[1]: a om. PB
[2]: quod quod vos c
[3]: re p. bene gerenda Muell. (ut ad Quir. § 21)
[4]: religiones scripsi ante sapienter: religionibus codd. (ut pro omnis l. 8 habent PB omnibus): religionum ius Halm: religionibus sap. interpretandis ut Lange ita k
[5]: in ut Baiter ita k: ante iudicio conl. Lange
[6]: post improborum habent PBς amore bonorum (timore bonorum M): om. Hbk
[7]: in re p. ut Orelli ita Hbc: rei p. P et pler.: re p. GMK
[8]: rescidentur Rueck: -antur Ernesti
[9]: pub. om. PBς
[10]: dignitatem rei p. P rell. praeter M (et dignitate rem publicam)
[11]: aliud Hbς et in P man. rec.: aliter M, fort. recte (§ 31): alios P rell. (alias Ge)
[12]: tum Hotom.: tu codd. (tu inquit Hbk)
[13]: tu Hbk: tune coni. Halm: tum PB: tamen tw: totum GMe
[14]: primam PBt
[15]: coegisti Lamb.: curisti P1: curasti rell.
[16]: scito Lg. 9: scio P rell.
[17]: venerim ut Lehmann ita b: venirem codd.
[18]: Vtrum PBt: utrumne rell.
[19]: venire Garat.: venistis P
[20]: ea res erat illa Halm: aures regatila P1 (corr. aures re illa): aures erigere illa P2 et pler. (an res illa talis erat ut Hbk)
[21]: eos cos. (consules coni. Lange
[22]: his P rell. praeter Gk iis, e is
[23]: statuerunt ... ipsi non venire Lange ipsum t: ipsi rell.
[24]: venire ni codd. praeter PHGMe (venirent): ipsis non venire licere Jeep
[25]: intellegent P et pler., corr. Hbk
[26]: et gratam ut GMe ita PBt: gratam Hbk
[27]: existimassem Naugerius (1) (-avissem ek): om. P1: extimassem ed. V.: aestimavissem P2H rell. (-assem w) praeter GMe (sensissem): putarim vel senserim coni. Halm
[28]: remanserunt Mueller, prob. Zielinski (§ 10): rerunt PBςw: senserunt GMe: non idem senserunt Lange: restiterunt A. C. Clark: num renuerunt? Habent edd. R. et V. illuc irem (et ita b: illic ierim t)
[29]: An aliis P2 rell. praeter M (An eis) et G (an meis): om. P1
[30]: dignitatem om. PBς
[31]: denique Halm: de P1: deinde P2 rell.: om. G
[32]: his P rell.
[33]: reprendatur P: reprehendatur HBt, edd. R. et V.
[34]: fuit nobis Mueller, prob. Zielinski: fuit vis codd. (unde Quae vis, quae causa k Naugerius (2)): fuisse vis ut coni. Lange ita t
[35]: binum post latroc. add. codd. praeter H: del. edd. ob annonae Hbk: per annonae Madv.: nonae codd. pler.
[36]: Num biduum annonae causa ex marg. insertum? § 14 ad fin.
[37]: putasti Muell.: putavisti k vulg.: putavit rell. (putarunt b2)
[38]: avaritiam Graev.: varietatem codd.: aviditatem Halm
[39]: credo ... venditorum del. Karsten
[40]: sub novum Arusianus
[41]: praesenti Manutius: praesentia codd.: praesenti iam A. C. Clark
[42]: senatum ... oportuit Madv.
[43]: ulcere Hbς all.: vicere P1: viscere P2Bt
[44]: inlatum scripsi: delictum codd.: oblatum Iw. Mueller (§ 62; Acad. ii. § 48: cf. sublatos pro subiectos § 106): a te fictum Jeep: delicatum Koch: adiectum Madv.
[45]: plebei PBHb2: plebem G: plebeio bςt
[46]: facinerosi P: -orosi B rell. (cf. §§ 25, 89; Sest. §§ 81, 95)
[47]: possit Lehmann
[48]: in hac tanta materie Savels
[49]: ista iacta Rueck: iacta ista Muell. (§ 63)
[50]: operarum Lehmann (§§ 14, 15): puerorum codd.
[51]: Cum Nam cum aut Cum enim Lehmann
[52]: illam rem vilitatem Jeep: illam del. Ern.
[53]: illam (ante rationem) codd.: ipsam Muell.: aliam Gesner.
[54]: in ea re necne ratio ut coni. Garat ita t: in ea regeneratio PBς: in ea re ... ratio G: in ea re gerenda Hbς
[55]: tribuerunt Lange
[56]: videatur G
[57]: meo consilio auctoritate s. l. P2
[58]: populi Romani b Lamb.: -o -o Hk: p. r. aut PR. codd. pler.
