum πφω
[168]: regem om. w
[169]: pugnax et acer et Niebuhr: pugna exetaceret (exaceraret χψ2) Σχψ2: pugna excitaret cett. (om. ω)
[170]: bello Naugerius (2): bellum mei
[171]: qui s, ed. R: quid mei
[172]: spe Klotz: ipse codd.
[173]: Mithridatem s, Ascens. (1): Mithrydate non Σ: Mithridatem non cett.
[174]: constitisset Angelius: exstitisset codd.
[175]: ut et Halm
[176]: et cod. Graevii: ut mei
[177]: ad Tenedum ed. R: attenedum πχω: attened. ΣAφ: attenedo ψ
[178]: renovaret cod. Graevii
[179]: gessisset ed. R: cessisset codd.
[180]: L. Lucullus Angelius: Luculli ψ2: L. (ante lac. χ) cett.
[181]: conficiendum exitum mei: conficiendi exitum s: conficiendi negotium Boot
[182]: vel valde Σ
[183]: ipse w, Angelius: ipso cett.
[184]: ipse scripsi: ille codd.: illa Zumpt (omnia quae ille Manutius)
[185]: expulisset Ernesti
[186]: aestimata Ascens. (1): existimata codd.
[187]: arbitrarentur Zumpt: arbitraretur codd.: arbitraremur Manutius
[188]: in reliquis Ernesti: reliquis codd.: reliquis in ed. V
[189]: quem Quintil. viii. 6. 49: quod codd.
[190]: putatis creditis Quintil.
[191]: agitationes commutationesque fluctuum Kayser: agitationes commutationes fluctus Quintil.: agitationes quos fluctus ψ2: agitationesque (om. que πφω) fluctuum cett.
[192]: aut unus aut Quintil. saepe et Quintil.
[193]: commutat aura rumoris Quintil.: commutata aura rumores (comm. vestrarum mores Σ) codd.
[194]: fit ψ: sit cett.
[195]: quasi... fecerit del. ψ2
[196]: opera opibus Hotoman
[197]: excitantur χψ1
[198]: causa est scripsi (fort. vis est): in est Σ: est cett.: est causa Lambinus
[199]: casu sine causa Quintil. viii. 3. 80
[200]: esse om. Quintil.
[201]: consulatu multum Orelli: consulatum ut tum Σ: consulatu tum cett.
[202]: quae et quae ex Aφω
[203]: altera ψ: om. cett.
[204]: omni Σ: omnis cett.
[205]: decesserant exercitum Luculli significat add. codd. (ψ1): del. ψ2
[206]: comitiis Hotoman: comes codd.
[207]: desiderarat Ernesti: desiderabat codd.
[208]: quaeque scripsi: quae codd.: et illa quae Reid
[209]: deliguntur χψ: diliguntur cett.
[210]: sumpsit ipse, cum Gulielmius
[211]: fortis est Nohl
[212]: praerogativae Zumpt
[213]: magnificentiam tam Wrampelmeyer: magnificentiam a Σ: magnificentiam cett.
[214]: imperitum Ernesti
[215]: oblectatione A
[216]: communi Benecke: omni codd.
[217]: admirere Aψ: admirare cett.
[218]: Otho χψ: Otito cett.
[219]: militari Halm: om. codd.
[220]: urbanae Σ: urbana cett.
[221]: conciliat ed. R: conciliatam codd.
[222]: offensionem vitat aequab. Naugerius: offensionem vitata equab. Σ: offensione vitata aequab. cett.
[223]: accusatorum Novák (coni. eandem ipse feci): catenarum codd.: calumniarum Richter (cf. § 7 cattio, captio = accusatio et § 43)
[224]: alienatus Halm
[225]: est del. Lambinus
[226]: voluisti Σψ1
[227]: et praetore et consule Gruter: et ps et consule χ: et praes. (om. et praes. ω) consule (consulto ψ2) cett.
[228]: delectum ψ2
[229]: ipsa Ernesti
[230]: Romae scilicet del. Halm (2)
[231]: intellegant ψ1
[232]: accusatorem Campe: senatorem codd. (cf. § § 7, 42)
[233]: a spe aspem.. Σ: fort. a spe mag istratum
[234]: praenuntia ed. R: pronuntia (provincia Σ mg.) mei
[235]: denuntiatio Bake: decalmatio codd.
[236]: et ex ut ex ψ1
[237]: diffidet Σπ
[238]: fac iam ω (ut ipse conieceram): faci iam cett.: faciam edd. VR
[239]: rumoribus supplevi: om. codd.
