---
id: "xenofanes-fragmentos-grc-palavro-2025"
type: "primary_text"
title: "Ξενοφάνης: Ἀποσπάσματα"
subtitle: "Fragmentos de Xenófanes de Colofão — texto grego da edição de Bruno Palavro"
author: "Xenófanes"
editor: "Bruno Palavro"
base_edition: "Palavro, Épica Sapiencial (tese, UFRGS), Porto Alegre, 2025"
year_original: "c. 570–460 a.C."
publication_year: 2025
language: "grc"
tags:
- "pre-socratics"
- "eleatics"
- "ancient-philosophy"
- "epic-poetry"
- "century-6-bce"
status: "draft"
project: "pedra_angular"
related:
- "xenofanes-fragmentos-pt-palavro-2025"
- "xenofanes-fragmentos-grc-pt-palavro-2025"
scope: "33 fragmentos, na ordem e numeração da edição de Palavro, com a correspondência Diels-Kranz entre colchetes"
urn_work: "urn:cts:pedraAngular:pa0026.pa001"
urn: "urn:cts:pedraAngular:pa0026.pa001.pa-grc1"
source: "PALAVRO, Bruno. Épica Sapiencial: compêndio para uma edição geral da poesia de Xenófanes, Parmênides e Empédocles. Tese (Doutorado em Letras) — Universidade Federal do Rio Grande do Sul, Porto Alegre, 2025."
license: "CC-BY-NC-4.0"
physical_source: "Tese_Palavro.pdf (PDF nascido digital, 282 p.), recebido do autor"
processing: "Extraído do PDF da tese (pp. 55–60 do PDF) verso a verso, pela diagramação de páginas espelhadas (grego à esquerda, português à direita), com Saneamento/palavro_extrair_tese.py e palavro_montar.py (2026-10-17); conferido com a versão .md de 2026-09-23. A numeração de versos da margem vira marcador [5]; a contagem contínua entre parênteses fica como na tese; os espaços que na tese marcam lacuna foram reduzidos a um. Licença CC-BY-NC-4.0 escolhida pelo autor, por escrito, em e-mail a Διαφορεύς de 2026-10-17. Preparado por Διαφορεύς, Claude Opus 5.5."
---

# Ξενοφάνης: Ἀποσπάσματα

## fr. 1 [10DK]

> ἐξ ἀρχῆς καθ᾿ Ὅμηρον ἐπεὶ μεμαθήκασι πάντες

## fr. 2 [11DK]

> πάντα θεοῖς ἀνέθηκαν Ὅμηρός θ᾿ Ἡσίοδός τε,
> ὅσσα παρ᾿ ἀνθρώποισιν ὀνείδεα καὶ ψόγος ἐστίν,
> κλέπτειν μοιχεύειν τε καὶ ἀλλήλους ἀπατεύειν.

## fr. 3 [21DK]

> κίμβικα

## fr. 4 [42DK]

> καί <κ᾿> ἐπιθυμήσειε νέος νῆς ἀμφιπόλοιο

## fr. 5 [12DK]

> ὡς πλεῖστ’ ἐφθέγξαντο θεῶν ἀθεμίστια ἔργα,
> κλέπτειν μοιχεύειν τε καὶ ἀλλήλους ἀπατεύειν.

## fr. 6 [14DK]

> ἀλλ᾿ οἱ βροτοὶ δοκοῦσι γεννᾶσθαι θεούς
> τὴν σφετέρην ἐσθῆτα <τ᾿> ἔχειν φωνήν τε δέμας τε

## fr. 7 [16DK]

> Αἰθίοπές τε <θεοὺς σφετέρους> σιμοὺς μέλανάς τε
> Θρῇκές τε γλαυκοὺς καὶ πυρρούς <φασι πελέσθαι>

## fr. 8 [15DK]

> ἀλλ’ εἰ χεῖρας ἔχον βόες <ἵπποι τ’> ἠὲ λέοντες,
> ἢ γράψαι χείρεσσι καὶ ἔργα τελεῖν ἅπερ ἄνδρες,
> ἵπποι μέν θ᾿ ἵπποισι, βόες δέ τε βουσὶν ὁμοίας
> καί <κε> θεῶν ἰδέας ἔγραφον καὶ σώματ᾿ ἐποίουν
> τοιαῦθ᾿ οἷόν περ καὐτοὶ δέμας εἶχον ἕκαστοι. [5]

## fr. 9 [21aDK]

> Ἔρυκος

## fr. 10 [17DK]

> ἑστᾶσιν δ᾿ ἐλάτης <βάκχοι> πυκινὸν περὶ δῶμα

## fr. 11 [41DK]

> σιρός

## fr. 12 [22DK]

> πὰρ πυρὶ χρὴ τοιαῦτα λέγειν χειμῶνος ἐν ὥρῃ
> ἐν κλίνῃ μαλακῇ κατακείμενον, ἔμπλεον ὄντα,
> πίνοντα γλυκὺν οἶνον, ὑποτρώγοντ᾿ ἐρεβίνθους·
> τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν, πόσα τοι ἔτε᾿ ἐστί, φέριστε;
> πηλίκος ἦσθ᾿ ὅθ᾿ ὁ Μῆδος ἀφίκετο; [5]

## fr. 13 [18DK]

> οὔτοι ἀπ᾿ ἀρχῆς πάντα θεοὶ θνητοῖσ’ ὑπέδειξαν,
> ἀλλὰ χρόνῳ ζητοῦντες ἐφευρίσκουσιν ἄμεινον.