[59]: quo G1: quod P rell.
[60]: fuisse potuisse PBt
[61]: summi summique Muell.: et summi Momms.
[62]: a fame Halm (§ 25): ea me PBt: eam HGMke
[63]: cedibus GMe
[64]: ex P1: in P2 rell.
[65]: Negat et negas et negant coni. Halm: negatis Lahmeyer: num Sed negas?
[66]: decerni dari D. Serruys: decerna P1
[67]: his iis Muell.
[68]: potest Hbς: est P rell. praeter GMe (posset): habenda oratio est cod. Car. Steph. et in mg t
[69]: cum quod Karsten
[70]: Ptolomaeum codd.: Ptolem. k edd. (Sest. § 57)
[71]: patrocinium codd.
[72]: oxymori figura Lange): latrocinium post Nauger. edd.: patrimonium, ⟨vim⟩ A. C. Clark
[73]: si ius Halm: si quis codd.
[74]: negotio rei pub. b2: rei pub. parti coni. Muell.
[75]: post verba redarguo tuam habent omnes codd. qui in ipso Catone: del. Clark ut gloss. ad in hoc: qui= vi = videlicet (Caec. § 88). Quid in ipso Catone Mommsen: Neque in hoc ... sed etiam in ipso Catone Muell.: Neque in hoc ... qui in ipso Catone ⟨deligendo inconstans fueris; nam⟩ quem tu, etc. Rueck.
[76]: in ea re scripsi: in eo codd. (om. b): in eo negotio Halm (§ 23)
[77]: produceres ... subduceres ⟨eum⟩ quem Reid: produxeras ... subduxeras quem codd.
[78]: hunc ad Reid
[79]: quod cognominibus Lamb.: cognominibus P1: cum nominibus P2 rell. praeter GMe (cognominis)
[80]: proconsuli PB rell. praeter GMe (proconsul)
[81]: plebis Gt all. quod M. ut Lamb. ita c: quod idem in posterum M. P rell.
[82]: a in mg. Lamb.: om. codd.
[83]: ei dicendi Halm: dicendi Madv.: eidem querendi sive dicendi Lange: idem codd.
[84]: At Ernest: aut codd.
[85]: finxisti P2 (in ras.) B rell. praeter M (misisti): protulisti Rufinianus: fictas protulisti D. Serruys: misisse finxisti Lange
[86]: quid b2t all.: quod codd. pler.
[87]: cum add. Wesenberg
[88]: visceribus aerarii Savels, Madv. (§ 124): vi Caesaris rebus actis codd.: sui (Gai Halm) Caesaris rebus actis Niebuhr
[89]: generi Robortellus: soceri codd.
[90]: lege Hotom.: decreta lege codd. (per senatum decretas Lange: per senatus decreta Klotz)
[91]: ecqui Halm: sed qui codd. (qui Hk)
[92]: animo modo codd. praeter M (an. meo) b2 all. (an. me et ita ed. V.)
[93]: imminutam F. W. Schmidt: mutatam codd.: mutam Naugerius (1): mutilatam Angelius
[94]: facinor. PBHt
[95]: ex lege Halm: exige P1: ex re B rell.
[96]: Impendebat Ht all.: impediebat (inp.) PG
[97]: Clodio ? Mueller
[98]: parricida PB et pler.
[99]: fratricida om. GM
[100]: fratr. soror. del. Lange
[101]: in del. Wolf
[102]: esset non coniuncta Halm
[103]: per P1
[104]: amicitia consulari Savels
[105]: illustrius ut Lamb. ita b2: industrius codd.
[106]: in Lg. 9 et Lamb.: om. P1 (senatui P2B rell.)
[107]: me add. Lahmeyer, post sim Lange
[108]: invidiosis Lange
[109]: a Hk: om. PB all.
[110]: patefaciundum PHG: -endum Bkt vulg.
[111]: atque add. Klotz: ut ed. V. (ut aeque unum k)
[112]: Publi PBHet
[113]: cum s. l. vetus manus in P.
[114]: sententiam (causam ?) supplet A. C. Clark. Confert Rueck Sest. § 129: cum vir is qui ... patriae conservatae dedit
[115]: pontifex Gulielmius: pontifices codd. praeter kM (-um) Hbc (-is)
[116]: tulerat Graev.
[117]: causam ut cod. Car. Steph. ita t: rem k: cognitionem remque vestram b: om. rell.