[240]: candidatorum de candidato rumore Jeep
[241]: studium ψ2
[242]: certam ψ2, ed. R: testam (textam χ) cett.: statim Müller: totam Lambinus: desertam coni. Halm
[243]: si existimasti Wunder
[244]: posse sed Boot
[245]: haec om.w, del. Halm
[246]: cui Aψ2: cum cett.
[247]: quidem quae scripsi: quae codd.: autem quae Nohl (Quid ? illa quae v. l. apud Lambinum)
[248]: praerogationum codd. (ψ1): prorogationem ψ2, edd. VR: perrogationem Mommsen (Locus videtur a Scholiasta nescio quo corruptus Maniliae legis mentionem inferciente: in corruptela praerogativae nomen subesse puto. Ad sententiam similis est locus Ps. Sall. ii. 7 ut ex confusis quinque classibus sorte centuriae vocarentur. Ita coaequatur dignitate pecunia etc.)
[249]: vicinitatibus Σ: civitatibus cett. (cf. Pet. Cons. 24)
[250]: occulta om. w, del. Bake
[251]: cuiusque Σχψ: cuius π: civis Aφ
[252]: Q. Klotz: om. codd.
[253]: quoad ψ2: quod cett.
[254]: satietati w, Hotoman: sapietati Σ: sapientiae cett.
[255]: secessiones Campe: secessionem codd.
[256]: certe ipsi certe spes Boot: cretae ipsae Madvig
[257]: voltus ed. V: om. codd. (cf. infra l. 26)
[258]: obscuriores πφψ2: obscurior ei ΣAχψ1 solet χψ
[259]: militum tum ψ2: militum cett.
[260]: perculsi Lambinus, pauci dett.: percussi Σ: percussi cett.
[261]: ipsius erat χ, ed. V
[262]: percrebruissent Σ: percrebuissent cett.
[263]: esse duo corpora A
[264]: si cum ψ2
[265]: ante erupit add. cue Σχ1 (al. que vel cur Σ mg.), cum Aπφω, qui χ2, cur ψ1, tum ψ2: atque Mommsen (in archetypo videtur juisse que (=quaere) aliquid amissum esse significans)
[266]: si ψ: etsi cett.
[267]: esset esse ΣAφ
[268]: extincturum A
[269]: factum est w, Halm
[270]: locus est relictus est Σ: locus reliquus est Halm
[271]: eis his φ, codd. Halmii
[272]: C. Zumpt: P. Halm: om. codd.
[273]: et de et Σ1Aφ
[274]: et ex ex Σ1Aφ
[275]: unum in hunc Müller: summum Pluygers
[276]: ei Halm: om. codd.: fort. ab eis
[277]: parta Naugerius (2): parata codd.
[278]: sint φ, Ernesti
[279]: descenderint Lambinus: descenderent codd.
[280]: C. Zumpt: tum codd. (T. et hic et § 54 coni. Nohl)
[281]: filius Zumpt: fil. χ, om. Σ, filii cett.
[282]: cum... tum Kayser: quamquam... tamen codd.
[283]: nobis ed. V, Ox. Canon. 304 m. 2: nobilis cett., del. Mommsen
[284]: ut ingen. et ingen. ed. Guar.: atque ingen. ed. V
[285]: alienis exitio ψ2, Lambinus: alienis ex7770 Σ: alienissimis ψ1: alienissimo cett.
[286]: inimico ψ2: inimico || Σ (cf. § § 13, 26): inimico ψ1: inimicus cett.
[287]: deberent Σψ1
[288]: est ei est Heine
[289]: DE . . . ADVLESCENTIS om. Aχ1ψ (in lac. χ1): in mg. π est hic non est textus
[290]: fundamentum Σ: firmamentum cett.
[291]: ac et Aχ
[292]: illud om. w, del. Halm
[293]: deprecor φ
[294]: prodesse possit prodesset χψ: prodesse posset ed. R
[295]: in eo χψ: in cett.: fort. ei
[296]: vim et pauci dett.: vim mei: om. ed. R
[297]: plurimum χψ: plurimam cett.
[298]: nimiis edd. VR: nimis codd. (unius ψ2)
[299]: memoriae χψ: iniuriae cett.
[300]: est ψ: om. cett.
[301]: forsitan in re ψ2
[302]: sed sed si ψ, ed. R
[303]: non te del. Halm
[304]: te esse esse w, Halm
[305]: accessit istuc Ernesti: accessitis tot Σ: accessit his (iis πχ) tot cett.: accessit his dotibus coni. Ernesti
[306]: patiatur φψ
[307]: iucunda ed. V, Lambinus: iudicanda codd. (etiam B)
[308]: verum sed ψ1
[309]: huiusmodi w, Halm
[310]: simus Wesenberg
[311]: hoc haec φw, ed. V
[312]: inductus iter (inter ψ) inductus χψ
[313]: cave ne scripsi: cave.. Σ: cave cett.
