---
id: ion-testemunhos-grc-diels-1922
type: primary_text
title: Testimonia
subtitle: 'Íon de Quios nos testemunhos antigos, vida e doutrina: a seção A do capítulo 25 de Diels'
author: Íon de Quios
editor: Hermann Diels
base_edition: 'Die Fragmente der Vorsokratiker, 4ª ed., vol. 1, ed. Hermann Diels (Berlim: Weidmann, 1922)'
year_original: séc. V a.C.
publication_year: 1922
language: grc
tags:
- pre-socratics
- pythagoreanism
- testimonia
- ancient-philosophy
- century-5-bce
status: draft
project: pedra_angular
related:
- ion-fragmentos-grc-diels-1922
scope: 'Os testemunhos (A) do capítulo 25 de Diels, citados pelo número dele: A 1 = [1]'
urn_work: urn:cts:pedraAngular:pa0040.pa001
urn: urn:cts:pedraAngular:pa0040.pa001.pa-grc1
source: https://archive.org/details/diefragmentederv01diel_0
license: public-domain
pa_exclusive: true
physical_source: 'Die Fragmente der Vorsokratiker, 4ª ed., vol. 1 (Berlim: Weidmann, 1922): digitalização do Internet Archive diefragmentederv01diel_0 (.jp2, 492 folhas); fac-símile pp. 337–338'
ocr_engine: Tesseract 5.5.3 (grc+deu)
processing: 'OCR: Tesseract 5.5.3 (grc+deu, psm 3, página sem as margens), 2026-10-19. Correção página a página contra o fac-símile, no Corretor (trocas.tsv): Claude Opus 5.5, 2026-10-19/20. Montagem (OFICINA/diels1922/montagem/montar.py): Claude Opus 5.5, 2026-10-20. Preparado por Διαφορεύς. A marca de página é a do fac-símile (vol. 1): o fólio impresso é N − 52, aqui pp. 285–286. Os erros do impresso ficam como impressos, com nota [^nIA]. O negrito marca as palavras do filósofo (o espaçamento de Diels). O aparato crítico, o cabeçalho corrente e a numeração das linhas não foram transcritos. Número entre colchetes do impresso que não é endereço (data, número de outra edição) vai escapado, \[582], para o leitor não o tomar por marcador.'
---

<!-- pa:pagina 337 -->

## 25. ION VON CHIOS.

### A. LEBEN, SCHRIFTEN UND LEHRE.

[1] Harpocr. u. Ἴων. Ἰσοκράτης ἐν τῶι Περὶ τῆς ἀντιδόσεως [s. A 6]. Ἴωνος τοῦ τῆς τραγωιδίας ποιητοῦ μνημονεύοι ἂν νῦν ὁ ῥήτωρ, ὃς ἦν Χῖος μὲν γένος, υἱὸς δὲ Ὀρθομένους, ἐπίκλησιν δὲ Ξούθου. ἔγραψε δὲ καὶ μέλη πολλὰ καὶ τραγωιδίας καὶ φιλόσοφόν τι σύγγραμμα τὸν **Τριαγμὸν** ἐπιγραφόμενον, ὅπερ Καλλίμαχος ἀντιλέγεσθαί φησιν, ὡς Ἐπιγένους. ἐν ἐνίοις δὲ καὶ πληθυντικῶς ἐπιγράφεται **Τριαγμοί**, καθὰ Δημήτριος ὁ Σκήψιος καὶ Ἀπολλωνίδης ὁ Νικαεύς. ἀναγράφουσι κτλ. [s. B 1].

[2] Aristoph. Fried. [Frühj. 421] 832 ff.

```verso
οὐκ ἦν ἄρ’ οὐδ’ ἃ λέγουσι, κατὰ τὸν ἀέρα
ὡς ἀστέρες γιγνόμεθ’, ὅταν τις ἀποθάνηι;
— μάλιστα. — καὶ τίς ἐστιν ἀστὴρ νῦν ἐκεῖ
835 Ἴων ὁ Χῖος; — ὅνπερ ἐποίησεν πάλαι
ἐνθάδε, τὸν Ἀοῖόν ποθ’· ὡς δ’ ἦλθ’, εὐθέως
Ἀοῖον αὐτὸν πάντες ἐκάλουν ἀστέρα.
```

