Pular para o texto

Odisseu polýtropos (Grego–Português)

Antístenes

rolo estático · Pedra Angular

Autor
Antístenes
Tradutor
Pedro Mauricio Garcia Dotto
Edição de base
Antisthenes of Athens: texts, translations, and commentary, ed. Susan Prince, Ann Arbor: University of Michigan Press, 2015, t. 187, pp. 591-593, segundo o tradutor (nota 13); o fragmento é SSR V A 187 (Giannantoni) = DC 51 (Decleva Caizzi)
Idioma
grc, por
Ano do original
séc. V-IV a.C.
URN
urn:cts:pedraAngular:pa0051.pa001.pa-por2
Licença
CC-BY-4.0
Fonte
Dotto, Pedro Mauricio Garcia. Odisseu πολύτροπος: tradução e comentário de um fragmento de Antístenes de Atenas. Classica: Revista Brasileira de Estudos Clássicos, v. 38, 2025, pp. 1-20. e-ISSN 2176-6436. DOI 10.24277/classica.v38.2025.1124.
Identificador
antistenes-odisseu-polytropos-grc-pt-dotto-2025
Markdown
../livros/FILOSOFIA/Grego/Interlineares_Grego/Socraticos/Antistenes/Odisseu_Polytropos/Antistenes_Odisseu_Polytropos_grc-pt_Dotto_2025.md
Endereço por URN
https://pedraangular.app.br/urn/?urn:cts:pedraAngular:pa0051.pa001.pa-por2 (uma passagem: acrescente :216a, :1.1…)
Como citar
ANTÍSTENES. Odisseu polýtropos (Grego–Português). Tradução de Pedro Mauricio Garcia Dotto. Pedra Angular (org. Διαφορεύς), versão 1.0.0. DOI: 10.5281/zenodo.23068915. URN: urn:cts:pedraAngular:pa0051.pa001.pa-por2. Disponível em: https://pedraangular.app.br/rolo/antistenes-odisseu-polytropos-grc-pt-dotto-2025.html. Acesso em: [data do acesso].
BibTeX (Zotero, LaTeX)
@misc{pa-antistenes-odisseu-polytropos-grc-pt-dotto-2025,
  author = {Antístenes},
  title = {Odisseu polýtropos (Grego–Português)},
  note = {Tradução de Pedro Mauricio Garcia Dotto; URN urn:cts:pedraAngular:pa0051.pa001.pa-por2},
  howpublished = {Pedra Angular (org. Διαφορεύς), versão 1.0.0},
  doi = {10.5281/zenodo.23068915},
  url = {https://pedraangular.app.br/rolo/antistenes-odisseu-polytropos-grc-pt-dotto-2025.html},
  urldate = {}
}

Odisseu polýtropos (Grego–Português)

§ 1

Grego

[1] Πορφυρίου· πολύτροπον· οὐκ ἐπαινεῖν φησιν Ἀντισθένης Ὅμηρον τὸν Ὀδυσσέα μᾶλλον ἢ ψέγειν, λέγοντα αὐτὸν “πολύτροπον” ·

Português

[1] De Porfírio; polýtropon – Antístenes diz que Homero não elogia mais do que censura Odisseu ao chamá-lo de “multimodos” [polýtropon].

§ 2

Grego

[2] οὔκουν τὸν Ἀχιλλέα καὶ τὸν Αἴαντα πολυτρόπους πεποιηκέναι, ἀλλ’ ἁπλοῦς καὶ γεννάδας· οὐδὲ τὸν Νέστορα τὸν σοφὸν οὐ μὰ Δία δόλιον καὶ παλίμβολον τὸ ἦθος ἀλλ’ ἁπλῶς τῷ Ἀγαμέμνονι συνόντα καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι καὶ εἰς τὸ στρατόπεδον, εἴ τι ἀγαθὸν εἶχε, συμβουλεύοντα καὶ οὐχ ἀποκρυπτόμενον,

Português

[2] Ele afirma que Homero não compôs Aquiles e Ájax multimodos [polýtropous], mas fracos e nobres; nem Nestor, o sábio, como traiçoeiro e variável no caráter – não, por Zeus! – mas convivendo de maneira simples com Agamêmnon e todos os demais, oferecendo conselhos ao exército, se tivesse algo de bom para falar, e não ocultando a si mesmo.