[118]: praetermittens HGMek
[119]: non om. tw Lamb. (radicitus ... meque illud Osiander: radicitus ... atque illud Kayser)
[120]: hodie hoc G, hunc M, om. e (Balb. § 51)
[121]: suscepit bς
[122]: ex ea Ge: ab ea M: iam P rell. praeter bc (etiam)
[123]: filium ? Baiter
[124]: adoptarere Lamb.: adoptare PBe: -aret HGMbςt
[125]: perturbare Bt: -ari P1 rell.
[126]: in Manutius: om. codd.
[127]: hereditatium PBGt: -tum HMeς
[128]: sunt GM: sint P rell.
[129]: fili Par. 7774: illi P rell. praeter M (filio): cf. ad Quir. § 6
[130]: adopt. loco patris Hc (ed. V.).
[131]: vel ipse tibi loco filii k (et ita Manutius, om. ipse)
[132]: per aetatem susp. D. Serruys vel eo quo fuit del. Jordan
[133]: adoptio P2HbςM: adeptio Pantagathus: adipio (?) P1: aditio Ge: adiectio Bςt et in mg. P
[134]: imberbum PG Charisius: -em BbHMek
[135]: diceres P1GbMe: dicere P2Bt (dici eius k): dicere se Baiter (Vat. § 38)
[136]: et om. codd. et ed. R.: ut Naugerius (1) (ut, si e patr. exeat, trib. Halm)
[137]: obscurari, iam Lange
[138]: adoptabat adoptat Mb2t: adoptabatur e
[139]: a patriciis Bait.: a patricii P1: a patricio P2b rell. (om. a G)
[140]: Infirmas igitur tu Madv.: infirma sunt igitur tua codd. (tua om. G: tua sententia k)
[141]: enim me mea P et pler.: me om. bk
[142]: tibi interroganti ut coni. Lahmeyer ita t: te interroganti (-ante HGMb2k) P rell. praeter e (te interrogati): a te interrogati Momms.
[143]: quod et: quo PB: quae HGMbς: fort. quoniam Baiter
[144]: ut suum b et ed. V.: ubi per suum Naugerius (1): quasi non ipse per suppl. Halm: cum tamen ipse per Lahmeyer
[145]: non k: om. rell.
[146]: dicerent ut Naugerius (1) ita k: dicerem codd.
[147]: ita Baiter: a P1: ac P2 et pler. (ac ... bene merito Hbς)
[148]: funus te b2e et mg. P: funeste P rell. praeter Hbk (funeste funus te): funestum funus te Lamb.
[149]: tuum Hb2k, om. P et pler. (§§ 38, 40, 41)
[150]: tam iure legeque Car. Steph., D. Serruys (Aul. Gell. v. 19; Leg. Agrar. ii. 11, § 29): tam in iure quam lege PHb et pler. (quam in lege w): tam iure quam lege Gb2kt: tam iure atque (etiam) lege Halm: tam fueris inquam lege Koch: optimo iure, tam fueris inquam lege Lange: tam iure quam lege quam ⟨tulit⟩ hic etc. Jordan: tam iure quam ⟨qui⟩ lege K. Busche (Har. Resp. § 14; Sulla § 87)
[151]: P. Servilius Halm, Lange (§ 132; Har. Resp. § 12): ullius P1: rullius P2GH: tullius Btw: tulius ς ed. V.: Rullus b2 ed. R.
[152]: privatis hominibus privatis in hom. PBHebk: privatis * hom. G: de privatis hom. c: privatis vim hom. t: privis hom. Scaliger
[153]: sit aliu* P1 (aliud H): si tali vi P2 rell.
[154]: nisi suppl. Landgraf (§§ 53, 54): ac Halm (§ 51)
[155]: proscribere del. Lange
[156]: re etsi Momms.: fecit si codd. (fecit etsi Hbk)
[157]: plebiscitum HGbe et in mg. t
[158]: improdicta Momms.: in prodicta PG: in praedicta BtM: pro indicta Hbc: indicta k
[159]: capitis iudicet Lange
[160]: tum cum Lange
[161]: sunt Me Klotz: sint codd.
[162]: sustulerit ut Halm ita k
[163]: est codd.: sit Naegelsbach in iure Muell.: in re codd. (iure k): in reo Madv.
[164]: et egentis Halm: et gentis P1: egentis P2 rell. praeter Bw (gentis)
[165]: putari Madv.: putare codd.
[166]: At GMe
[167]: nobiles susp. Lange, qui et nobiles ignobiles coni.
[168]: igni P1M: ignis P2B et pler.
[169]: ferendum Btw
[170]: O cenum BHt: oceanum P1: ocenum P2
[171]: quadrip. Htw
[172]: impurissimo spurcissimo Oberdick (Ael. Lamprid. Alex. Sever. 9. 4 omnium non solum bipedum sed etiam quadrupedum spurcissimo)
[173]: hunc ante Clodium Hbk
[174]: facere Momms.