[314]: sui Halm: cui Σ: eius (eiusdem φ) cett.
[315]: quippiam Manutius: quippe iam codd.
[316]: est ψ, ed. R: om. cett
[317]: autem illi, fatebor enim ed. V: enim illi fatebor (fatebor illi Σ) enim codd.
[318]: esse genera w, Halm
[319]: quod quid ΣA
[320]: moderandas ed. V
[321]: temperatior ψ
[322]: in om. Σπ1
[323]: custodia custodiam Σ: custodem ψ2
[324]: aut si potuisses Hotoman: aut seposuisses (se pos, Σ) aut codd.: aut si posuisses Halm (2): aut si dixisses Campe
[325]: mihi isti ipsi χ
[326]: non consistermus Lambinus
[327]: nihil Angelius: nihil omnino Lag. 9: immo mei
[328]: causa feceris Naugerius: confeceris mei: concesseris Lag. 9
[329]: sed tamen est ante etiam transp. Hotoman
[330]: vero enimvero ed. Mediol.: Permaneto vero ed. V aliqua χψ
[331]: Panaetium Lag. 9: et pane Σ: et pene (pae-A) cett.
[332]: fuit supplevi: om Σ in lac., sine lac, cett.
[333]: Philo Manutius: Philippo codd.
[334]: Galo Müller (e Fast. Capitol. a. 511, 588)
[335]: qui quam w: quoniam Halm
[336]: es ψχω: est cett.
[337]: vim scripsi (cf. § § 58, 59): in Σ: ac s: om. cett.
[338]: praetermitte del. Halm (2)
[339]: poenierim Σ
[340]: poenivi Σ
[341]: non ambitum vero Σ
[342]: mercede conducti add. Σχψ: corrupti add. cett.: del. Garatoni
[343]: senatus χψ: senatum Σ: senatus si cett. mei: senatus nisi Lag. 9
[344]: candidato A
[345]: sin ω: in Σ: nam π: si cett.
[346]: indicare Boot
[347]: doce ab Halm: doceat Σ: doce a cett.
[348]: petenti. Solet edd. ante Müller
[349]: eccui Ascens. (1): et cui codd.
[350]: possum φχ
[351]: videretur χφωw: videtur cett.
[352]: sit est Halm
[353]: rogati ψ2: roganti cett.
[354]: sedent hic sedent ed. V, Halm
[355]: non nisi A
[356]: totum χψ: motum cett.
[357]: nullius Zumpt: ullius codd.
[358]: sectabuntur ΣA
[359]: contendam A
[360]: referendi ed. V, Lambinus: proferendi codd.
[361]: adsectentur Klotz: aut (non ψ2) sectentur codd.
[362]: ipsorum eorum w, Halm
[363]: tenues, etsi scripsi: tenue est si ut Σ: tenue est si (sed ω) ut cett.: fort. tenues, si cui (leve est, ut suffragentur Reid)
[364]: possunt Angelius: possint (-it Σ) codd.
[365]: est a L. Lag. 9
[366]: nostrum Σπ
[367]: praemia commodaque Halm: primum nondum qui codd. (om. Σ in 15 litt. lac.)
[368]: a suis Halm: ea suis codd.
[369]: adsequebantur adsequi... Σ: sequitur lac. in codd. (I vers. in Σ, I vers. et 14 litt. in A, variant cett.)
[370]: praefectum fectum Σ
[371]: crimina multitudine invita tua nimia diligentia, Servi, collecta Madvig
[372]: ab (a φ) codd., del. Ernesti
[373]: convince mercede convince Hotoman
[374]: sectari ed. Guar.: sectare codd.
[375]: doce conductos doce Hotoman
[376]: aut ad χψ: aut cett.
[377]: passim om. Lag. 9, del. Beck (sed cf. Pet. Cons. 44 in conviviis... et passim et tributim)
[378]: iam om. w, del. Halm
[379]: vitricos ΣA
[380]: suum sane Aχ
[381]: gladiatoribus Lambinus
[382]: in om. Aπ
[383]: tu summam Lambinus: summam codd.
[384]: deleniendis Σπω: deliniendis Aφχψ
[385]: ratione Klotz
[386]: istuc ed. Mediol.: istunc (ais an ψ2) mei
[387]: iam scripst: etiam codd.: etiam si Lambinus
[388]: tamenne scripsi: tamen codd.