§ 3

Grego

[3] καὶ τοσοῦτον ἀπεῖχε τοῦ τὸν τοιοῦτον τρόπον ἀποδέχεσθαι ὁ Ἀχιλλεύς, ὡς ἐχθρὸν ἡγεῖσθαι ὁμοίως τῷ θανάτῳ ἐκεῖνον,

“ὅς χ’ ἕτερον μὲν κεύθει ἐνὶ φρεσίν, ἄλλο δὲ βάζει.” (Il. IX, 313).

Português

[3] E Aquiles era tão avesso a aceitar um tal modo de ser [trópon] a ponto de considerar um inimigo semelhante à morte aquele

“que esconde uma coisa no peito, enquanto declara outra” (Ilíada IX, 313).

§ 4

Grego

[4] λύων οὖν ὁ Ἀντισθένης φησί· τί οὖν; ἆρά γε πονηρὸς ὁ Ὀδυσσεὺς ὅτι “πολύτροπος” ἐρρέθη; καὶ μήν, διότι σοφός, οὕτως αὐτὸν προείρηκε. μήποτε οὖν “τρόπος” τὸ μέν τι σημαίνει τὸ ἦθος, τὸ δέ τι σημαίνει τὴν τοῦ λόγου χρῆσιν·

Português

[4] Em seguida, elucidando a questão, Antístenes diz: “E então? Odisseu é maligno, uma vez que é chamado de “multimodos” [polýtropon]? Ou, em verdade, foi apelidado assim porque é sábio? Portanto, “modo” [trópos] talvez signifique, em certo sentido, “o caráter” e, noutro sentido, “o uso do discurso”.

§ 5

Grego

[5] “εὔτροπος” γὰρ ἀνὴρ ὁ τὸ ἦθος ἔχων εἰς τὸ εὖ τετραμμένον· “τρόποι” δὲ λόγων αἱ ποιαὶ πλάσεις· καὶ χρῆται τῷ “τρόπῳ” καὶ ἐπὶ φωνῆς καὶ ἐπὶ μελῶν ἐξαλλαγῆς ὡς ἐπὶ τῆς ἀηδόνος·

“ἥ τε θαμὰ τρωπῶσα χέει πολυηχέα φωνήν.” (Od. XIX, 521).

Português

[5] Pois quem tem o caráter orientado para o bem é um homem “bem-orientado” [eútropos], ao passo que os tipos de modulações são “modos” [trópoi] dos discursos. E também se utiliza “modo” [trópōi] para a alteração da voz e da melodia, como no caso do rouxinol

“que, com muitas variações, verte sua voz multiecoante” (Odisseia XIX, 521).

§ 6

Grego

[6] εἰ δὲ οἱ σοφοὶ δεινοί εἰσι διαλέγεσθαι, καὶ ἐπίστανται τὸ αὐτὸ νόημα κατὰ πολλοὺς τρόπους λέγειν· ἐπιστάμενοι δὲ πολλοὺς τρόπους λόγων περὶ τοῦ αὐτοῦ πολύτροποι ἂν εἶεν. εἰ δὲ οἱ σοφοὶ καὶ ἀγαθοί εἰσι, διὰ τοῦτό φησι τὸν Ὀδυσσέα σοφὸν ὄντα πολύτροπον εἶναι, ὅτι δὴ τοῖς ἀνθρώποις ἠπίστατο πολλοῖς τρόποις συνεῖναι.