[175]: praedem Garat., Bait.: praedem socium codd. praeter GM (praedae socium) Hb (praedonum socium)
[176]: forum ed. V. (om. scortum): fori b: om. rell.
[177]: dominae dominationes P1GM
[178]: quasi Madv.: quae codd.
[179]: praeda del. Jordan: praedicatione coni. Halm
[180]: est fort. praestat est? Mueller
[181]: sortitore tulisti Madv.: sortitu retulisti (retulis P1) codd.: una sortitione tulisti Halm, fort. recte
[182]: suis bk: tuis codd. pler.
[183]: perbonus scripsi: bonus Naugerius (1): in bonis P rell. praeter HGMk (bonis): clarissimus Lahmeyer, innocens Muell., nobilissimus Klotz
[184]: consiliariis Madv.: consularis codd.
[185]: omnium fac. et stup. hominem scripsi: hominum (omnium HMς, hominem G) fac. et stup. omnium P rell.: hominem fac. et stup. omnium Bait.
[186]: hercule P1Hk: hercle P2Bt
[187]: dedisset k ed. R.: dedisses rell.
[188]: Romam Garat.: Romae codd. (Roma k): inde Lamb.
[189]: quaeso mg. Lamb.: quasi codd. praeter t (enim)
[190]: eluiem P1: luem Georges
[191]: signa interrog. post parabas et reliqua auct. Wolf. del. Muell.
[192]: in add. Momms.
[193]: spectatos auct. Koch, Muell.: speratos codd. praeter Hbk (paratos): perditos Lahmeyer
[194]: gessi codd. pler.
[195]: Iudiciumne? etc. scripsi cum Muellero: Iudicium in causa tam turpi? scil. homo codd. (scil. is homo sum qui etiam si causa esset ignota k) Iudicium? in causa tam turpi scil.: an is homo Garat.
[196]: qui causam Klotz
[197]: apsentem P: absente ut Madv. ita Bt
[198]: omnes add. Garat.
[199]: ii k: hi codd. pler.
[200]: At vero Madv.: sed cf. § 79
[201]: At Lehmann
[202]: nova manus ut Graevius ita k: nova *nus P1 (novanos H): nova Bςt: nova vis P2GMb2
[203]: exprobro Ernesti: expromo codd.
[204]: internecivumque Graev. (Phil. xiv, § 7): innocivomque P: intestinumque Bςt et rell.
[205]: exscindere Manut.: excipere codd.
[206]: videtur Angelius: videretur codd.
[207]: scilicet eos consules vocabant scripsi (§ 9 Cl. Qu. iv. 173): sic enim vocabantur Reid: senatus consules vocabant P rell. praeter GM (senatus consulta volabant): senatum consules vocabant (non vocab. Naegelsb.) edd. recc. (Sest. § 41): sectores advolabant Rau: sarraca convolabant Madv.: cenatum consules vocabant Halm
[208]: nanctã P: nactam G: in actum P2BHkt
[209]: retuderam Mt (rotud. H, contud. k): retunderam PB
[210]: erat k: fuisset Lg. 9: om. rell.
[211]: dubitarem ⟨me devovere qui⟩ hoc mel. cond. essem coni. Halm
[212]: amoribus scripsi: moribus codd.: odiis A. C. Clark.
[213]: Locus varie emendatus: quod ageres non erat nisi ut qui mihi dux omnibus in rebus fuerat idem socius esset iniuriae Lamb.: Quid ageres? non erat ut qui mihi socius laboris fuerat idem esset iniuriae Muell.
[214]: Quid? posses etc. Bait.
[215]: hinc modo amandandus est Muell.: hunc modo amandatum esse in mg. b: hanc modo amandas esse P1H: hanc modo amandatas (-is, -o, -am) esse rell. (amandandam k, et mg. c): hunc modo amandemus Madv. invisus] invitus Lamb.
[216]: et fecisse Gulielm.: effecisse codd. praeter M (fecisse)
[217]: regis Armenii Lahmeyer
[218]: domique (domuique?) continuerit scripsi (§ 110): domumque P2HBbtς (domiumque P1, omniumque GM) coniecerit codd. (om. P1): compulerit Halm (Har. Resp. § 58)
[219]: mihi mihi acta est P1BtHG: in P verba acta est deleta sunt: mihi ac meis Naugerius (1): mihi ac te me k ed. V.: num mihi hac (s. ea) tempestate? exstitisse P2: expetiisse P1Bt (-isse b)
[220]: dissensione codd.: discriptione Muell. (descript. Madv.), cf. § 129
[221]: et P2 rell.: aut P1 (ad caedem vulg.)