Dazu Schol. Ἴων ὁ Χῖος: διθυράμβων καὶ τραγωιδίας καὶ μελῶν ποιητής. ἐποίησε δὲ ὠιδήν, ἧς ἡ ἀρχή ‘**ἀοῖον ἀεροφοίταν ἀστέρα μείναμεν ἀελίου λευκῆι πτέρυγι πρόδρομον**’ [fr. 10 Bergk]. φαίνεται δὲ τετελευτηκὼς ἐκ τούτων. παίζων οὖν ὁ Ἀριστοφάνης Ἀοῖον αὐτόν φησιν ἀστέρα κληθῆναι. περιβόητος δὲ ἐγένετο. ἔγραψε δὲ καὶ κωμωιδίας καὶ ἐπιγράμματα καὶ παιᾶνας καὶ ὕμνους καὶ σκολιὰ καὶ ἐγκώμια καὶ ἐλεγεῖα, καὶ καταλογάδην τὸν Πρεσβευτικὸν λεγόμενον, ὃν νόθον ἀξιοῦσιν εἶναί τινες καὶ οὐχὶ αὐτοῦ. φέρεται δὲ αὐτοῦ καὶ Κτίσις [näml. Χίου] καὶ **Κοσμολογικὸς** [d. i. **Τριαγμός**] καὶ Ὑπομνήματα [d. i. Ἐπιδημίαι] καὶ ἄλλα τινά. — καὶ πάνυ δόκιμος ἦν. φασὶ δὲ αὐτὸν ὁμοῦ διθύραμβον καὶ τραγωιδίαν ἀγωνισάμενον ἐν τῆι Ἀττικῆι νικῆσαι, καὶ εὐνοίας χάριν προῖκα Χῖον οἶνον πέμψαι Ἀθηναίοις (Σωκράτους δὲ τοῦ φιλοσόφου ἔστιν εἰς αὐτὸν λόγος λεγόμενος Ἴων). μέμνηται αὐτοῦ καὶ Καλλίμαχος ἐν τοῖς Χωλιάμβοις [fr. 83b Schn.], ὅτι πολλὰ ἔγραψε.

[3] Suid. Ἴων Χῖος. τραγικὸς καὶ λυρικὸς καὶ φιλόσοφος, υἱὸς Ὀρθομένους, ἐπίκλησιν δὲ Ξούθου. ἤρξατο δὲ τὰς τραγωιδίας διδάσκειν ἐπὶ τῆς πβ ὀλυμπιάδος [452—449]. δράματα δὲ αὐτοῦ ιβ, οἱ δὲ λ, ἄλλοι δὲ μ φασίν. (οὗτος ἔγραψε περὶ μετεώρων καὶ συνθέτους λόγους ὃν παίζων Ἀριστοφάνης ὁ κωμικὸς Ἀοῖόν φησι. οὗτος τραγωιδίαν νικήσας Ἀθήνησιν ἑκάστωι τῶν Ἀθηναίων ἔδωκε Χῖον κεράμιον.)

<!-- pa:pagina 338 -->

[4] [Longin.] de subl. 33, 5 τί δ’; ἐν μέλεσι μᾶλλον ἂν εἶναι Βακχυλίδης ἕλοιο ἢ Πίνδαρος, καὶ ἐν τραγωιδίαι Ἴων ὁ Χῖος ἢ νὴ Δία Σοφοκλῆς; ἐπειδὴ οἱ μὲν ἀδιάπτωτοι καὶ ἐν τῶι γλαφυρῶι πάντη κεκαλλιγραφημένοι, ὁ δὲ Πίνδαρος καὶ ὁ Σοφοκλῆς ὁτὲ μὲν οἷον πάντα ἐπιφλέγουσι τῆι φορᾶι, σβέννυνται δ’ ἀλόγως πολλάκις καὶ πίπτουσιν ἀτυχέστατα. ἢ οὐδεὶς ἂν εὖ φρονῶν ἑνὸς δράματος, τοῦ Οἰδίποδος, εἰς ταὐτὸ συνθεὶς τὰ Ἴωνος ἀντιτιμήσαιτο ἑξῆς.

[5] C. I. A. I 395 (n. d. Schrift Mitte V. Jahrh.) [Ἴ]ων ἀνέθηκεν ἄγ[αλμα — — τ]ῆι Ἀθηναίηι.

[6] Isocr. XV 268 τοὺς λόγους τοὺς τῶν παλαιῶν σοφιστῶν, ὧν ὁ μὲν ἄπειρον τὸ πλῆθος ἔφησεν εἶναι τῶν ὄντων, Ἐμπεδοκλῆς δὲ τέτταρα καὶ Νεῖκος καὶ Φιλίαν ἐν αὐτοῖς, Ἴων δ’ οὐ πλείω τριῶν. Philop. d. gen. et corr. p. 207, 18 Vit. πῦρ μὲν καὶ γῆν Παρμενίδης ὑπέθετο, ταὐτὰ δὲ μετὰ τοῦ ἀέρος Ἴων ὁ Χῖος ὁ τραγωιδοποιός, Ἐμπεδοκλῆς δὲ τὰ τέσσαρα ὑπέθετο.

[7] Aët. II 25, 11 (D. 356) (περὶ σελήνης οὐσίας) Ἴων σῶμα τῆι μὲν ὑελοειδὲς διαυγές, τῆι δ’ ἀφεγγές.