Português

[6] E se os sábios são peritos no dialogar, então sabem dizer o mesmo pensamento de muitos modos [trópous]. Logo, conhecendo muitos modos [trópous] de discursos acerca do mesmo assunto, eles seriam multimodos [polýtropoi]. E se os sábios também são bons, [Homero] diz que Odisseu é multimodos por ser sábio [polýtropon], porque, de fato, conhecia muitos modos [trópois] de interagir com as pessoas.

§ 7

Grego

[7] οὕτω καὶ Πυθαγόρας λέγεται πρὸς παῖδας ἀξιωθεὶς ποιήσασθαι λόγους διαθεῖναι πρὸς αὐτοὺς λόγους παιδικοὺς καὶ πρὸς γυναῖκας γυναιξὶν ἁρμοδίους καὶ πρὸς ἄρχοντας ἀρχοντικοὺς καὶ πρὸς ἐφήβους ἐφηβικούς.

Português

[7] Assim também se conta que Pitágoras, solicitado a fazer discursos para crianças, compôs para elas discursos infantis; e, para mulheres, discursos consonantes a elas; e, para governantes, discursos de governo; e, para jovens, discursos juvenis.

§ 8

Grego

[8] τὸν γὰρ ἑκάστοις πρόσφορον τρόπον τῆς σοφίας ἐξευρίσκειν, ἀμαθίας δὲ εἶναι τὸ πρὸς τοὺς ἀνομοίως ἔχοντας τῷ τοῦ λόγου χρῆσθαι μονοτρόπῳ.

Português

[8] Com efeito, diz-se que é próprio da sabedoria descobrir um modo [trópon] de discurso adequado a cada um deles, enquanto é próprio da ignorância empregar um único modo [monotrópōi] de discurso para pessoas que são dessemelhantes.

§ 9

Grego

[9] ἔχειν δὲ τοῦτο καὶ τὴν ἰατρικὴν ἐν τῇ τῆς τέχνης κατορθώσει, ἠσκηκυίαν τῆς θεραπείας τὸ πολύτροπον διὰ τὴν τῶν θεραπευομένων ποικίλην σύστασιν.

Português

[9] E é dito que isso se dá também com a medicina no desempenho bem-sucedido da sua arte ao aplicar múltiplos modos [polýtropon] de tratamentos em razão da constituição variegada dos pacientes.

§ 10

Grego

[10] “τρόπος” μὲν οὖν τὸ παλίμβολον τὸ τοῦ ἤθους, τὸ πολυμετάβολον καὶ ἄστατον.

Português

[10] Então, “modo” [trópos] é, por um lado, a variabilidade no caráter, sua grande instabilidade e inconstância.

§ 11

Grego

[11] λόγου δὲ “πολυτροπία” καὶ χρῆσις ποικίλη λόγου εἰς ποικίλας ἀκοὰς μονοτροπία γίνεται. ἕν γὰρ τὸ ἑκάστῳ οἰκεῖον.

Português

[11] Por outro, a “multiplicidade de modos” [polytropía] do discurso, isto é, o emprego variegado do discurso para ouvintes variegados, vem a ser “uniformidade de modo” [monotropía] para cada um. Pois o que é próprio a cada um é único.

§ 12

Grego

[12] διὸ καὶ τὸ ἁρμόδιον ἑκάστῳ τὴν ποικιλίαν τοῦ λόγου εἰς ἓν συναγείρει, τὸν ἑκάστῳ πρόσφορον. τὸ δ’ αὖ μονοειδὲς ἀνάρμοστον ὂν πρὸς ἀκοὰς διαφόρους πολύτροπον ποιεῖ τὸν ὑπὸ πολλῶν ἀπόβλητον ὡς αὐτοῖς ἀπόβλητον λόγον.

Português

[12] Também por isso, o que é consoante a cada um reúne a variedade do discurso numa unidade: naquilo que convém a cada um. Por sua vez, a homogeneidade é dissonante para diferentes ouvintes, tornando multimodos [polýtropon] o discurso que é rejeitável pela maioria por ser um que é rejeitável para cada qual.

Ὁ Διαφορεύς παρῆν — um arquivo: o texto, a fonte, o programa e a voz.