[222]: instituta instaurata Reid, cf. § 6
[223]: iure scriptum Lamb.: inscriptum P rell. praeter GM (proscriptum)
[224]: consulibus mg. Lamb.: consules codd.
[225]: legem hic suppl. Muell.: post illam Lamb.
[226]: ne quae P2: ne qua B rell. (neque P1)
[227]: oreretur Halm: ororetur P1: oriretur rell.
[228]: iudicavit sic distinxi, Halmium secutus, prob. Zielinski: iudicavit, quoniam ... dicere vetabatur. Atque etc. ed. R.
[229]: vetabatur corr. rec. man. in P: videbatur P1 rell.
[230]: esse malit abesse Zielinski
[231]: ad b2, om. rell.: viderer ⟨ad⟩ adm. civ. quam restitutus Madv. prob. Zielinsk.: ad adm. civ. del. Karsten
[232]: Hic tu ... exsulem me appell. Madv.
[233]: flagitiis Bait.: facti his P: factis BGbt: et flag. om. Hς
[234]: exilium malit Muell.
[235]: per se est Halm
[236]: ante nomen add. s. l. exulis rec. man. in P
[237]: concilium Madv.
[238]: ac bk all. et add. s. l. rec. man. in P
[239]: dignitate Karsten
[240]: ipse se vidit Faërnus
[241]: esset Faërnus: essem codd.
[242]: excitanda Halm: emendanda codd. (emenda Hkb2): invitanda Momms.: expetenda Klotz: amplectenda A.C. Clark: pretio emenda? emercanda? D. Serruys
[243]: excussit GMek
[244]: Quod si in isto ed. R.: quosinhistot P1: quo (quod Hk) in isto rell.
[245]: non negant b: negent rell. praeter HMb2ς (non negent) t (rogent) del. Madv.: concedent Halm: boni censent Koch
[246]: pro b2 et ed. R.: om. rell. (de k)
[247]: libertatem kb2t (§ 80): inpietatem rell.: sui potestatem Momms.
[248]: referri Faërnus: referre codd.
[249]: nisi om. P1: ni rell. praeter GM (hi) Hς (qui): Latini, priusquam Latini erant auctores coni. Madv.
[250]: faciebant codd. prob. Zielinsk.: adigebantur Halm
[251]: alterum ademit suppl. s. l. P2
[252]: An vero Lamb.: hanc vero codd.
[253]: ⟨in aes⟩ eius nomen incideris Ant. August. (in eius nomen bk): eius nomen in aes incid. Mueller, improb. Zielinsk.
[254]: qui Bait.: quum Klotz: om. codd.
[255]: praetorum decreta (edicta?) scripsi: res tum iudicata codd. (tum Hς, iam Halm, om. b: cf. Verr. v. § 12): rerum iudicatarum auctoritas Madv.: rerum iudicia Reid (Cl. Qu. iv. 173)
[256]: possit? Muell.
[257]: pergratam Madv.: per gratiam codd.
[258]: post Anagninis add. GMbe ornatissimis
[259]: usquam Gulielm.
[260]: auctorem codd.: auctoritatem vulg.
[261]: amplexeris codd. praeter Me (amplecteris)
[262]: tunc codd. praeter HbcM (tum) k (tu)
[263]: igni P1: ignis rell.
[264]: tulit. Homines ... civibus. non Muell.
[265]: me om. P1
[266]: quibusdam codd.
[267]: haec PBb: hoc rell.
[268]: proscripta Graevius
[269]: ipsis per incuriam om. Bait.
[270]: locuntur PHk
[271]: Kaeso caeso P1: ceso GMe: censor P2 rell.
[272]: C. Garat.: M. codd.
[273]: restituto Hς: restitutio P1GMe
[274]: sempiterni Madv. (§ 112)
[275]: cum re publica, redii cum Pantagathus: cum reip. (r. p. G) dicam codd. (dicam om. k)
[276]: te k sol.: et b: ad Quir. § 10
[277]: alieno add. Landgraf
[278]: patiente Manut.: petente codd. pler.: repetente Halm: referente Klotz: non contradicente Garat. (nam in G est dicente: num non impediente?): quiescente inter alios Muellerus (ad Quir. §§ 15, 18).
[279]: Totum locum hoc modo restituit Landgraf Bursian, 1886, ii, p. 227 sq.): te vivo, ⟨uno⟩ fratre tuo ⟨alieno⟩, altero consule reducente, altero patiente Sest. § 87, Pis. § 35
[280]: in ipsa Ern.