## fr. 14 [23DK]

> εἷς θεός, ἔν τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισι μέγιστος,
> οὔτε δέμας θνητοῖσιν ὁμοίιος οὔτε νόημα

## fr. 15 [24DK]

> οὖλος ὁρᾷ, οὖλος δὲ νοεῖ, οὖλος δέ τ᾿ ἀκούει

## fr. 16 [26DK]

> αἰεὶ δ᾿ ἐν ταὐτῷ μίμνει κινούμενος οὐδέν,
> οὐδὲ μετέρχεσθαί μιν ἐπιπρέπει ἄλλοτε ἄλλῃ

## fr. 17 [25DK]

> ἀλλ᾿ ἀπάνευθε πόνοιο νόου φρενὶ πάντα κραδαίνει

## fr. 18 [ - DK]

> οὐδὲ γυνὴ τοσσόνδε νόου ἐπιδεύεται ἐσθλοῦ,
> ὥστε χερείον’ ἑλέσθαι ἀμεινοτέρων <παρεόντων>

## fr. 19 [ - DK]

> πάντα θεοῦ πλήρη, πάντῃ δὲ οἵ εἰσιν ἀκουαί
> καὶ διὰ πετράων καὶ ἀνὰ χθόνα καί τε δι’ αὐτοῦ
> ἀνέρος ὅττι κέκευθεν ἐνὶ στήθεσσι νόημα.

## fr. 20 [28DK]

> γαίης μὲν τόδε πεῖραρ· ἄνω παρὰ ποσσὶν ὁρᾶται
> ἠέρι προσπλάζον, τὸ κάτω δ᾿ ἐς ἄπειρον ἱκνεῖται

## fr. 21 [27DK]

> ἐκ γαίης γὰρ πάντα, καὶ εἰς γῆν πάντα τελευτᾷ

## fr. 22 [33DK]

> πάντες γὰρ γαίης τε καὶ ὕδατος ἐκγενόμεσθα

## fr. 23 [37DK]

> καὶ μὲν ἐνὶ σπεάτεσσί τεοις καταλείβεται ὕδωρ

## fr. 24 [30DK]

> πηγὴ δ᾿ ἐστὶ θάλασσ’ ὕδατος, πηγὴ δ᾿ ἀνέμοιο·
> οὔτε γὰρ ἐν νέφεσιν <γίνοιτό κε ἲς ἀνέμοιο
> ἐκπνείοντος> ἔσωθεν ἄνευ πόντου μεγάλοιο
> οὔτε ῥοαὶ ποταμῶν οὔτ᾿ αἰθ<έρος> ὄμβριον ὕδωρ,
> ἀλλὰ μέγας πόντος γενέτωρ νεφέων ἀνέμων τε [5]
> καὶ ποταμῶν

## fr. 25 [32DK]

> ἥν τ’ Ἶριν καλέουσι, νέφος καὶ τοῦτο πέφυκε,
> πορφύρεον καὶ φοινίκεον καὶ χλωρὸν ἰδέσθαι

## fr. 26 [31DK]

> ἠέλιός θ᾿ ὑπεριέμενος γαῖάν τ᾿ ἐπιθάλπων

## fr. 27 [29DK]

> γῆ καὶ ὕδωρ πάντ᾿ ἐσθ᾿ ὅσα γίνοντ’ ἠδὲ φύονται

## fr. 28 [35DK]

> ταῦτα δεδοξάσθω μὲν ἐοικότα τοῖς ἐτύμοισι

## fr. 29 [36DK]

> ὁππόσα δὴ θνητοῖσι πεφήνασιν εἰσοράασθαι

## fr. 30 [38DK]

> εἰ μὴ χλωρὸν ἔφυσε θεὸς μέλι, πολλὸν ἔφασκον
> γλύσσονα σῦκα πέλεσθαι

## fr. 31 [39DK]

> κέρασoν

## fr. 32 [40DK]

> βρόταχον

## fr. 33 [34DK]

> καὶ τὸ μὲν οὖν σαφὲς οὔτις ἀνὴρ ἴδεν οὐδέ τις ἔσται
> εἰδὼς ἀμφὶ θεῶν τε καὶ ἅσσα λέγω περὶ πάντων·
> εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα τύχοι τετελεσμένον εἰπών,
> αὐτὸς ὅμως οὐκ οἶδε· δόκος δ᾿ ἐπὶ πᾶσι τέτυκται.