[389]: cum scripst: curam (cur ante ψ2, Naugerius) codd.
[390]: quasi Zumpt: quam codd.
[391]: incertus sis scripsi: incertum sit Lag. 9: inceravit (narravit ψ2) mei: insusurravit Naugerius)
[392]: quid quod cum Priscian (K. ii. 592): aquid quod Σ: a (ad ψ2) quid cum χψ2: quid quom Aπ: a quid quom ψ: quid quomodo ω
[393]: quid quidem (quid enim ψ2) χψ: quod Lag. 9
[394]: ea om. Aπφ
[395]: opinioni ΣAχ
[396]: non Σ, Lambinus: om. cett.
[397]: patet... Σ: fort. patet iam
[398]: pertinet... Σ fort. pertinet. Iam
[399]: a me ecquid Bake: a me (auiae Σ mg.) quid codd.
[400]: speculis seculis Σ: speluncis χ2ψ2
[401]: in insidiis Halm
[402]: duo Σ: duos cett.
[403]: viis ed. Guar.: vitis ΣAχ: vitiis cett.
[404]: eos uti scripsi: aut codd.: lacunam statuit Ernesti
[405]: largitio non w: largitionum mei
[406]: cives, cives ψ2, ed. R: quae siue (in mg. quaesiue) Σ: quae cives Aπω: quae si cives χψ1: cives φ, Quintil. ix. 2, 18
[407]: quid quod Kayser
[408]: in Halm: om. codd.
[409]: interficere Richter
[410]: demoveri Lambinus: demovere (remov. χ) mei: dimoveri Lag. 9
[411]: ñam ne Σ
[412]: D. Hirschfelder: om. codd.
[413]: mihi non mihi ψ2
[414]: esse esset Σ: es π
[415]: videris Klotz: om. codd.
[416]: sustinendum Völkel: om. codd. (cf. Zielinski p. 204)
[417]: suum summum w, Halm
[418]: iudicaret ψ2, ed. R: iudicarit cett.
[419]: periculum peric. Σ (cf. Rosc. Am. 9)
[420]: sint sequitur lacuna in codd. (2 vers. et 5 litt. in Σ, 2 vers. in A, variant cett.)
[421]: pestis immanis (immanis et A) Aπφψω: om. Σχ prorumpet Aφω: perrumpet Σπψ: perrumperet χ
[422]: qua po... Σχ: qua p. r. Aπψ1: qua populo Romano φ: qua poterit et iam ψ22 advolabit edd. VR: advolavit mei
[423]: in urbe Halm: ...... Σχ: L. Catilinae A: in castris (om. versabitur ψ1) πφψω: in rostris Lag. 24
[424]: comprimentur Lag. 24. Lambinus: confirmentur (-matur φ) mei
[425]: ut vitae vitae Σ: om. A
[426]: idem et scripsi: fidem vel Σχ: fide in vos (fidem vestram ψ2) cett.: idem vos Madvig
[427]: obruatis χ2ψ: observatis Σπχ1: obstruatis cett.
[428]: in supplevi: om. codd.
[429]: sordibus Aχψ2: sordidus cett.
[430]: morbo Aπφω: idem ψ2: om. Σχψ1 (Σ lac. hab. inter vv. confectus et perditus, et in mg. lacrimis ac memore perditus)
[431]: vestram Halm: om. codd.
[432]: intuetur χψ: intuetur Σ: tuetur cett. (etiam B)
[433]: eum cum Garatoni: cum B: eum cett.
[434]: L. Lag. 24: si (sic χψ) mei
[435]: iniuste om. Σ in lac.
[436]: demisso animo Bake
[437]: iniuriam Halbertsma: invidiam codd.
[438]: quid w: qui cett.
[439]: eius matrem Zumpt: ego matrem codd.: ego matrem eius Halm
[440]: exercitus Lag. 9: et exercitus mei
[441]: cum Richter: quod codd.
[442]: celebrassent celebrarint Richter: celebrarant Boot
[443]: concurrerent χ2: concurrerint cett.: concurrerant Lag. 9, Boot
[444]: exstiterit scripsi: exciderit ψ2: excidet cett.: existet Gulielmius
[445]: a Bχ: om. cett.
[446]: Lanuvino ψ, ed. R
[447]: causa Aψ2ω: om. cett. (etiam B)
[448]: potissimum om. A
[449]: ut cupidissimum otii ψ2, ed. R: cupidissimum osci Σ: cupidissimum hosti πψ1ω: ut cupidissimi hostes φ: cupidissimum Bχ: cupidissime A