[281]: optant (an cogitant?) malit Mueller
[282]: facinerosis P: -orosis B rell.
[283]: Ille, ille P2Bt
[284]: homines add. Halm (Cat. iv, § 14). Num omnium ordinum atque aetatum homines? §§ 50, 75
[285]: venerant Ernesti, prob. Zielinsk.: venerunt codd.
[286]: e re pub. Madv.
[287]: publico Garal. (Pis. c. 31, Sest. c. 19): populi codd.
[288]: vis in Ti. Graccho Muell. (Ti. Gracchum Bait.): vis inti P1: vis intima rell. (intima om. GMe): vis ultima Manut.: violentia Momms.: vis in civis Halm: vis in tribuno plebis Jeep: virtus in Ti. Graccho Madv.
[289]: re gesta ut Halm ita k
[290]: res pub. venisset Halm: res pervenisset codd.
[291]: odium tenebat ed. Hervag.: odiumne (odium ne) tenebat codd. praeter HGMbke (odium retinebat): die Heilung ist noch zu finden Zielinski
[292]: ducere Muell.
[293]: ipso codd. praeter P1 (ipsam): ipsum Muell.
[294]: eius Muell.: illius all. (et om. unius Hb): ea codd. pler.: mea Momms.: et ea Madv.: eaque Halm
[295]: Peccatine Halm: peccati me codd.
[296]: id del. Momms., Bait.
[297]: concidere G: concedere rell. praeter P1 (condere)
[298]: considere hoc est, aliquantisper conquiescere Madv.
[299]: unius meo Hbk
[300]: rem pub. suppl. Naegelsbach
[301]: recreari resuscitari b
[302]: praetextatos k: -textos rell.
[303]: id cum scripsi: ita cum (ita tum P2BH, ita tum cum e) codd.: ita ut cum Hk: ita pati ut Halm: neque vitare ut Madv.
[304]: adsis non tam (absis bk) codd. praeter P1Me (dolenter asetsis non tam): dolenter feras et sis non tam Bait.
[305]: est G: sit Me: om. P rell.
[306]: disrumpatur GM
[307]: Cf. fax ac furia patriae § 102
[308]: pestis scripsi: pestis patriae Bait.: om. codd.
[309]: audiet Madv.: audiat codd.
[310]: rem pub. hic add. Kays., ante servavi Garat.
[311]: qui Garat.: ut codd. praeter w (qui ut): cum Halm
[312]: prope GM: propter PBte: praeterea Hbς
[313]: virtutis Muell.: urbis codd.: libertatis Naegelsb.
[314]: pos demigrandum add. mihi Halm: i P1 (del. eadem manus): om. rell.
[315]: et de me ed. R.
[316]: aedem add. Lamb.
[317]: et quia illud L. Spengel: et qui (si quid k) aliud codd.
[318]: iustitia poenae Halm: stultitia poena codd.
[319]: est add. Bait., post eo (eodem Mbke) Klotz
[320]: est et ut cod. w solus ita PBHkbt
[321]: memoria et codd. praeter P1 (memoriae): facinoris memoria nomine Bait.
[322]: auctores et duces P1G
[323]: videantur P1: videamur G
[324]: M. Fulvi Momms.
[325]: et meam Hbk: meam et P et pler.: meam etiam G
[326]: soluti Manutius: soluti a (et k) cura liberati PHb2 et pler.: sol. a cura et lib. Angelius
[327]: is in ut Halm ita Hbk: is codd. praeter b (in)
[328]: Huncin codd. praeter G (huncine), t (hunc) kb2 (hunc inq~ in)
[329]: quam Lamb.: cum codd.
[330]: Aspicite bis GMb2
[331]: fort. implicavisses Zielinski
[332]: cum ... amisit codd.: quoniam ... amisit Naegelsb.: cum ... amiserit Hoffmann (Verr. iv, § 123)
[333]: ab oculorum Jeep
[334]: non potestis non ... consecrasse (sine signo interrog.) Halm
[335]: rogari Brissonius: rogare codd.
[336]: subiectos b2 et ed. R.: sublatos rell.
[337]: nisi sit scripsi: si codd. (nisi bkt): si honesta deest (deẽ) Bait.: sine honesta ... opinione Halm
[338]: ut ... iustum aut honestum arbitrere scripsi (Cl. Qu. iv. 173): ut ... fas esse arbitrere Muell.: cum ... arbitrare (-ere b) codd.: cum ... arbitramur oportere Halm
[339]: cum k: tum P et pler.
[340]: funesta Muell. (§ 42): una (om. Ge) iusta codd.: universa Lamb.: iniusta Ern.: inusta Halm
[341]: se om. P1: post emptionis conl. Halm
[342]: ex cod. Lamb.: om. rell. (quorum Hbk edd. R. et V.)
[343]: se Garat.: te codd. (a te ... conlocaretur Hk)
[344]: Quo Hbk: quod P et pler.
[345]: est (post inquit) om. Hbk
[346]: Tu P rell. praeter HGMbke (Eam tu)
[347]: totam ut Halm ita b
[348]: vetares Halmio auct. Bait.
[349]: me add. Bait.
[350]: obsideres (ops.) Graev. (Balb. § 5)
[351]: indicium Nielaendr. auct. Muell.: indicio codd.
[352]: est ista inventa ut Ge ita PBΣt: inventa est ista Hbς
[353]: locis Hk: om. rell.
[354]: in Hb2: om. rell. (tota e Gr. bk)
[355]: istorum licentiae Markland (cf. § 131)
[356]: audeat k: audeat et Pb et pler.
[357]: victrix Ern.: ultrix codd.
[358]: sempiternae ut GMe ita PBςt: -am Hbk (cf. § 87)
[359]: ante an Momms.: an ante Halm: an codd.
[360]: tuas PHGe: suas in k: in suas Halm
[361]: disturbaret everteret b2k: -are -ere PH rell. praeter G (disturbaret evertere): disturbare, evertere auderet Naegelsb.
[362]: cogitavit Lamb.
[363]: licitatoribus Pantagathus: litigatoribus P rell.
[364]: aestimabat codd.
[365]: in illis coni. Baiter
[366]: quo Lamb.: quod Hbk: qui P rell.: cui Leon. Vsterio auct. Baiter
[367]: iam om. Hk
[368]: emisse se bk all.: emisisse P1: emisisse se P2 (Verr. iv, § 133, emisisse R, emisse p, emisse se vulg.)
[369]: tam codd. praeter P1 (tantam): tantam, tam var. Halm
[370]: voluntatum Madv.
[371]: et om. P1
[372]: Opus erat enim auctoritate L. Spengel: opus enim erat auct. Markland: posuerat enim auctoritatem codd.
[373]: nondum magnam Lehmann
[374]: quemquam obelo notavi: quemquam alium Muell.: qu. scientem Lamb.: num qu. nobilem? Coni. Momms. non denique alium praeter illum adolescentem
[375]: aliquem codd. praeter P1 (quem)
[376]: Dicitis Angelius: dicis codd.
[377]: repperit P1HG: reppererit rell.
[378]: pontifex et trib. ut coni. Bait. (et pont. et trib.) ita t: pontifex om. rell.
[379]: ipsis Halm
[380]: et caerim. Lamb.: de caerim. Halm
[381]: et k: est rell.: est et vulg. (sunt et Halm)
[382]: loquor ... disputo Manut.: loquar ... disputabo codd.
[383]: traditis Madv.: praeditis codd. (proditis k, Naegelsb.): priscis in mg. t
[384]: Date de P et pler.
[385]: in om. codd. praeter ς (in iniuriam)
[386]: aeque coni. Bait.: paene codd.: plane Lamb.
[387]: civis cuiuspiam Hbk
[388]: num qua Bait.: numquam codd. praeter k (num quae): numquid ed R.
[389]: Ninnius Garat.: Nunnius codd.
[390]: ea G2k: ei rell.
[391]: tribunatuo PB: cf. § 42
[392]: ius k solus e meis: nullam habet religionem Lamb., nullam vim habet Garat.
[393]: verba add. Halm
[394]: valuerunt in mg. t: voluerunt rell.
[395]: metum timoremque Halm quid Hbk: qui rell. (-que P1): om. Manut.
[396]: calamitas iniuria Hbk: calamitas iuria P1: calamitatis iniuria P2 rell.
[397]: dedicet Bait.: dicit codd.
[398]: et quid et Hkt: et qui P rell. praeter w (et quid)
[399]: consecrare codd.
[400]: ipsi ei loco quo Madv.: ipsi loco quo Baiter: ipsi (ipso b2) si loco codd.: ipsi loco, si Klotz: ipsae, si loco Naegelsb.
[401]: plebes GMw
[402]: Brogitari Halm (Har. Resp. § 28; Sest. § 56): rogitatis (rogatis Hk) codd. praeter P1 (rogitaris)
[403]: servorum Angelius: sermones codd.
[404]: descriptio codd.
[405]: scribebantur Lamb.: adscrib. codd. (imperi adscr. P1): describ. Garat.
[406]: Q. om. Bt
[407]: senatus de dignitate ut GMw ita PBHbkt: senatoriae dignitatis Madv.
[408]: his esse P1: his del. P2
[409]: digna om. PH all.
[410]: dedicarit uin civis P: dedicari tu in civis BHk: dedicavit: tu Klotz: dedicari, signum concordiae, tu Naegelsb.
[411]: tamen inst. ceterorum mg. P2: †tamen Bait. quia post domestica in P unum verbum erasum est: domestica, more vetere ad pontificem detulisses: nunc novum del. Halm
[412]: vetere bk (-em M): uterere rell. retulisses Muell.
[413]: quodam atque inaudito s. l. P2
[414]: cum quo Muell.: cum eo codd. (ut cum eo Hbk)
[415]: de dedicatione Halm: dedicationem codd.
[416]: faucibus b ed. R.: facibus codd. pler.
[417]: Ades Luc. ades Serv. bk: Ades, ades, Luc. Serv. P2BHw
[418]: populi codd.: populi Romani ed. R. (P.R.)
[419]: exsultare Koch. auct. Muell.: et scelere codd.: excellere Bait.
[420]: didicisse k Serv. ad Aen. viii. 269: dedisse rell.
[421]: in vivi etiam codd.: in viventis etiam Arusianus
[422]: et spirantis M, Arus.: et iam sp. ς: spirantis P rell. praeter G (si irantis) e (surantis)
[423]: capite bustum Garat. (caput bustum bk): capitibus tum codd.
[424]: imponeretur k
[425]: mutam Naugerius (1): mutuam codd.
[426]: in alieno delicto Koch
[427]: dedicandi M Muell. (§ 138) iudicandi rell.
[428]: eam Bait.: ea codd.
[429]: recte posse Hbk Klotz, improb. Zielinsk.
[430]: tractaverit severitate Drechsler: sustulerit post sen. consulto add. Hbk edd. R. et V., post senatus Naugerius (1) (egerit Halm, persecutus sit Lamb.): qua quidem in re ... sen. fuerit coni. Muell.
[431]: SENATVS CONSVLTVM. Et potest quidem excidisse littera. R. (= Recita)
[432]: post cognoscetis suppl. Lamb. Recita senatus consultum.
[433]: iam Bait.: eam codd.
[434]: religionis Markland: rei PB: rei p. k et corr. c: res GMe visceribus eius qui Jeep (§ 23): hisce (eiusce k) rebus ut (et k) in codd.: eius civis aedibus qui Madv., fort. recte
[435]: urbem P1: urbe quam (quod w) rell.
[436]: ab aequitum (equitum B) nota doloris P: ab (ob M) equitum notam doloris HGMe: ac nequitiae nota, dolore Jeep (Verr. ii, § 115): ad perpetuam notam doloris Koch: ad equitum notam, ad dolorem all.
[437]: iis k: his rell.
[438]: ex sen. cons. ex lege del. D. Serruys
[439]: praeiri Halm (§ 133): praere P1: praecipere P2 rell.: praeberi Momms.
[440]: e Ti. Coruncanii Bait.: ex corruncani c (-ana k): et coruncanis (-ani b) PBς: et quorum canis H (canii G)
[441]: constaret Lamb.: constarent codd.
[442]: eum cod. Car. Steph.: eus p1: eius P2BHc (eius dedicationem k)
[443]: valeret, ne (nedum Naugerius (1) ... dicatur codd.: valeret; nunc ... dicatur? Mueller
[444]: ea addidi: delata tum sunt ad ... celebrata P rell. praeter GMe (Delatum est ad ... celebratum): delata tum res est ... celebrata Muell.
[445]: revocans Madv.: revocando codd.
[446]: et del. Bait.
[447]: in k sol.
[448]: sedes PBG1ek
[449]: cura metusque M: curameque P et pler.
[450]: indomito Halm: inito codd.: ignito Naugerius (1)
[451]: metu exagitatus scripsi (exanimatus Halm, actus Clark. territus Koch): metus codd. (victus k: num metu victus?): mentis Madv.
[452]: soli Lamb.
[453]: omne suum Garat.: omnes tum codd. (omnes hi tamen k)
[454]: arbitrantur Lamb.
[455]: redditum b2 et ed. R.: reductum codd.
[456]: fructum ipsum HGbke
[457]: iam Madv.: tamen codd.
[458]: me (post maxime) suppl. Naugerius (1): om. codd. (me maxime k)
[459]: praesidetis GMe: praesides PB: praesides estis ut Halm ita Hbς
[460]: amentium Momms.: amentia codd.
[461]: patriae usu Halm: patriae visu Jeep: patribus PBw: partibus Hb rell.: parietibus k (urbe et parietibus Karsten)
[462]: religionis bk: legionis P1: religiones Ge
[463]: vim PBHbk: sum Ge: speciem Momms.